Research Article

Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri

Volume: 11 Number: 2 December 29, 2025
EN TR

Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri

Abstract

Günümüzde imal edilmekte olan hidrolik türbinlerin güçlerinin ve boyutlarının çok artmış olması ciddi bir mekanik titreşim ve şaft salınımı problemini de beraberinde getirmektedir. Bilinmektedir ki mekanik titreşime (vibrasyon olayı) maruz kalan bir makine devamlı olarak çekme, basma, eğme, burma, kesme gibi değişken mekanik baskılarla sürekli olarak zorlanmaktadır. Hidrolik türbinlerin bu tür titreşim ve salınımlara maruz kalmaları işletme güvenliğini ve işletmede kalma süresini önemli derecede azaltmaktadır. Bu çalışmada, bir hidroelektrik santrale ait Francis tipi tür-binde yatak boşluğunun müsaade edilen sınırları aşması neticesinde meydana gelen, mekanik titreşimler (vibrasyon olayı) ve şaft salınımları arızası incelenmiştir. Tür-bin – Jeneratör yataklarına tekrar ayar yapıldıktan sonra oluşan şaft salınımları, arıza durumunda oluşan şaft salınımları ile kıyaslanmıştır. Sonuç olarak arıza sonrası hidrolik türbin yataklarının ölçüleri kabul edilen standartlara getirildikten sonra mekanik titreşimler ve şaft salınımları normal seviyelere gelmiştir. Mekanik ti-tre-şimden kaynaklı arızalar ve aşırı şaft salınımı sonucu oluşacak yatak sürtmesi gibi büyük arızalar engellenmiştir.

Keywords

References

  1. M. K. Padhy and R. P. Saini, “A review on silt erosion in hydro turbines,” Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 12, no. 7, pp. 1974–1987, 2009.
  2. V. S. Singh and S. K. Singal, “Operation of hydro power plants-a review,” Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 69, pp. 610–619, 2017.
  3. U. Dorji and R. Ghomashchi, “Hydro turbine failure mechanisms: An overview,” Engineering Failure Analysis, vol. 44, pp. 136–147, 2014.
  4. A. Barbour and W. T. Thomson, “Finite element study of rotor slot designs with respect to current monitoring for detecting static airgap eccentricity in squirrel-cage induction motors,” in IAS’97. Conference Record of the 1997 IEEE Industry Applications Conference Thir-ty-Second IAS Annual Meeting, vol. 1, Oct. 1997, pp. 112–119.
  5. S. Nandi, H. A. Toliyat, and X. Li, “Condition monitoring and fault diagnosis of electrical motors-a review,” IEEE Transactions on Energy Conversion, vol. 20, pp. 719–729, 2005.
  6. D. Basak, A. Tiwari, and S. P. Das, “Fault diagnosis and condition monitoring of electrical machines-a review,” in Proc. IEEE International Conference on Industrial Technology (ICIT 2006), Mumbai, India, 2006, pp. 3061–3066.
  7. R. K. Mohanta, T. R. Chelliah, S. Allamsetty, A. Akula, and R. Ghosh, “Sources of vibration and their treatment in hydro power stations,” Engineering Science and Technology, an In-ternational Journal, vol. 20, pp. 637–648, 2017.
  8. J. R. Stack, T. G. Habetler, and R. G. Harley, “Effects of machine speed on the development and detection of rolling element bearing faults,” IEEE Power Electronics Letters, vol. 1, pp. 19–21, 2003.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Dynamics, Vibration and Vibration Control

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 26, 2025

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

April 21, 2025

Acceptance Date

August 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 2

APA
Kahraman, G. (2025). Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri. International Journal of Pure and Applied Sciences, 11(2), 421-428. https://doi.org/10.29132/ijpas.1681193
AMA
1.Kahraman G. Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2025;11(2):421-428. doi:10.29132/ijpas.1681193
Chicago
Kahraman, Gökhan. 2025. “Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler Ve Çözüm Yöntemleri”. International Journal of Pure and Applied Sciences 11 (2): 421-28. https://doi.org/10.29132/ijpas.1681193.
EndNote
Kahraman G (December 1, 2025) Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri. International Journal of Pure and Applied Sciences 11 2 421–428.
IEEE
[1]G. Kahraman, “Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri”, International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 11, no. 2, pp. 421–428, Dec. 2025, doi: 10.29132/ijpas.1681193.
ISNAD
Kahraman, Gökhan. “Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler Ve Çözüm Yöntemleri”. International Journal of Pure and Applied Sciences 11/2 (December 1, 2025): 421-428. https://doi.org/10.29132/ijpas.1681193.
JAMA
1.Kahraman G. Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2025;11:421–428.
MLA
Kahraman, Gökhan. “Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler Ve Çözüm Yöntemleri”. International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 11, no. 2, Dec. 2025, pp. 421-8, doi:10.29132/ijpas.1681193.
Vancouver
1.Gökhan Kahraman. Hidroelektrik Santrallerde Türbin-Jeneratör Yatak Arızaları Sonucu Oluşan Mekanik Titreşimler ve Çözüm Yöntemleri. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2025 Dec. 1;11(2):421-8. doi:10.29132/ijpas.1681193
download?token=eyJ1aWQiOjExNDQyMSwiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiVFJEaXppbmxvZ29fbGl2ZS1lMTU4Njc2Mzk1Nzc0Ni5wbmciLCJwYXRoIjoiZmQ0MS83M2Q5LzM2NDkvNjlhMDA3ODA1YTlmMTcuOTY1MTM2NDYucG5nIiwiZXhwIjoxNzcyMDk4OTYwLCJub25jZSI6IjZiYTZlMjJkZWUxOWZkZmQ0Y2Y5ZGU2ZDM5ZGYxYWIwIn0.cBh4PLOiOk2HZxiMIuHbYkE-VqlAI6yS9_1ogzjRrlY

154501544915448154471544615445