Türkçe Öğrenicilerinin Kültürel Tutumları ile Türkçe Öğrenme Başarısı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Dil ve kültür, birbirini tamamlayan ve ayrılmaz iki temel unsurdur. Yabancı dil öğrenimi, yalnızca iletişimsel yetilerin geliştirilmesiyle sınırlı kalmayan; aynı zamanda hedef toplumun kültürünün de içselleştirildiği çok boyutlu bir süreçtir. Bu bağlamda araştırma, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin Türk kültürüne yönelik bilişsel, duygusal ve davranışsal tutumları ile Türkçe öğrenme başarıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca katılımcıların kültürel tutumlarının çeşitli kişisel ve demografik değişkenler bağlamında nasıl farklılaştığının ortaya konması hedeflenmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeliyle desenlenen bu çalışma, 2024-2025 akademik yılında Türkiye’nin batısındaki bir şehirde yer alan iki farklı üniversitenin dil öğretim merkezlerinde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin katılımıyla yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak “Türk Kültürüne Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi sonucunda, katılımcıların Türk kültürüne yönelik tutumlarının genel anlamda orta-üstü seviyede olduğu tespit edilmiştir. Alt boyutlar incelendiğinde ise duygusal tutum puanlarının, bilişsel ve davranışsal tutumlara kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmada, öğrencilerin kültürel tutumları ile Türkçe başarıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Buna karşın cinsiyet, Türkiye’de ikamet etmeye devam etme isteği, önceki Türkçe öğrenme deneyimleri, güncel medya tüketimi, Türk arkadaş edinme ve Türklerle bir arada yaşama durumları gibi değişkenlerin kültürel tutumlar üzerinde anlamlı düzeyde etkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel entegrasyonun önemini vurgulamaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalarda, hedef kültüre yönelik tutumları destekleyecek uygulamalar test edilebilir. Ayrıca, materyallerdeki kültürel içeriklerin katkısı ve tutumları etkileyen faktörlerin çeşitli çalışmalarla incelenmesi alan yazına önemli katkılar sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Demografik değişkenler
• dil başarı seviyesi
• kültürlerarası iletişim
• kültürel tutumlar
• Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi

Etik Beyan

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu, Tarih: 06.08.2024, Sayı: 7

An Analysis of the Correlation Between the Cultural Attitudes and Achievement Levels of Learners of Turkish as a Foreign Language

Öz

Language and culture are complementary and inseparable constructs. Foreign language learning is a multidimensional process that transcends the mere development of communicative competencies, as it also involves the internalization of the target society's culture. In this context, this study aims to examine the relationship between the cognitive, emotional, and behavioral attitudes of individuals learning Turkish as a foreign language toward Turkish culture and their Turkish language learning achievement. Furthermore, it seeks to reveal how these cultural attitudes differ across various personal and demographic variables. Designed using the descriptive survey model—a quantitative research method—this study was conducted during the 2024-2025 academic year with the participation of international students enrolled in the language education centers of two different universities in a city in western Turkey. The 'Attitude Scale toward Turkish Culture' was utilized as the data collection instrument. Statistical analysis of the data revealed that the participants' attitudes toward Turkish culture were generally at an upper-intermediate level. When sub-dimensions were examined, emotional attitude scores were found to be higher compared to cognitive and behavioral attitudes. The study did not find a statistically significant relationship between the students' cultural attitudes and their Turkish language achievement. However, it was determined that variables such as gender, the desire to continue residing in Turkey, previous Turkish language learning experiences, current media consumption, making Turkish friends, and living with Turkish people had a significant impact on cultural attitudes. These findings emphasize the importance of cultural integration in teaching Turkish to foreigners. Future research could test practices that strengthen attitudes toward the target culture. Furthermore, investigating the contribution of cultural content in educational materials and analyzing the factors influencing these attitudes through various studies would provide significant contributions to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Cross-cultural communication
• cultural attitudes
• demographic variables
• language achievement level
• teaching Turkish as a foreign language

Etik Beyan

Dokuz Eylül University, Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee, Date: August 6, 2024, Number: 7

Kaynakça

1. Aksan, D. (1995). Her yönüyle dil (Ana çizgileriyle dilbilim). Türk Dil Kurumu.
2. Allport, G. W. (1967). Attitudes. M. Fishbein (Ed.), Readings in attitude theory and measurement içinde (ss. 1-13). John Wiley & Sons.
3. Altıparmak, İ. B. (2022, 16-18 Kasım). Ziya Gökalp’te bir toplum meselesi olarak “kültür” [Bildiri sunumu]. 3. Uluslararası Kapadokya Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Nevşehir, Türkiye.
4. Aydın, G. ve Avaroğlu, H. Ö. (2023). Attitudes toward Turkish culture and social cohesion of Turkish learners as a second language. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 13(2), 249-277.
5. Bennett, M. J. (1993). How not to be fluent fool: Understanding the cultural dimension of language. The Language Teacher, 27(9), 15-21.
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (16. baskı). Pegem Akademi.
7. Byram, M. (1988). Foreign language education and cultural studies. Language, Culture, and Curriculum, 1(1), 15-31.
8. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4. baskı). Pearson Education.

9. Creswell, J. W. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5. baskı). Sage.
10. Çöllü, E. F. ve Öztürk, Y. E. (2014). Örgütlerde inançlar-tutumlar tutumlarin ölçüm yöntemleri ve uygulama örnekleri bu yöntemlerin değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(1-2), 373-404.
11. Gardner, C. R. ve Lambert, E. W. (1972). Attitudes and motivation in second-language learning. Newbury House Publishers.
12. Gardner, R. C. (1985). Social psychology and second language learning: The role of attitudes and motivation. Edward Arnold.
13. Gökalp, Z. (1976). Türkçülüğün esasları. Kültür Bakanlığı Yayınları.
14. Gül, E. (2023). İlköğretim öğrencilerinde eğitsel oyunların değer gelişimi ve ahlaki karar alma tutumu üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
15. Hassan, F. K. (1994). Arab EFL learners' attitudes towards and perceptions of English culture and their achievement in English [Yayımlanmamış doktora tezi]. Durham Üniversitesi.
16. Hogg, M. A. ve Vaughan, G. M. (2018). Social psychology (8. basım). Pearson Education Limited.
17. İnal, S., Evin, İ. ve Saracaloğlu, A. (2005). The relation between students' attitudes toward foreign language and foreign language achievement. Dil Dergisi, (130), 37-52.
18. Kahraman, A. (2016). Teachers’ and learners’ attitudes towards culture and culture learning in a Turkish context. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 1-12.
19. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
20. Kurt, N. F. (2004). Dil kültür ilişkisi ve cumhuriyet yenileşmeciliği bağlamında dil kültür ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
21. Luo, X., Sitong, R. ve Zhang, Q. (2016). The influence of cultural learning on second language learning. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 637, 562-566.
22. Maden, A. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kültürel zekâ düzeyleri. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(27), 1-17.
23. McKay, S. L. (2003). The cultural basis of teaching English as an international language. TESOL Matters, 13(4).
24. Moralı, G. ve Göçer, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür paylaşımına yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1115-1129.
25. Rahi, S. (2017). Research design and methods: A systematic review of research paradigms, sampling issues and instruments development. International Journal of Economics & Management Sciences, 6(2), 1-5.
26. Rösch, H. (2017). Deutschunterricht in der Migrationsgesellschaft: Eine Einführung. J. B. Metzler.
27. Sarıkaya, E. E., Doyumğaç, İ., Akkaya, S. ve Kana, F. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin Türk kültürüne ilişkin algıları. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 8(2), 393-420.
28. Schibeci, R. A. ve Riley, J. P. (1986). Influence of students' background and perceptions on science attitudes and achievement. Journal of Research in Science Teaching, 23(3), 177-187.
29. Tunçay, R. G. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğrencilerinin kültürlerarası farkındalık seviyelerinin karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
30. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Türk Dil Kurumu sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
31. Wardhaugh, R. (2002). An introduction to sociolinguistics (4. baskı). Blackwell Publishers.
32. Yan, M. (2022). EFL learners’ attitude towards culture and cultural learning. Journal of Contemporary Educational Research, 6(5), 81-87.
33. Yaşar, G. ve Batur, Z. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin Türkçe, Türkiye ve Türk kültürüne ilişkin görüşleri: Slovakya Matej Bel Üniversitesi örneği. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(1), 4-30.
34. Yazoğlu, R. (2005). Dil-kültür ilişkisi. Muhafazakar Düşünce Dergisi, 2(5), 123-143.
35. Yılmaz, K., Babatürk, S. ve İnalöz, A. B. (2023). Türk kültürüne yönelik tutum ölçekleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(2), 502-513.