Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Öğrenciler İçin Alıcı Sözcük Bilgisi Özyeterlik Algısı Ölçeğinin Geliştirilmesi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 223 - 246, 29.12.2025
https://doi.org/10.5281/zenodo.18064757

Öz

Sözcük bilgisi; dil öğreniminde ve dil becerilerinin gelişiminde önemli işlevleri olan, sözcük dağarcığı yanında biçim, anlam ve kullanım boyutlarını da içeren karmaşık ve çok yönlü bir kavram olarak dil öğretiminin son derece önemli bir alanıdır. Bu kavram; dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinden oluşan dil öğreniminin temelidir. Bu bağlamda bu araştırma ile öğrencilerin duyuşsal yeterlikleri çerçevesinde alıcı sözcük bilgisine ilişkin özyeterlik algılarının saptanmasını sağlamaya dönük bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma modelleri çerçevesinde tarama modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmada Türkçe öğrenmekte olan yabancı uyruklu öğrenciler içinde en düşük düzey olarak B1 düzeyi ve en yüksek düzey olarak ise C1 düzeyinde Türkçeyi kullanabilen öğrenciler yer almıştır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen geçerlik, güvenirlik ve doğrulama işlemleri sonucunda 17 maddeden oluşan tek boyutlu ve doğrulanmış bir ölçme aracı elde edilmiştir. Bu ölçme aracıyla yabancı dil olarak Türkçe öğrenmekte olan öğrencilerin alıcı sözcük bilgisine ilişkin kendilerini ne derece yeterli olarak gördükleri belirlenebilir ve elde edilen sonuca göre gerekli öğretimsel strateji ve uygulamalar yaşama geçirilebilir.

Etik Beyan

Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu, Tarih: 21.08.2025, Sayı: 176/2

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurumdan finansal destek alınmamıştır.

Kaynakça

  • Abozaid, L. A. A., & Jalaluddin, I. (2019). The relationship between libyan efl learners' self-efficacy beliefs and their use of vocabulary learning strategies. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 8(4), 312-327. https://doi.org/10.6007/ijarped/v8-i4/6803
  • Akçam, A. (2024). Türkiye Çocuk dergisinin söz varlığı üzerine bir inceleme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Almosa, A. (2023). A look into the effectiveness of vocabulary learning strategies by foreign language students in undergraduate classes. Migration Letters, 21(S1), 14–24.
  • Amirian, S. M. R., Mallahi, O., & Zaghi, D. (2015). The relationship between Iranian EFL learners' self-regulatory vocabulary strategy use and their vocabulary size. Iranian Journal of Language Teaching Research, 3(2), 29-46.
  • Ardasheva, Y., Carbonneau, K. J., Roo, A. K., & Wang, Z. (2018). Relationships among prior learning, anxiety, self-efficacy, and science vocabulary learning of middle school students with varied English language proficiency. Learning and Individual Differences, 61, 21–30. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2017.11.002
  • Bahçıvan, H. K., & Çetinkaya, G. (2021). Ortaokul öğrencilerinin özetleme başarıları ile özetlemeye yönelik tutumları ve özyeterlik algıları arasındaki ilişki. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 137-162. https://doi.org/10.33400/koued.736005
  • Bai, B., Wang, J., & Nie, Y. (2018). Self-efficacy, task values and growth mindset: What has the most predictive power for primary school students’ self-regulated learning in English writing and writing competence in an Asian Confucian cultural context? Cambridge Journal of Education, 51, 65–84. https://doi.org/10.1080/0305764X.2018.1558238
  • Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioural change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  • Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
  • Bandura, A. (1994). Self-efficacy. V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, ss. 71-81). Academic Press.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
  • Barın, E. (2003). Yabancılara Türkçenin öğretiminde temel söz varlığının önemi. TÜBAR, XIII, 311-317.
  • Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. ve Demecheleer, M. (2006). Formulaic sequences and perceived oral proficiency: Putting a Lexical Approach to the test. Language Teaching Research, 10(3), 245–261. https://doi.org/10.1191/1362168806lr195oa
  • Bruning, R., Dempsey, M., Kauffman, D. F., Zumbruun, S., & McKim, C. (2013). Examining dimensions of self-efficacy for writing. Journal of Educational Psychology, 105(1), 25-38. https://doi.org/10.1037/a0029692
  • Büyükikiz, K. K. (2011). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma becerileri ile öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
  • Büyükikiz, K. K. (2012). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen yabancılar için yazma becerisi öz yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 69-80.
  • Büyüköztürk, Ş. (2008). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  • Chen, Y., Chen, N. S. ve Lin, C. J. (2019). The effects of self-regulation and self-efficacy on vocabulary learning motivation and performance in a flipped classroom. Journal of Educational Technology & Society, 22(4), 115–127.
  • Choi, E., & Lee, J. (2018). EFL teachers’ self-efficacy and teaching practices. ELT Journal, 72(2), 175-186. https://doi.org/10.1093/eltj/ccx050
  • Çakır, Ö., & Alıcı, D. (2009). Seeing self as others see you: variability in self‐efficacy ratings in student teaching. Teachers and Teaching, 15(5), 541-561. https://doi.org/10.1080/13540600903357022
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, S . (2010). Sosyal bilimler için çok degiskenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
  • De Bree, E., & Zee, M. (2021). The unique role of verbal memory, vocabulary, concentration and self-efficacy in children’s listening comprehension in upper elementary grades. First Language, 41, 129–153. https://doi.org/10.1177/0142723720935560
  • Demir, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin yazma öz yeterlik algıları ve kaygı düzeylerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  • Demir, T. (2013). İlköğretim öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algısı ilişkisi üzerine bir çalışma. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(1), 84-114. https://doi.org/10.17146/tex.2013.1.2829
  • Demir, T. (2014). Yazma öz yeterlik ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kafkas Üniversitesi, e – Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 67-74.
  • Demirdaş, Ö., & Bozdoğan, D. (2013). Foreign language anxiety and performance of language learners in preparatory classes. Turkish Journal of Education, 2(3), 4-13. https://doi.org/10.19128/turjed.65427
  • Demirel, M. V. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere kelime öğretiminde farklı kelime gruplarının kullanımının etkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(4), 286-299. https://doi.org/10.17146/tex.2013.4.2796
  • Demirkol, R., & Suroğlu, M. S. (2024). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B2 düzeyindeki öğrencilerin alıcı dil becerisi öz yeterlik algısı. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD), 4(2), 205-220.
  • DeVellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar (T. Totan, Çev., 3. baskı). Nobel.
  • Dong, W. (2023). Anxiety and self-efficacy in foreign language learning speaking among chinese students. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 27(1), 285-289. https://doi.org/10.54254/2753-7048/27/00479
  • Doyumğaç, İ., & Börekçi, M. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için cümle yazma öz yeterlik ölçeğinin psikometrik özellikler. International Journal of Language Academy, 11(2), 69-93. https://doi.org/10.29228/ijla.70997
  • Epçapan, C., & Demirel, Ö. (2011). Okuduğunu anlama öz yeterlik ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(16), 120-128.
  • Erdem, İ., Altunkaya, H., & Ateş, A. (2017). Türkçeyi yabancı di̇l olarak öğrenenlerin okur özyeterlikleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Language Academy, 5(4), 74-86. https://doi.org/10.29228/ijla.2647
  • Eriksson, L. (2023). “Gruelling to read”: Swedish university students’ perceptions of and attitudes towards academic reading in English. Journal of English for Academic Purposes, 64, 101265. https://doi.org/10.1016/j.jeap.2023.101265
  • Fan, N. (2020). Strategy use in second language vocabulary learning and its relationships with the breadth and depth of vocabulary knowledge: A structural equation modeling study. Frontiers in Psychology, 11, 752. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00752
  • Ferla, J., Valcke, M., & Cai, Y. H. (2009). Academic self-efficacy and academic self-concept: Reconsidering structural relationships. Learning and Individual Differences, 19(4), 499–505. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2009.05.004
  • Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.
  • Fryer, L. K., & Oga-Baldwin, W. L. Q. (2017). One more reason to learn a new language: Testing academic self-efficacy transfer at junior high school. Frontline Learning Research, 5(4), 61-75. https://doi.org/10.31730/flr.v5i4.173
  • Gorgoz, S., & Tican, C. (2020). Investigation of middle school students’ self-regulation skills and vocabulary learning strategies in foreign language. International Journal of Educational Methodology, 6(1), 25–42. https://doi.org/10.12973/ijem.6.1.25
  • Granger, S. (1998). Prefabricated patterns in advanced EFL writing: Collocations and formulae. OUP.
  • Gu, Y. (2018). Validation of an online questionnaire of vocabulary learning strategies for ESL learners. Studies in Second Language Learning and Teaching, 8, 325–350. https://doi.org/10.14746/ssllt.2018.8.2.5
  • Güngör, H., & Kan, A. (2020). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma öz yeterliklerinin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. International Journal of Language Academy, 33, 49-62. https://doi.org/10.29228/ijla.47271
  • Heidari, F., Izadi, M., & Ahmadian, M. V. (2012). The relationship between iranian efl learners' self-efficacy beliefs and use of vocabulary learning strategies. English Language Teaching, 5(2), 174-182. https://doi.org/10.5539/elt.v5n2p174
  • Hong, J. C., Hwang, M. Y., Tai, K. H., & Chen, Y. L. (2014). Using calibration to enhance students’ self-confidence in English vocabulary learning relevant to their judgment of over-confidence and predicted by smartphone self-efficacy and English learning anxiety. Computer Education, 72, 313–322. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.10.023
  • Honicke, T., & Broadbent, J. (2016). The influence of academic self-efficacy on academic performance: A systematic review. Educational Research Review, 17, 63–84. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2015.11.002
  • Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  • Hu, X., & McGeown, S. (2020). Exploring the relationship between foreign language motivation and achievement among primary school students learning English in China. System, 89, 102199. https://doi.org/10.1016/j.system.2020.102199
  • Hulstijn, J. H., & Laufer, B. (2001). Some empirical evidence for the involvement load hypothesis in vocabulary acquisition. Language Learning, 51(3), 539–558. https://doi.org/10.1111/1467-1770.00160
  • Karabay, A. (2013). Eleştirel okuma öz yeterlik algı ölçeğinin geliştirilmesi. Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(13), 1107-1122. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.5389
  • Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel.
  • Karatay, H. (2007). Kelime öğretimi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 141-153.
  • Katrancı, M. ve Melanlıoğlu, D. (2013). Öğretmen adaylarına yönelik konuşma öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. International Journal of Social Science, 6(6), 651-665. https://doi.org/10.9761/JASSS652
  • Kesen-Mutlu, A., Andarab, M. S., & Karacan, C. G. (2019). Self-efficacy and the use of compensatory strategies: A study on EFL learners. European Journal of Educational Research, 8(1), 249-255. https://doi.org/10.12973/eu-jer.8.1.249
  • Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press.
  • Kurudayıoğlu, M. (2016). A self-efficacy scale development study for the speaking ability of learners of turkish as a foreign language (Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere yönelik konuşma öz yeterlilik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması). II. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sempozyumu içinde (ss. 109-116). Sakarya Üniversitesi Yayınları.
  • Kurudayıoğlu, M., & Kana, F. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme becerisi ve dinleme eğitimi özyeterlik algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 245-258.
  • Laufer, B., & Rozovski-Roitblat, B. (2015). Retention of new words: Quantity of encounters, quality of task, and degree of knowledge. Language Teaching Research, 19(6), 687–711. https://doi.org/10.1177/1362168815573420
  • Lee, J. H., Ahn, J. J., & Lee, H. (2022). The role of motivation and vocabulary learning strategies in l2 vocabulary knowledge: A structural equation modeling analysis. Studies in Second Language Learning and Teaching, 12(3), 435-458. https://doi.org/10.14746/ssllt.2022.12.3.4
  • Lee, S. (2020). Examining the roles of aptitude, motivation, strategy use, language processing experience, and gender in the development of the breadth and depth of EFL learners’ vocabulary knowledge. SAGE Open, 10(4), 215824402097788. https://doi.org/10.1177/2158244020977889
  • Lewis, M. (1993). The lexical approach: The state of elt and a way forward. Language Teaching Publications.
  • Li, J., King, R. B., & Wang, C. (2022). Adaptation and validation of the vocabulary learning motivation questionnaire for Chinese learners: A construct validation approach. System, 108, 102853. https://doi.org/10.1016/j.system.2022.102853
  • Li, J., & Wang, C. (2024a). Measuring chinese english as a foreign language learners’ self-efficacy in vocabulary learning: Instrument development and validation. Education Sciences, 14(6), 671. https://doi.org/10.3390/educsci14060671
  • Li, J., & Wang, C. (2024b). Mediating roles of motivational beliefs and vocabulary learning strategies for the relationship between self‐regulation and vocabulary proficiency. European Journal of Education, 59, e12706. https://doi.org/10.1111/ejed.12706
  • Lin, J. J., & Lin, H. (2019). Mobile-assisted ESL/EFL vocabulary learning: A systematic review and meta-analysis. Computer Assisted Language Learning, 32, 878–919. https://doi.org/10.1080/09588221.2018.1487532
  • Maden, S., Altunbay, M., & Dinçel, Ö. (2016). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sözcük öğretimi uygulamaları: Kavram haritası örneği. Millî Eğitim, 210, 477-488.
  • Mandić, K., Ramljak, M., & Glibić, D. (2024). General and language learning self-efficacy beliefs of German and English foreign language learners. Zdravstveni Glasnik, 10(2), 60–73. https://doi.org/10.32046/ZG.10.2.6
  • Mills, N., Pajares, F., & Herron, C. (2007). Self-efficacy of college intermediate French students: Relation to achievement and motivation. Language Learning, 57(3), 417–442. https://doi.org/10.1111/j.1467-9922.2007.00411.x
  • Mizumoto, A. (2013). Enhancing self-efficacy in vocabulary learning: A self-regulated learning approach. Vocabulary Learning and Instruction, 2, 15–24.
  • Mizumoto, A., & Takeuchi, O. (2012). Adaptation and validation of self-regulating capacity in vocabulary learning scale. Applied Linguistics, 33, 83–91. https://doi.org/10.1093/applin/amr018
  • Nation, I. S. P. (2013). Learning vocabulary in another language. Cambridge University Press.
  • Nevill, M. A. (2008). The impact of reading self-efficacy and the regulation of cognition on the reading achievement of an intermediate elementary sample. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Erişim numarası: 3303552.
  • Öztürk, F. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde söz varlığı. International Journal of Social Science, 65, 83-104. https://doi.org/10.30787/ijoss.1197775
  • Pajares, F. ve Valiante, G. (2006). Self-efficacy beliefs and motivation in writing development. C. A. MacArthur, S. Graham ve J. Fitzgerald (Ed.), In Handbook of writing research (pp. 158-170). Guilford Press.
  • Passiatore, Y., Pirchio, S., Oliva, C., Panno, A., & Carrus, G. (2019). Self-efficacy and anxiety in learning English as a foreign language: Singing in class helps speaking performance. Journal of Educational, Cultural and Psychological Studies, 20, 121-138. https://doi.org/10.7358/ecps-2019-020-pass
  • Pasupathy, R., & Siwatu, K. O. (2014). An investigation of research self-efficacy beliefs and research productivity among faculty members at an emerging research university in the USA. Higher Education Research & Development, 33(4), 728-741. https://doi.org/10.1080/07294360.2013.863843
  • Pintrich, P. R., & Schunk, D. H. (1996). Motivation in education: Theory, research and applications. Merrill Prentice-Hall.
  • Prat-Sala, M. ve Redford, P. (2012). The interplay between motivation, self-efficacy, and approaches to studying among academic writing students. Higher Education, 64(3), 283–305.
  • Rakhimova, S. (2024). Enhancing receptive skills in foreign language learning: The interplay of reading and listening comprehension. The American Journal of Social Science and Education Innovations, 6(08), 38–56. https://doi.org/10.37547/tajssei/volume06issue08-07
  • Raoofi, S., Tan, B. H., & Chan, S. H. (2012). Self-efficacy in second/foreign language learning contexts. English Language Teaching, 5(11), 60-73. https://doi.org/10.5539/elt.v5n11p60
  • Reyes-Cruz, M. D. R., & Perales-Escudero, M. D. (2016). Research self-efficacy sources and research motivation in a foreign language university faculty in Mexico: Implications for educational policy. Higher Education Research & Development, 35(4), 800-814. https://doi.org/10.1080/07294360.2015.1137937
  • Ruzek, E. A., Hafen, C. A., Allen, J. P., Gregory, A., Mikami, A., & Pianta, R. C. (2016). How teacher emotional support motivates students: The mediating roles of perceived peer relatedness, autonomy support, and competence. Learning and Instruction, 42, 95–103. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2016.01.004
  • Sallabaş, M. (2013). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için konuşma öz yeterlik ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (36), 261-270.
  • Sanders-Reio, J., Alexander, P. A., Reio, T. G., Jr., & Newman, I. (2014). Do students’ beliefs about writing relate to their writing self-efficacy, apprehension, and performance? Learning and Instruction, 33, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2014.03.001
  • Sarıçoban, A., & Behjoo, B. M. (2016). Academic self-efficacy and prospective ELT teachers’ achievement. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(1), 55-62.
  • Schmitt, N. (2004). Formulaic sequences: Acquisition, processing and use. John Benjamins.
  • Schunk, D. H., & DiBenedetto, M. K. (2020). Motivation and social cognitive theory. Contemporary Educational Psychology, 60, 101832. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2019.101832
  • Schunk, D. H., & Pajares, F. (2010). Self-efficacy beliefs. P. Peterson, E. Baker, & B. McGaw (Eds.), International encyclopedia of education (ss. 668–672).
  • Sipahi, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2008). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. Beta Yayınları.
  • Soleimani, H., Mohammaddokht, F., & Fathi, J. (2022). Exploring the effect of assisted repeated reading on incidental vocabulary learning and vocabulary learning self-efficacy in an EFL context. Frontiers in Psychology, 13, 851812. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.851812
  • Soysal, T. (2022). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma öz yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 7(2), 287-308. https://doi.org/10.31849/tomerdil.1189914
  • Stevens, J. P. (2001). Applied multivariate statistics for the social sciences. Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9780203843130
  • Stranovská, E., & Gadusova, Z. (2020). Learners’ success and self-esteem in foreign language reading comprehension. Education and Self Development, 15(3), 109–119. https://doi.org/10.26907/esd.15.3.09
  • Sujecka-Zając, J. (2024). Poczucie własnej skuteczności studentów w rozwijaniusprawności pisania w języku obcym. Neofilolog, 62(1), 24-42. https://doi.org/10.14746/n.2024.62.1.02
  • Şahbaz, N. K., & Çocuk, H. E. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde görev alan öğretmenlerin öğretme motivasyonlarinin ve Türkçe öğretimi özyeterlik algılarının incelenmesi. D. Demirbulak ve M. Yiğit (Eds.), Eğitim bilimlerinde akademik çalışmalar (ss. 193-212). Lvre de Lyon.
  • Şahin, M. ve Ülper, H. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin günlük yaşamda bilmeleri gereken sözcük sayılarının belirlenmesi. International Journal of Language Academy, 9(3), 258-279. https://doi.org/10.29228/ijla.53589
  • Şeker, M. (2015). The use of self-regulation strategies by foreign language learners and its role in language achievement. Language Teaching Research, 20(5), 600–618. https://doi.org/10.1177/1362168815616334
  • Şengül, K. (2018). Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin öz yeterlik algılarının incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 538-552. https://doi.org/10.30782/aded.415039
  • Şengül, M. (2013). Ortaokul öğrencilerine yönelik “yazma öz yeterlikleri ölçeği” geliştirme çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 171, 81-94.
  • Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education, Inc. Tanaka, M. (2017). Examining EFL vocabulary learning motivation in a demotivating learning environment. System, 65, 130–138. https://doi.org/10.1016/j.system.2017.02.001
  • Teng, L. S., & Zhang, L. J. (2020). Empowering learners in the second/foreign language classroom: Can self-regulated learning strategies-based writing instruction make a difference? Journal of Second Language Writing, 48, 100701. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2020.100701
  • Teng, M. F., Mizumoto, A., & Takeuchi, O. (2024). Understanding the growth mindset, self-regulated vocabulary learning, and vocabulary knowledge. System, 122, 103255. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103255
  • Teng, M. F., Wang, C., & Wu, J. G. (2021). Metacognitive strategies, language learning motivation, self-efficacy belief, and english achievement during remote learning: A structural equation modelling approach. RELC Journal, 52(2), 273-291. https://doi.org/10.1177/00336882211025547
  • Thompson, G., & Woodman, K. (2019). Exploring Japanese high school English teachers’ foreign language teacher efficacy beliefs. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 47(1), 48-65. https://doi.org/10.1080/1359866X.2018.1517445
  • Topçuoğlu Ünal, F., & Sever, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okumaya yönelik özyeterlik algıları. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(6), 33-42.
  • Tseng, W. T., & Schmitt, N. (2008). Toward a model of motivated vocabulary learning: A structural equation modeling approach. Language Learning, 58(2), 357–400. https://doi.org/10.1111/j.1467-9922.2008.00446.x
  • Tulumcu, F. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin anlama becerilerine yönelik öz yeterlikleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Turan, S. ve Çubukçu, F. (2019). Dil öğretiminde sözcüksel yaklaşım ve Türkçede eşdizimli sözcüklere altulamsal bir bakış. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 486-507. https://doi.org/10.29177/umaded.633800
  • Usher, E. L. ve Pajares, F. (2008). Sources of self-efficacy in school: Critical review of the literature and future directions. Review of Educational Research, 78(4), 751–796. https://doi.org/10.3102/0034654308321456
  • Ülper, H. (2024). Sözcük ve öğretimi. Pegem Yayınları.
  • Ülper, H. ve Kiraz, E. (2020). Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler açısından gazeteleri okuyabilmek için gereksinim duyulan sözcük sayısının belirlenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 708–722. https://doi.org/10.17556/erziefd.753360
  • Ülper, H. ve Şirin, A. N. (2020). Okuma anlama düzeyleriyle özyeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ülper, H., Yaylı, D. ve Karakaya, İ. (2013). Okur özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 85-100.
  • Wang, J. (2024). The relationship between foreign language anxiety and self-efficacy: A study in chinese college students' english learning. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 63(1), 157-164. https://doi.org/10.54254/2753-7048/63/00155
  • Ward, J. (2001). EST: Evading scientific text. English for Specific Purposes, 20(2), 141–152. https://doi.org/10.1016/S0889-4906(99)00030-9
  • Warnby, M. (2024). Exploring student agency in narratives of english literacy events across school subjects. Education Sciences, 14(4), 447. https://doi.org/10.3390/educsci14040447
  • Webb, S., & Nation, P. (2017). How vocabulary is learned. Oxford University Press.
  • Wilkins, D. A. (1972). Linguistics in language teaching. Billing and Sons.
  • Yaman, H., & Tulumcu, M. F. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için dinleme becerisi öz yeterlik ölçeği. Turkish Studies, 11(3), 2371-2386. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.9204
  • Yıldız, Ü., & Sertoğlu, G. (2020). Ana dili ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi bağlamında Türkçe öğretmen adaylarının dil bilgisi öğretimine yönelik öz yeterlik algıları. Journal of History School, 48, 3335-3371. https://doi.org/10.29009/ths.830635
  • Zhang, S., & Zhang, X. (2022). The relationship between vocabulary knowledge and L2 reading/listening comprehension: A meta-analysis. Language Teaching Research, 26(4), 696–725. https://doi.org/10.1177/1362168820984365
  • Zhang, Y., Lin, C. H., Zhang, D., & Choi, Y. (2017). Motivation, strategy, and English as a foreign language vocabulary learning: A structural equation modelling study. British Journal of Educational Psychology, 87(1), 57–74. https://doi.org/10.1111/bjep.12136
  • Zheng, C., Liang, J. C., Li, M., & Tsai, C. C. (2018). The relationship between English language learners’ motivation and online self-regulation: A structural equation modelling approach. System, 76, 144–157. https://doi.org/10.1016/j.system.2018.06.002
  • Ziegler, N. (2015). The predictive value of the self-regulating capacity in vocabulary learning scale. Applied Linguistics, 36(5), 641–647. https://doi.org/10.1093/applin/amu020
  • Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 82–91. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1016
  • Zimmerman, B. J., & Cleary, T. J. (2006). Adolescents’ development of personal agency. The role of self-efficacy beliefs and self-regulatory skills. F. Pajares & T. Urdan (Eds.), Self-efficacy beliefs of adolescents (ss. 45–69). Information Age.

Development of a Receptive Vocabulary Self-Efficacy Perception Scale for Students Learning Turkish as a Foreign Language

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 223 - 246, 29.12.2025
https://doi.org/10.5281/zenodo.18064757

Öz

Vocabulary is a complex and multifaceted concept that plays important roles in language learning and the development of language skills, encompassing not only vocabulary but also form, meaning, and usage. It is a crucial area of language teaching. This concept is the foundation of language learning, comprising listening, speaking, reading, and writing skills. In this context, this study aimed to develop a measurement tool to determine students' self-efficacy perceptions regarding receptive vocabulary within the framework of their affective competence. The research was designed in accordance with the survey model within the framework of quantitative research models. Among the foreign students learning Turkish, the study included students who could use Turkish at the lowest level (B1) and the highest level (C1). As a result of these validity, reliability, and verification processes, a single-dimensional, validated measurement tool consisting of 17 items was obtained. This measurement tool can be used to determine the degree to which students learning Turkish as a foreign language perceive themselves as competent in receptive vocabulary, and based on the results, the necessary instructional strategies and practices can be implemented.

Etik Beyan

Suleyman Demirel University Social and Human Sciences Ethics Committee, Date: 21.08.2025, Number: 176/2

Destekleyen Kurum

No financial support was received from any institution for this study.

Kaynakça

  • Abozaid, L. A. A., & Jalaluddin, I. (2019). The relationship between libyan efl learners' self-efficacy beliefs and their use of vocabulary learning strategies. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 8(4), 312-327. https://doi.org/10.6007/ijarped/v8-i4/6803
  • Akçam, A. (2024). Türkiye Çocuk dergisinin söz varlığı üzerine bir inceleme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • Almosa, A. (2023). A look into the effectiveness of vocabulary learning strategies by foreign language students in undergraduate classes. Migration Letters, 21(S1), 14–24.
  • Amirian, S. M. R., Mallahi, O., & Zaghi, D. (2015). The relationship between Iranian EFL learners' self-regulatory vocabulary strategy use and their vocabulary size. Iranian Journal of Language Teaching Research, 3(2), 29-46.
  • Ardasheva, Y., Carbonneau, K. J., Roo, A. K., & Wang, Z. (2018). Relationships among prior learning, anxiety, self-efficacy, and science vocabulary learning of middle school students with varied English language proficiency. Learning and Individual Differences, 61, 21–30. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2017.11.002
  • Bahçıvan, H. K., & Çetinkaya, G. (2021). Ortaokul öğrencilerinin özetleme başarıları ile özetlemeye yönelik tutumları ve özyeterlik algıları arasındaki ilişki. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 137-162. https://doi.org/10.33400/koued.736005
  • Bai, B., Wang, J., & Nie, Y. (2018). Self-efficacy, task values and growth mindset: What has the most predictive power for primary school students’ self-regulated learning in English writing and writing competence in an Asian Confucian cultural context? Cambridge Journal of Education, 51, 65–84. https://doi.org/10.1080/0305764X.2018.1558238
  • Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioural change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  • Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
  • Bandura, A. (1994). Self-efficacy. V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, ss. 71-81). Academic Press.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
  • Barın, E. (2003). Yabancılara Türkçenin öğretiminde temel söz varlığının önemi. TÜBAR, XIII, 311-317.
  • Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. ve Demecheleer, M. (2006). Formulaic sequences and perceived oral proficiency: Putting a Lexical Approach to the test. Language Teaching Research, 10(3), 245–261. https://doi.org/10.1191/1362168806lr195oa
  • Bruning, R., Dempsey, M., Kauffman, D. F., Zumbruun, S., & McKim, C. (2013). Examining dimensions of self-efficacy for writing. Journal of Educational Psychology, 105(1), 25-38. https://doi.org/10.1037/a0029692
  • Büyükikiz, K. K. (2011). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma becerileri ile öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
  • Büyükikiz, K. K. (2012). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen yabancılar için yazma becerisi öz yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 69-80.
  • Büyüköztürk, Ş. (2008). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  • Chen, Y., Chen, N. S. ve Lin, C. J. (2019). The effects of self-regulation and self-efficacy on vocabulary learning motivation and performance in a flipped classroom. Journal of Educational Technology & Society, 22(4), 115–127.
  • Choi, E., & Lee, J. (2018). EFL teachers’ self-efficacy and teaching practices. ELT Journal, 72(2), 175-186. https://doi.org/10.1093/eltj/ccx050
  • Çakır, Ö., & Alıcı, D. (2009). Seeing self as others see you: variability in self‐efficacy ratings in student teaching. Teachers and Teaching, 15(5), 541-561. https://doi.org/10.1080/13540600903357022
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, S . (2010). Sosyal bilimler için çok degiskenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
  • De Bree, E., & Zee, M. (2021). The unique role of verbal memory, vocabulary, concentration and self-efficacy in children’s listening comprehension in upper elementary grades. First Language, 41, 129–153. https://doi.org/10.1177/0142723720935560
  • Demir, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin yazma öz yeterlik algıları ve kaygı düzeylerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  • Demir, T. (2013). İlköğretim öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algısı ilişkisi üzerine bir çalışma. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(1), 84-114. https://doi.org/10.17146/tex.2013.1.2829
  • Demir, T. (2014). Yazma öz yeterlik ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kafkas Üniversitesi, e – Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 67-74.
  • Demirdaş, Ö., & Bozdoğan, D. (2013). Foreign language anxiety and performance of language learners in preparatory classes. Turkish Journal of Education, 2(3), 4-13. https://doi.org/10.19128/turjed.65427
  • Demirel, M. V. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere kelime öğretiminde farklı kelime gruplarının kullanımının etkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(4), 286-299. https://doi.org/10.17146/tex.2013.4.2796
  • Demirkol, R., & Suroğlu, M. S. (2024). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B2 düzeyindeki öğrencilerin alıcı dil becerisi öz yeterlik algısı. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD), 4(2), 205-220.
  • DeVellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar (T. Totan, Çev., 3. baskı). Nobel.
  • Dong, W. (2023). Anxiety and self-efficacy in foreign language learning speaking among chinese students. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 27(1), 285-289. https://doi.org/10.54254/2753-7048/27/00479
  • Doyumğaç, İ., & Börekçi, M. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için cümle yazma öz yeterlik ölçeğinin psikometrik özellikler. International Journal of Language Academy, 11(2), 69-93. https://doi.org/10.29228/ijla.70997
  • Epçapan, C., & Demirel, Ö. (2011). Okuduğunu anlama öz yeterlik ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(16), 120-128.
  • Erdem, İ., Altunkaya, H., & Ateş, A. (2017). Türkçeyi yabancı di̇l olarak öğrenenlerin okur özyeterlikleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Language Academy, 5(4), 74-86. https://doi.org/10.29228/ijla.2647
  • Eriksson, L. (2023). “Gruelling to read”: Swedish university students’ perceptions of and attitudes towards academic reading in English. Journal of English for Academic Purposes, 64, 101265. https://doi.org/10.1016/j.jeap.2023.101265
  • Fan, N. (2020). Strategy use in second language vocabulary learning and its relationships with the breadth and depth of vocabulary knowledge: A structural equation modeling study. Frontiers in Psychology, 11, 752. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00752
  • Ferla, J., Valcke, M., & Cai, Y. H. (2009). Academic self-efficacy and academic self-concept: Reconsidering structural relationships. Learning and Individual Differences, 19(4), 499–505. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2009.05.004
  • Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.
  • Fryer, L. K., & Oga-Baldwin, W. L. Q. (2017). One more reason to learn a new language: Testing academic self-efficacy transfer at junior high school. Frontline Learning Research, 5(4), 61-75. https://doi.org/10.31730/flr.v5i4.173
  • Gorgoz, S., & Tican, C. (2020). Investigation of middle school students’ self-regulation skills and vocabulary learning strategies in foreign language. International Journal of Educational Methodology, 6(1), 25–42. https://doi.org/10.12973/ijem.6.1.25
  • Granger, S. (1998). Prefabricated patterns in advanced EFL writing: Collocations and formulae. OUP.
  • Gu, Y. (2018). Validation of an online questionnaire of vocabulary learning strategies for ESL learners. Studies in Second Language Learning and Teaching, 8, 325–350. https://doi.org/10.14746/ssllt.2018.8.2.5
  • Güngör, H., & Kan, A. (2020). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma öz yeterliklerinin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. International Journal of Language Academy, 33, 49-62. https://doi.org/10.29228/ijla.47271
  • Heidari, F., Izadi, M., & Ahmadian, M. V. (2012). The relationship between iranian efl learners' self-efficacy beliefs and use of vocabulary learning strategies. English Language Teaching, 5(2), 174-182. https://doi.org/10.5539/elt.v5n2p174
  • Hong, J. C., Hwang, M. Y., Tai, K. H., & Chen, Y. L. (2014). Using calibration to enhance students’ self-confidence in English vocabulary learning relevant to their judgment of over-confidence and predicted by smartphone self-efficacy and English learning anxiety. Computer Education, 72, 313–322. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.10.023
  • Honicke, T., & Broadbent, J. (2016). The influence of academic self-efficacy on academic performance: A systematic review. Educational Research Review, 17, 63–84. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2015.11.002
  • Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  • Hu, X., & McGeown, S. (2020). Exploring the relationship between foreign language motivation and achievement among primary school students learning English in China. System, 89, 102199. https://doi.org/10.1016/j.system.2020.102199
  • Hulstijn, J. H., & Laufer, B. (2001). Some empirical evidence for the involvement load hypothesis in vocabulary acquisition. Language Learning, 51(3), 539–558. https://doi.org/10.1111/1467-1770.00160
  • Karabay, A. (2013). Eleştirel okuma öz yeterlik algı ölçeğinin geliştirilmesi. Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(13), 1107-1122. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.5389
  • Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel.
  • Karatay, H. (2007). Kelime öğretimi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 141-153.
  • Katrancı, M. ve Melanlıoğlu, D. (2013). Öğretmen adaylarına yönelik konuşma öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. International Journal of Social Science, 6(6), 651-665. https://doi.org/10.9761/JASSS652
  • Kesen-Mutlu, A., Andarab, M. S., & Karacan, C. G. (2019). Self-efficacy and the use of compensatory strategies: A study on EFL learners. European Journal of Educational Research, 8(1), 249-255. https://doi.org/10.12973/eu-jer.8.1.249
  • Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press.
  • Kurudayıoğlu, M. (2016). A self-efficacy scale development study for the speaking ability of learners of turkish as a foreign language (Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere yönelik konuşma öz yeterlilik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması). II. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sempozyumu içinde (ss. 109-116). Sakarya Üniversitesi Yayınları.
  • Kurudayıoğlu, M., & Kana, F. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme becerisi ve dinleme eğitimi özyeterlik algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 245-258.
  • Laufer, B., & Rozovski-Roitblat, B. (2015). Retention of new words: Quantity of encounters, quality of task, and degree of knowledge. Language Teaching Research, 19(6), 687–711. https://doi.org/10.1177/1362168815573420
  • Lee, J. H., Ahn, J. J., & Lee, H. (2022). The role of motivation and vocabulary learning strategies in l2 vocabulary knowledge: A structural equation modeling analysis. Studies in Second Language Learning and Teaching, 12(3), 435-458. https://doi.org/10.14746/ssllt.2022.12.3.4
  • Lee, S. (2020). Examining the roles of aptitude, motivation, strategy use, language processing experience, and gender in the development of the breadth and depth of EFL learners’ vocabulary knowledge. SAGE Open, 10(4), 215824402097788. https://doi.org/10.1177/2158244020977889
  • Lewis, M. (1993). The lexical approach: The state of elt and a way forward. Language Teaching Publications.
  • Li, J., King, R. B., & Wang, C. (2022). Adaptation and validation of the vocabulary learning motivation questionnaire for Chinese learners: A construct validation approach. System, 108, 102853. https://doi.org/10.1016/j.system.2022.102853
  • Li, J., & Wang, C. (2024a). Measuring chinese english as a foreign language learners’ self-efficacy in vocabulary learning: Instrument development and validation. Education Sciences, 14(6), 671. https://doi.org/10.3390/educsci14060671
  • Li, J., & Wang, C. (2024b). Mediating roles of motivational beliefs and vocabulary learning strategies for the relationship between self‐regulation and vocabulary proficiency. European Journal of Education, 59, e12706. https://doi.org/10.1111/ejed.12706
  • Lin, J. J., & Lin, H. (2019). Mobile-assisted ESL/EFL vocabulary learning: A systematic review and meta-analysis. Computer Assisted Language Learning, 32, 878–919. https://doi.org/10.1080/09588221.2018.1487532
  • Maden, S., Altunbay, M., & Dinçel, Ö. (2016). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sözcük öğretimi uygulamaları: Kavram haritası örneği. Millî Eğitim, 210, 477-488.
  • Mandić, K., Ramljak, M., & Glibić, D. (2024). General and language learning self-efficacy beliefs of German and English foreign language learners. Zdravstveni Glasnik, 10(2), 60–73. https://doi.org/10.32046/ZG.10.2.6
  • Mills, N., Pajares, F., & Herron, C. (2007). Self-efficacy of college intermediate French students: Relation to achievement and motivation. Language Learning, 57(3), 417–442. https://doi.org/10.1111/j.1467-9922.2007.00411.x
  • Mizumoto, A. (2013). Enhancing self-efficacy in vocabulary learning: A self-regulated learning approach. Vocabulary Learning and Instruction, 2, 15–24.
  • Mizumoto, A., & Takeuchi, O. (2012). Adaptation and validation of self-regulating capacity in vocabulary learning scale. Applied Linguistics, 33, 83–91. https://doi.org/10.1093/applin/amr018
  • Nation, I. S. P. (2013). Learning vocabulary in another language. Cambridge University Press.
  • Nevill, M. A. (2008). The impact of reading self-efficacy and the regulation of cognition on the reading achievement of an intermediate elementary sample. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Erişim numarası: 3303552.
  • Öztürk, F. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde söz varlığı. International Journal of Social Science, 65, 83-104. https://doi.org/10.30787/ijoss.1197775
  • Pajares, F. ve Valiante, G. (2006). Self-efficacy beliefs and motivation in writing development. C. A. MacArthur, S. Graham ve J. Fitzgerald (Ed.), In Handbook of writing research (pp. 158-170). Guilford Press.
  • Passiatore, Y., Pirchio, S., Oliva, C., Panno, A., & Carrus, G. (2019). Self-efficacy and anxiety in learning English as a foreign language: Singing in class helps speaking performance. Journal of Educational, Cultural and Psychological Studies, 20, 121-138. https://doi.org/10.7358/ecps-2019-020-pass
  • Pasupathy, R., & Siwatu, K. O. (2014). An investigation of research self-efficacy beliefs and research productivity among faculty members at an emerging research university in the USA. Higher Education Research & Development, 33(4), 728-741. https://doi.org/10.1080/07294360.2013.863843
  • Pintrich, P. R., & Schunk, D. H. (1996). Motivation in education: Theory, research and applications. Merrill Prentice-Hall.
  • Prat-Sala, M. ve Redford, P. (2012). The interplay between motivation, self-efficacy, and approaches to studying among academic writing students. Higher Education, 64(3), 283–305.
  • Rakhimova, S. (2024). Enhancing receptive skills in foreign language learning: The interplay of reading and listening comprehension. The American Journal of Social Science and Education Innovations, 6(08), 38–56. https://doi.org/10.37547/tajssei/volume06issue08-07
  • Raoofi, S., Tan, B. H., & Chan, S. H. (2012). Self-efficacy in second/foreign language learning contexts. English Language Teaching, 5(11), 60-73. https://doi.org/10.5539/elt.v5n11p60
  • Reyes-Cruz, M. D. R., & Perales-Escudero, M. D. (2016). Research self-efficacy sources and research motivation in a foreign language university faculty in Mexico: Implications for educational policy. Higher Education Research & Development, 35(4), 800-814. https://doi.org/10.1080/07294360.2015.1137937
  • Ruzek, E. A., Hafen, C. A., Allen, J. P., Gregory, A., Mikami, A., & Pianta, R. C. (2016). How teacher emotional support motivates students: The mediating roles of perceived peer relatedness, autonomy support, and competence. Learning and Instruction, 42, 95–103. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2016.01.004
  • Sallabaş, M. (2013). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için konuşma öz yeterlik ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (36), 261-270.
  • Sanders-Reio, J., Alexander, P. A., Reio, T. G., Jr., & Newman, I. (2014). Do students’ beliefs about writing relate to their writing self-efficacy, apprehension, and performance? Learning and Instruction, 33, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2014.03.001
  • Sarıçoban, A., & Behjoo, B. M. (2016). Academic self-efficacy and prospective ELT teachers’ achievement. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(1), 55-62.
  • Schmitt, N. (2004). Formulaic sequences: Acquisition, processing and use. John Benjamins.
  • Schunk, D. H., & DiBenedetto, M. K. (2020). Motivation and social cognitive theory. Contemporary Educational Psychology, 60, 101832. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2019.101832
  • Schunk, D. H., & Pajares, F. (2010). Self-efficacy beliefs. P. Peterson, E. Baker, & B. McGaw (Eds.), International encyclopedia of education (ss. 668–672).
  • Sipahi, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2008). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. Beta Yayınları.
  • Soleimani, H., Mohammaddokht, F., & Fathi, J. (2022). Exploring the effect of assisted repeated reading on incidental vocabulary learning and vocabulary learning self-efficacy in an EFL context. Frontiers in Psychology, 13, 851812. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.851812
  • Soysal, T. (2022). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma öz yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 7(2), 287-308. https://doi.org/10.31849/tomerdil.1189914
  • Stevens, J. P. (2001). Applied multivariate statistics for the social sciences. Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9780203843130
  • Stranovská, E., & Gadusova, Z. (2020). Learners’ success and self-esteem in foreign language reading comprehension. Education and Self Development, 15(3), 109–119. https://doi.org/10.26907/esd.15.3.09
  • Sujecka-Zając, J. (2024). Poczucie własnej skuteczności studentów w rozwijaniusprawności pisania w języku obcym. Neofilolog, 62(1), 24-42. https://doi.org/10.14746/n.2024.62.1.02
  • Şahbaz, N. K., & Çocuk, H. E. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde görev alan öğretmenlerin öğretme motivasyonlarinin ve Türkçe öğretimi özyeterlik algılarının incelenmesi. D. Demirbulak ve M. Yiğit (Eds.), Eğitim bilimlerinde akademik çalışmalar (ss. 193-212). Lvre de Lyon.
  • Şahin, M. ve Ülper, H. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin günlük yaşamda bilmeleri gereken sözcük sayılarının belirlenmesi. International Journal of Language Academy, 9(3), 258-279. https://doi.org/10.29228/ijla.53589
  • Şeker, M. (2015). The use of self-regulation strategies by foreign language learners and its role in language achievement. Language Teaching Research, 20(5), 600–618. https://doi.org/10.1177/1362168815616334
  • Şengül, K. (2018). Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin öz yeterlik algılarının incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 538-552. https://doi.org/10.30782/aded.415039
  • Şengül, M. (2013). Ortaokul öğrencilerine yönelik “yazma öz yeterlikleri ölçeği” geliştirme çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 171, 81-94.
  • Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education, Inc. Tanaka, M. (2017). Examining EFL vocabulary learning motivation in a demotivating learning environment. System, 65, 130–138. https://doi.org/10.1016/j.system.2017.02.001
  • Teng, L. S., & Zhang, L. J. (2020). Empowering learners in the second/foreign language classroom: Can self-regulated learning strategies-based writing instruction make a difference? Journal of Second Language Writing, 48, 100701. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2020.100701
  • Teng, M. F., Mizumoto, A., & Takeuchi, O. (2024). Understanding the growth mindset, self-regulated vocabulary learning, and vocabulary knowledge. System, 122, 103255. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103255
  • Teng, M. F., Wang, C., & Wu, J. G. (2021). Metacognitive strategies, language learning motivation, self-efficacy belief, and english achievement during remote learning: A structural equation modelling approach. RELC Journal, 52(2), 273-291. https://doi.org/10.1177/00336882211025547
  • Thompson, G., & Woodman, K. (2019). Exploring Japanese high school English teachers’ foreign language teacher efficacy beliefs. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 47(1), 48-65. https://doi.org/10.1080/1359866X.2018.1517445
  • Topçuoğlu Ünal, F., & Sever, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okumaya yönelik özyeterlik algıları. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(6), 33-42.
  • Tseng, W. T., & Schmitt, N. (2008). Toward a model of motivated vocabulary learning: A structural equation modeling approach. Language Learning, 58(2), 357–400. https://doi.org/10.1111/j.1467-9922.2008.00446.x
  • Tulumcu, F. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin anlama becerilerine yönelik öz yeterlikleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Turan, S. ve Çubukçu, F. (2019). Dil öğretiminde sözcüksel yaklaşım ve Türkçede eşdizimli sözcüklere altulamsal bir bakış. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 486-507. https://doi.org/10.29177/umaded.633800
  • Usher, E. L. ve Pajares, F. (2008). Sources of self-efficacy in school: Critical review of the literature and future directions. Review of Educational Research, 78(4), 751–796. https://doi.org/10.3102/0034654308321456
  • Ülper, H. (2024). Sözcük ve öğretimi. Pegem Yayınları.
  • Ülper, H. ve Kiraz, E. (2020). Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler açısından gazeteleri okuyabilmek için gereksinim duyulan sözcük sayısının belirlenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 708–722. https://doi.org/10.17556/erziefd.753360
  • Ülper, H. ve Şirin, A. N. (2020). Okuma anlama düzeyleriyle özyeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ülper, H., Yaylı, D. ve Karakaya, İ. (2013). Okur özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 85-100.
  • Wang, J. (2024). The relationship between foreign language anxiety and self-efficacy: A study in chinese college students' english learning. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 63(1), 157-164. https://doi.org/10.54254/2753-7048/63/00155
  • Ward, J. (2001). EST: Evading scientific text. English for Specific Purposes, 20(2), 141–152. https://doi.org/10.1016/S0889-4906(99)00030-9
  • Warnby, M. (2024). Exploring student agency in narratives of english literacy events across school subjects. Education Sciences, 14(4), 447. https://doi.org/10.3390/educsci14040447
  • Webb, S., & Nation, P. (2017). How vocabulary is learned. Oxford University Press.
  • Wilkins, D. A. (1972). Linguistics in language teaching. Billing and Sons.
  • Yaman, H., & Tulumcu, M. F. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için dinleme becerisi öz yeterlik ölçeği. Turkish Studies, 11(3), 2371-2386. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.9204
  • Yıldız, Ü., & Sertoğlu, G. (2020). Ana dili ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi bağlamında Türkçe öğretmen adaylarının dil bilgisi öğretimine yönelik öz yeterlik algıları. Journal of History School, 48, 3335-3371. https://doi.org/10.29009/ths.830635
  • Zhang, S., & Zhang, X. (2022). The relationship between vocabulary knowledge and L2 reading/listening comprehension: A meta-analysis. Language Teaching Research, 26(4), 696–725. https://doi.org/10.1177/1362168820984365
  • Zhang, Y., Lin, C. H., Zhang, D., & Choi, Y. (2017). Motivation, strategy, and English as a foreign language vocabulary learning: A structural equation modelling study. British Journal of Educational Psychology, 87(1), 57–74. https://doi.org/10.1111/bjep.12136
  • Zheng, C., Liang, J. C., Li, M., & Tsai, C. C. (2018). The relationship between English language learners’ motivation and online self-regulation: A structural equation modelling approach. System, 76, 144–157. https://doi.org/10.1016/j.system.2018.06.002
  • Ziegler, N. (2015). The predictive value of the self-regulating capacity in vocabulary learning scale. Applied Linguistics, 36(5), 641–647. https://doi.org/10.1093/applin/amu020
  • Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 82–91. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1016
  • Zimmerman, B. J., & Cleary, T. J. (2006). Adolescents’ development of personal agency. The role of self-efficacy beliefs and self-regulatory skills. F. Pajares & T. Urdan (Eds.), Self-efficacy beliefs of adolescents (ss. 45–69). Information Age.
Toplam 125 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Dil Çalışmaları (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Hakan Ülper 0000-0002-7067-599X

Dilek Ünveren 0000-0003-3415-9274

Gönderilme Tarihi 26 Eylül 2025
Kabul Tarihi 2 Kasım 2025
Erken Görünüm Tarihi 28 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 29 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Ülper, H., & Ünveren, D. (2025). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Öğrenciler İçin Alıcı Sözcük Bilgisi Özyeterlik Algısı Ölçeğinin Geliştirilmesi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 8(2), 223-246. https://doi.org/10.5281/zenodo.18064757

Amaç ve Kapsam

Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi (IJOTFL), yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında gerçekleştirilen özgün ve nitelikli akademik çalışmaları yayımlayarak bu alanda evrensel düzeyde bilimsel bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlayan uluslararası, hakemli ve bilimsel bir dergidir.

IJOTFL, alanın gelişimine destek olacak araştırmaların paylaşılabileceği saygın bir akademik platform oluşturmayı ve araştırmacılar, öğretmenler ile uygulayıcılar arasında bilimsel etkileşim sağlamayı hedeflemektedir.

IJOTFL, kapsam bakımından kesin sınırlar koymamakla birlikte özellikle aşağıdaki konularda yayımlara yer vermektedir:

  • Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
  • Türkçenin ikinci dil olarak öğretimi
  • Türkçenin farklı bağlamlarda ve farklı öğrenen gruplara öğretimi
  • Dil öğretiminde yöntem, yaklaşım ve teknikler
  • Teknoloji destekli dil öğretimi ve dijital öğrenme ortamları
  • Dil öğretimi ve kültür etkileşimi
  • Türkçe öğretiminde dört temel dil becerisi (dinleme, konuşma, okuma, yazma)
  • Dil bilgisi öğretimi ve uygulamaları

Başlıklar
Ana başlık (makale başlığı) bütün harfler büyük olacak şekilde, sayfa ortasında 12 punto büyüklüğünde ve bold harflerle yazılmalıdır. Makalenin başlığının içeriği yansıtmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca çalışmadaki ikincil (alt) başlıklarda yalnızca kelimenin ilk harfi büyük ve bold olacak şekilde, sola dayalı olarak hazırlanmalıdır. Son olarak makalelerin “Giriş” ve “Sonuç” dışındaki bölümleri numaralandırılarak düzenlenmelidir.

Yazar Ad(lar)ı ve Adres(ler)i
Yazar(lar)ın ad(lar)ı ve soyad(lar)ı yazı başlığının sağ altında olmalı, soyadın tamamı büyük harflerle yazılmalı, yazarın unvanı, çalıştığı kurumu, elektronik posta adresi ve ORCID numarası dipnotta açıkça belirtilmelidir.

Özet
Makalenin girişinde 200-300 kelime arasında Türkçe ve İngilizce özet yer almalıdır. Özette, çalışmanın amacı, yöntemi, bulguları ve sonucundan kısaca bahsedilmelidir. Makale özeti New Times Roman yazı tipinde 10 puntoyla yazılmalıdır. Özetten hemen sonra çalışmanın genelyle uyumlu ve ilişkili beş anahtar sözcük (ibare) yer almalıdır.

Sayfa Düzeni
Kenar boşlukları sağdan, soldan, alttan ve üstten 3 cm olmalıdır. Makale metni New Times Roman yazı tipinde 12 puntoyla yazılmalı, paragraflardan önce ve sonra 0.6 nk boşluk bırakılmalı ve girinti sağdan ve soldan 0 olmalıdır. Paragraf başlarında “Tab Tuşu” paragraf aralarında “Enter Tuşu” kullanılmamalıdır. Satır aralığı 1.15 olmalıdır.

Tablo, Resim ve Şekiller
Tablo, resim ve şekillerin numarası ve başlığı bulunmalıdır. Tablo numarası yukarıda, tam sola dayalı olarak dik ve bold yazılmalıdır. Tablo adı ise her sözcüğün ilk harfi büyük olmak üzere italik yazılmalıdır. Tablolar metin içinde bulunması gereken yerlerde olmalıdır. Şekiller siyah beyaz baskıya uygun hazırlanmalıdır. Şekil numaraları ve adları şeklin üstüne tablolarla aynı şekilde yazılmalıdır. Kaynaklar ise tablo, resim ve şeklin altında verilmelidir.

Örnek
Tablo 1
Katılımcıların Cinsiyet Dağılımları

CinsiyetSayıYüzde
Erkek20%40
Kadın30%60



Şekil 1
İşlevsel Dil Bilgisi Öğretimi
(BU BÖLÜMDE ŞEKİL YER ALACAKTIR.)


Referans Sistemi

  • Makalelerde gerek metin içi göndermelerde gerekse de makale sonundaki kaynakçaların düzenlenmesinde APA 7’ye esas alınması talep edilmektedir. Bu sebeple dipnotların yalnızca gerektiği durumlarda kullanılması beklenmektedir. Ayrıntılı bilgi için bakınız.

Metin içinde (Durmuş, 2013, s. 145)

  • Alıntılar tırnak içinde verilmeli, 40 kelimeden az alıntılar metin içinde, daha uzun alıntılar ise satırın sağından ve solundan 1.5 cm içeride, blok hâlinde ve 1,15 satır aralığıyla 11 punto yazılmalıdır.
  • Aynı alıntıya birden fazla kaynak gösterileceği durumlarda, eserler aynı parantez içinde, en eski tarihli olandan yeni olana doğru, birbirinden noktalı virgülle ayrılarak sıralanır.

Örnek (Durmuş, 2013; Başar, 2017; Çelik, 2019 ve Boylu, 2020)

  • Yazarın aynı yıl yayınlanmış iki eseri varsa hem metinde hem de kaynakçada yayın yılına bir harf eklenmek suretiyle gösterilir.

Örnek (Çangal, 2020a, s. 45) ve (Çangal, 2020b, s. 356)

  • Metin içinde kullanılan kaynak iki yazarlı ise her geçtiği yerde ikisinin de soyadı yazılmalıdır. Türkçe yayınlanmış kaynaklarda yazarların soyadları “ve” bağlacı ile yabancı dilde yazılmış kaynaklarda “and” bağlacı ile bağlanmalıdır. İkiden fazla yazarlı kaynaklarda ise birinci yazarın soyadından sonra “vd.” kısaltması kullanılmalıdır.

Örnek (Durmuş ve Demir, 2015, s. 34), (Boylu vd., 2012, s. 34)

  • Görülmeyen bir kaynak işaret edilirken hem kaynağın kendisi hem de araştırmacının gördüğü kaynak metinde ve kaynakçada verilmelidir.

Örnek (Kalenderoğlu, 2015, s.67’den akt. Eker, 2018, s. 89).

  • Yazarın adı doğrudan metinde cümle içinde geçiyorsa parantez içinde tarih ve sayfanın belirtilmesi yeterlidir.

Örnek: Demir’e (2000, s. 35) göre veya Demir’e göre …………………….. (2000, s. 35).


Kaynakça
Kaynak göstermede APA 7 sisteminden yararlanılmalıdır. Kaynaklar Times New Roman yazı tipinde, 12 punto büyüklüğünde, 1,15 satır aralığında, ilk satır sola dayalı, diğer satırlar 1,25 cm içeriden yazılmalıdır.


1. Kitap

Tek yazarlı kitap

Boylu, E. (2020). Kuramdan uygulamaya yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme (2. Baskı). Pegem Akademi. https://doi.org/10.1000/pm0000000

Not: Kitap, kitap bölümü, makale çalışmalarında varsa DOİ numarası eklenebilir.


Çok yazarlı kitap

Güzel, A. ve Barın, E. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Akçağ Yayınları.


Editörlü kitap

Durmuş, M. ve Okur, A. (Ed.). (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı. Grafiker Yayınları.


Kitap bölümü

Çelik, M. E. (2019). Dil bilgisi öğretiminde ölçme ve değerlendirme. C. Epçaçan ve E. Akın (Ed.), Dil bilgisi öğretimi içinde (s. 227-251). Anı Yayınları.

Bağcı, H. ve Başar, U. (2018). Yazma eğitimi. M. Durmuş ve A. Okur (Ed.), Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı içinde (2. Baskı, s. 311-334). Grafiker Yayınları.


Yazarı olmayan kitaplar

The Chicago manual of style. (1993). The University of Chicago Press.


Sadece Elektronik Basılı Kitap

O’Keefe, E. (n.d.). Egoism & the cnsts in Western values. Erişim Adresi: http://www.onlineoriginals.com/ [Erişim Tarihi: 19.11.2019]

Ansiklopediler

Balkans: History. (1987). Encyclopaedia Britannica içinde (15. Baskı. Cilt. 14, s. 570- 588). Chicago: En- cyclopaedia Britannica.

Metin İçinde: (Balkans: History, 1987)

Sözlükler

Gerrymander. (2003). Merriam-Webster’s collegiate dictionary (11. Baskı). Springfield, MA: Merriam-Webster’s.

Metin İçinde: (Gerrymander, 2003)



2. Makale

Başar, U. (2016). Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe setinin (Temel seviye: A1, A2) yapılandırmacılık bağlamında değerlendirilmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 1(2), 55-77.



3. Lisansüstü Tezler

Yüksek lisans tezi


İltar, L. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde Arapça-Türkçe ortak kelimeler yardımıyla etkinlik geliştirme ve uygulama: Mısır örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.

Doktora tezi

Korkmaz, C. B. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde dinleme metinlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.



4. Bildiriler

Sunulan bildiriler


Çangal, Ö. ve Yörüsün, S. (19-21 Mayıs 2016). Özel amaçlı Türkçe öğretimi: Bankacılık Türkçesi ve ders kitabı örneği [Konferans/Sempozyum Sunumu]. II. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi Sempozyumu, Münih, Almanya.


Kitap bölümü olarak basılan bildiriler

Durmuş, M. ve Çangal, Ö. (2019). Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrenicilerin çevrim içi yazışma becerilerine ilişkin yeterlilikleri ve ilgili kazanımların belirlenmesi. S. Şen ve M. Mangır (Ed.), XI. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı (s. 1629-1649). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yayını.



5. Kurum yayınları

Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). 2019-2023 Stratejik planı. Ankara: MEB.



6. Elektronik kaynaklar

Bilgisu, G. (2020). Feynman tekniği ve yabancılara Türkçe öğretimi. Web: https://www.gurkanbilgisu.com/2020/05/feynman-teknigi-ve-yabancilara-turkce-ogretimi.html adresinden 2 Ekim 2020 tarihinde alınmıştır.



7. Yazarı belli olan gazete ve dergi yazıları

Bruni, F. (2003, 26 Aralık). Pope pleads for end to terrorism and war. New York Times, s. 21.

ETİK İLKELER

Yayın Etiği
  • Dergimizde, yazar(lar), hakemler, editör ve yayıncı, başta olmak üzere tüm paydaşların etik ilkeler standartlarına uyması önem arz etmektedir. Dergimizin etik sorumlulukları kapsamında tüm paydaşlarının etik standartlara ve etik ilkelere uyma sorumluluğu vardır. Bu nedenle yazar(lar), hakemler, editör ve yayıncının aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
  • Etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Yayın Etiği Komitesi (COPE) “https://publicationethics.org/” tarafından yayınlanan politikalar ve rehberler dikkate alınarak hazırlanmıştır.


Yazar(lar)ın Etik Sorumlulukları

Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi’ne (IJOTFL) gönderilen çalışmalarda yazar(lar)ın aşağıda belirtilen etik sorumluluklara uyması gerekmektedir:

  • Dergimize gönderilen makaleler orijinal olmalıdır. Dergimize gönderilen makaleler daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış olmalıdır. Dergimize gönderilen makale, aynı süreçte başka dergilere incelenmek üzere gönderilmemiş olmalı/başka bir derginin hakem sürecinde olmamalıdır.
  • Daha önce herhangi bir yerde yayınlandığı belirtilmediği ya da belirlenemediği için yayınlanan çalışmalar ile ilgili telif haklarına ilişkin doğabilecek hukuki sonuçlar tamamen yazar(lar)a aittir.
  • Yazar(lar), makalenin değerlendirme sürecinde ve öncesinde, değerlendirme sürecine dâhil olan kişilerle temasa geçmemelidir.
  • Başka kaynaklardan yapılan alıntılar/atıflar doğru ve eksiksiz olarak belirtilmelidir.
  • Yazar(lar), hazırlanan makaleye daha geniş katkı sağlayacak bilimsel yayınlardan alıntı yapmalıdır. Özel olarak elde edilen bilgiler, kaynaktan yazılı izin alınmadan kullanılmamalı veya raporlanmamalıdır.
  • İntihal, bilimsel çalışmalardaki her türlü etik dışı davranışı oluşturur ve kabul edilemez. Dergimize gönderilen makalelerde intihal raporları hazırlanmalı, hazırlanan intihal raporu makaleyi sisteme yüklerken "intihal raporu yükle" bölümünden yüklenmelidir.
  • Makale gönderilmeden önce yazar(lar)ın kesin listesi belirlenmelidir. Değerlendirme sürecine başlanmış olan makalenin yazar(lar)ının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar çıkartma, yazar sırası değiştirme vb. hususlar) teklif edilemez.
  • Makale herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş tarafından desteklenmişse, bu kişi, kurum veya kuruluş çalışmada dipnot olarak belirtilmelidir. Kişi, kurum ve kuruluşlardan alınan izinlerden yazar(lar) sorumludur.
  • Yayınlanmak üzere gönderilen makalenin varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
  • Makalenin değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makaleye ilişkin ham veri talep edilebilir. Bu durumda yazar(lar) istenilen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna en kısa sürede vermelidir.
  • Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen ve etik kurul kararı gerektiren çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
  • Makalelerde, Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
  • Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makale ilk/son sayfasında yer verilmelidir. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir. .
  • Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.
  • Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar Etik Kurulu Raporu için bölgelerinde bulunan Etik Kurul’lara başvurabilirler.
  • Makalede kullanılan verilerin kullanım hakları ile ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye yazar(lar) sahip olmalıdır. İnsan deneklerin gizlilik haklarına uyulmalıdır
  • Yazar(lar) makalesinde önemli bir eksiklik veya hata tespit ettiğinde, dergi editörü/yayıncı ile hemen irtibata geçmeli ve bilgilendirmelidir.
  • Yazar(lar)ın, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iletişime geçmesi gerekmektedir.
  • Yazar(lar), hakemin ve kurulun belirttiği düzeltme önerilerini yerine getirmek zorundadır.
  • Yazar(lar) hakemlerin olumsuz görüşlerine karşı kanıt göstermek koşuluyla itiraz edebilirler. Bu itiraz incelenir ve gerekli görülürse farklı hakem görüşüne başvurulur.
  • Çalışmaların yayınlanabilmesi için yazar(lar), Hakem ve Yayın Kurulu’nun görüş ve önerilerini dikkate almak zorundadırlar.
  • Dergide yayınlanan çalışmaların içeriğinden kaynaklanan yasal sorumluluklar, tamamen yazar(lar)a aittir.


Editörün Etik Sorumlulukları

Dergi editörü Yayın Etiği Komitesi’nin (Committe on Publication Ethics) – COPE (https://publicationethics.org/) yayınlamış olduğu “COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” (https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf) yer alan etik görevlere ve sorumluluklara uymalıdır.

Ayrıca “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors” (https://publicationethics.org/files/u2/Best_Practice.pdf) yer alan etik sorumluluklara uyması gerekmektedir.

Editörün aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması ve uyması gerekmektedir:
  • Editör, dergide yayınlanan her makaleden sorumludur.
  • Editör, dergi sisteminde bulunan tüm kayıtları saklamalıdır.
  • Editör, makale değerlendirme sürecinin adil, şeffaf, objektif ve zamanında olmasını sağlamalıdır.
  • Editör, derginin sürekli gelişimini sağlamalı ve güncel bilimsel gelişmeleri takip etmelidir.
  • Editör, makalenin konusuna uygun olarak alanında uzman olan hakemleri atamalıdır.
  • Editör, körleme hakemlik uygulamasıyla hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
  • Hakem değerlendirmeleri sonucunda elde edilen imtiyazlı fikir ve bilgiler gizli tutulmalıdır. Bireysel çıkarlar için kullanılmamalıdır.
  • Editör, hakemler ve yazar(lar) arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmelidir.
  • Editör, yazar(lar) ve hakemler tarafından dergiye gönderilen tüm raporların ve içeriğin gizliliğini korumalıdır.
  • Editör, hakem değerlendirme sürecine göre makalenin onayına, reddine veya düzeltmelerden sonra yayınlanmasına karar verir. Dergiye gönderilen çalışmalarda düzenleme yapma, yayınlama ya da yayınlamama hakkına sahiptir.
  • Editör düşünce özgürlüğünü desteklemelidir. Yazarların ırk, cinsiyet, dini inanç, etnik köken, vatandaşlık veya siyasi düşüncesini göz önünde bulundurmadan makaleleri bilimsel ve entelektüel içerikleri ile tarafsızca değerlendirmelidir.
  • Editör, derginin yayın politikalarında ve süreçte şeffaflığı ve dürüst raporlamayı teşvik etmelidir. Yayıncı ile birlikte editoryal kararlara karşı temyiz için şeffaf bir sistem oluşturmalıdır.
  • Editör, yazarların ve hakemlerin kendilerinden ne beklendiğini net bir şekilde anlamalarını sağlamalıdır.
  • Editör, dergi iletişimleri için derginin standart elektronik gönderim sistemini kullanmalıdır.
  • Editör, kendisinin yazdığı veya ilişkili üyeler veya meslektaşları tarafından yazılan ya da editörün ilgilendiği ürün veya hizmetlerle ilgili makaleler hakkında karar vermemelidir. Herhangi bir olası editoryal çıkar çatışmasına mahal vermemelidir.
  • Editör, intihal gibi suistimallerin tespiti için yayıncının sistemlerinden uygun şekilde yararlanmalıdır.
  • Editör, dergide yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla sorumludur. Olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla da yükümlüdür.
  • Editör, yayınlanan makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi için gerekli önlemleri almakla sorumludur.
  • Editör, makale değerlendirmesi sürecinde en az iki dış ve bağımsız hakem atamalıdır. Hakemler gerektiğinde editörden ek görüş almalıdır.
  • Editör, ihtiyaç olması halinde makaleyi 3. veya 4. hakeme de gönderebilir.
  • Editör, makale değerlendirme aşamasında hakemlerin ihtiyaç duymaları durumunda hakemlere gerekli bilgiyi sağlamalı ve rehberlik yapmalıdır.
  • Hakemler seçilirken, alanında uzman kişilerden seçilmelidir. Hileli hakem seçiminden kaçınılmalıdır.
  • Editör, olası çıkar çatışmalarını önlemek için hakemler tarafından yapılan kendine atıf önerilerini gözden geçirmelidir.
  • Editör, yazarların kendi makalelerine veya editörün sahip olduğu ürün ve hizmetlere atıfta bulunmalarını istememelidir.
  • Editör, rapor edilen veya şüphelenilen suistimalli durum olduğunda, yayıncı ile birlikte objektif ve şeffaf olarak raporları inceleyerek değerlendirmeli ve kayda almalıdır.
  • Editör, herhangi bir dergi metriğini yapay olarak artırarak derginin sıralamasını etkilemeye çalışmamalıdır.
  • Editör, gerçek bilimsel nedenler dışında bu derginin (veya başka bir derginin) makalelerine yapılan atıfların dâhil edilmesini talep etmemelidir.
  • Editör, makalelerin tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlamalıdır. Dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamalıdır.
  • Editör, yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
  • Editör; yazar, hakem ve okuyucuların kişisel verilerini korumakla sorumludur.


Hakemlerin Etik Sorumlulukları

İncelenen makalelerin objektif ve bağımsız olarak incelenmesi için “Kör Hakemlik” ile değerlendirilmesi yayın kalitesini artırır ve güven sağlar. Bu nedenle dergimizde makale değerlendirme sürecinde çift taraflı kör hakemlik ilkesi uygulanmaktadır. Dergimizde, incelenme sürecindeki makalelerde yazar(lar) ile hakemler doğrudan iletişime geçemez. Hakemlerin değerlendirmeleri ve yorumları dergi yönetim sistemi üzerinden yürütülür. Hakemlerin değerlendirme formları ve makale metni üzerindeki görüşleri, editör tarafından yazarlara ulaştırılır. Hakemlerin değerlendirme sürecini objektif, bağımsız ve etik olarak tamamlaması editör tarafından takip edilmelidir.

Dergimiz hakemlerinin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması gerekmektedir:
  • Hakemler, makale değerlendirme sürecinde etik sorumluluklarını yerine getirmelidir.
  • Hakemler, kendi alanları ile ilgili çalışmaları incelemeyi kabul etmelidir. Alanları dışındaki makaleleri incelememelidir.
  • Hakemler, makale değerlendirme süresine uymalıdır.
  • Hakemler, makale değerlendirme sürecini tarafsızlık ve gizlilik içerisinde tamamlamalıdır.
  • Hakemler, değerlendirme sürecini cinsiyet, din, siyasi, ticari çatışmalar, vatandaşlık vb. kişisel özelliklere bakmadan objektif olarak gerçekleştirmelidir. Bu kişisel özellikler hakemlerin kararlarına etki etmemelidir. Değerlendirme süreci objektif olarak tamamlanmalıdır.
  • Hakemler, makale değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşündüklerinde, makaleyi değerlendirmeyi reddederek dergi editörünü bu konuda bilgilendirmelidir.
  • Hakemler, inceledikleri makaleyi değerlendirirken kibar/yapıcı bir dil ve üslup kullanmalıdır. Saldırgan, aşağılayıcı, hakaret, iftira ve düşmanlık içeren yorum ve ifadelerden kaçınmalıdırlar.
  • Hakemler, gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaların içeriğini ancak yayınlandıktan sonra kullanabilirler. Reddedilen çalışmalardan herhangi bir bilgi kullanamazlar.
  • Hakemler, yazar(lar)ın çalışmasına bilimsel olarak katkı sağlayacak atıflar önerebilir. Ancak hakemler kendi atıf sayısını artırmak amacıyla öneride bulunmamalıdır.
  • Hakemler, yazar(lar)ın kimliği hakkındaki bilgilere erişmemelidir. Yazar(lar)ın bilgilerine erişilmesi veya bu bilgilerin alınması durumunda değerlendirme süreci sona erdirilmelidir.
  • Hakemler, hakemlik sürecinde oluşabilecek kişisel yanlılıkların farkında olmalı ve makaleyi incelerken bu durumu dikkate almalıdır.
  • Hakemler, ret verecekleri makaleler için gerekçelerini hakem raporunda açık ve ayrıntılı biçimde yazmalıdır.


Yayıncının Etik Sorumlulukları

Yayıncı aşağıdaki etik sorumluluklara uymak zorundadır:

  • Yayıncı, tarafsız editör kararlarının oluşturulmasını beyan ve taahhüt eder. Editör, dergiye gönderilen çalışmaların tüm sürecinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişi editördür.
  • Yayıncı, yayınlanan her çalışmanın mülkiyet ve telif hakkını korur.
  • Yayıncı, yayınlanan her çalışmanın bir kopyasının kaydını saklama yükümlülüğünü üstlenir.
  • Yayıncının, bilimsel sömürüyü önlemek, editöre karşı her türlü intihal ve bilimsel suistimal vb. suçları önlemek için tedbir alma sorumluluğu vardır.
  • Yayıncı, bilimsel süreçte besleyici, destekleyici ve yatırımcı rolünü üstlenmelidir.
  • Yayıncı, süreçte en iyi uygulamaların yapılmasını sağlamalıdır.


Yayın Kurulu Etik Sorumlulukları

  • Yayın kurulu, kendi uzmanlık alanlarındaki tecrübe ve deneyimlerini paylaşmalıdır.
  • Yayın kurulu, dergi politikası ve kapsamı hakkında tavsiyelerde bulunmalıdır.
  • Yayın kurulu, derginin gelişimini sağlamak amacıyla editör ile iş birliği halinde olmalıdır.
  • Yayın kurulu, derginin tanıtımını yapmalı, yeni ve köklü yazarları dergiye yönlendirmelidir.
  • Yayın kurulu, çıkar çatışması kurallarına uyulmasını sağlamalıdır.
  • Yayın kurulu, dergiye gönderilen makaleleri gözden geçirmelidir.
  • Yayın kurulu, güncel gelişmeleri ve değişiklikleri takip etmeli, dergi süreçlerinde katkı sağlamalıdır.


YAYIN POLİTİKASI

Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi (IJOTFL) ücretsiz, uluslararası hakemli bir akademik dergidir. IJOTFL'ye yayın kurallarına uygun olarak gönderilen makaleler, değerlendirilmek üzere alanında uzman iki hakeme gönderilir. IJOTFL, sürecin her aşamasında, hakem ve yazarların isimlerinin saklı tutulduğu çift-kör hakemlik sistemini kullanmaktadır. Hakem raporları beş yıl süreyle saklanır. Makaleyi değerlendiren iki hakemden birisinin olumlu diğerinin olumsuz rapor vermesi durumunda makale üçüncü hakeme gönderilerek üçüncü hakemin olumlu veya olumsuz görüşüne göre nihai karar verilmektedir.

IJOTFL'ye gönderilen çalışmalarda yazarlar, hakemlerin ve yayın kurulunun eleştiri ve önerilerini dikkate almak zorundadırlar. Katılmadıkları hususlar varsa gerekçeleriyle birlikte itiraz etme hakkına sahiptirler. Dergideki hakemlik sürecinde, akademik unvana sahip kişilerin yayınları için ancak eşit ya da üst derecede akademik unvana sahip kişiler hakem olabilir.

IJOTFL'nin hakem değerlendirme süreci istenilmeyen nedenlerden dolayı bazen uzun sürebilmektedir. Normal koşullarda editör tarafından ön değerlendirme aşaması 10 gün; hakem değerlendirme süreci de 8 hafta olarak planlanmaktadır. Ancak hakemlerden zamanında dönüş olmaması nedeniyle yeniden hakem atama vb. nedenlerden dolayı hakem değerlendirme süreci uzun sürebilmektedir. Bu konuda yazarların makalelerini süreyi dikkate alarak göndermelerini rica ederiz.

IJOTFL'ye makale gönderen yazar/yazarlar, derginin söz konusu hakem değerlendirme koşullarını ve sürecini kabul etmiş sayılırlar. Makaleye katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.

IJOTFL'ye gönderilen makalelerin telif hakkı gönderi tarihinden itibaren IJOTFL'ye devredilir. Derginin kabul etmediği ya da hakemlik süreci sona eren ve kabul edilmeyen makalelerin telif hakkı yazarına aittir.

IJOTFL'ye gönderilen makalelerin daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. Yayım süreci bitmeden 2. bir dergiye makale göndermek "duplikasyon" olarak nitelendirilmektedir. Bu şekilde makale gönderen yazarlar hukuki olarak suç işlemektedirler. "Duplikasyon" yaptığı tespit edilen yazarlar hakkında dergimiz gerekli gördüğü taktirde yasal işlem başlatabilir.

IJOTFL ile ilgili daha fazla bilgi almak için utoadergisi@gmail.com adresine yazabilirsiniz.

IJOTFL dergisi tamamen ücretsizidir.

Bilimsel Yayın Koordinatörü

Türkçe Eğitimi

Baş Editör

Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi

Editör

Eğitim, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi

Editör Yardımcısı

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Çağdaş İran tarihi

Yayın Kurulu

Türk Dili ve Edebiyatı, Karşılaştırmalı ve Kültürlerarası Eğitim, Türkçe Eğitimi, Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi
Eğitim, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi
Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
Dil Edinimi, Türkçe Eğitimi
Türkçe Eğitimi
Eğitim, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi
Güney-Doğu (Yeni Uygur/Özbek) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Fars Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı), Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay)

Danışma Kurulu

Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi
Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer), Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı, Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer), Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi, Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi
Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Karşılaştırmalı Dil Çalışmaları, Dil Kullanım Bilimi, Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil), Karşılaştırmalı Dilbilim, Japon Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Leh Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Modern Türk Edebiyatı
Dil Edinimi
Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer), Çeviri ve Yorum Çalışmaları
Bulgar Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)

İstatistik Editörleri

Türkçe Eğitimi
Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları, Sınıfiçi Ölçme Uygulamaları, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer)

Etik Editörleri

Türkçe Eğitimi, Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi
Türkçe Eğitimi

Dil Editörleri

Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi
İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Dil Edinimi, İngiliz ve İrlanda Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Yükseköğretim Çalışmaları, Ortaçağ Tarihi

Dizgi Editörü

Türkçe Eğitimi

Alan Editörleri

Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi
Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
Dilbilim, Eğitim
Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil), Fonetik ve Konuşma Bilimi, Söylem ve Bağlamsal Dilbilim, Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi , Metindilbilim, Eğitim, Türkçe Eğitimi