Blok Zincir Teknolojisi Perspektifinden Kalkınma

Öz

Bu çalışmada, küreselleşen dünyada dijitalleşmenin bir sonucu olarak bilgi teknolojileri ve blok zincir teknolojisinin kalkınma ile olan ilişkisiyle devletlerin üstelendiği misyon ilişkisi üzerinde durulmuştur. Ayrıca hayatın her alanına hızlıca nüfuz ederek dijital ekonominin önemli yapı taşları arasında yer alan bilgi teknolojilerinin kalkınma üzerindeki rolüne değinilmiştir. Bilgi teknolojileri ardından blok zincir teknolojisinin konumu, önemi vurgulanmış ve kalkınmadaki rolü gibi konular irdelenmiştir. Çalışma teknolojiyi içsel bir faktör olarak ele alan Kaldor büyüme teorisi esasına dayanmaktadır. Ayrıca kamu sektöründe birçok uygulama alanı bulunan blok zincir teknolojisinin avantajları ve kısıtları ele alınmıştır. Bu çerçevede Boumol tarafından yapılan tasnifte verimsiz sektör olarak görülen kamunun verimliliğinin blok zincir teknolojisi ile artırılabileceği öngörülmektedir. Blok zincir teknolojisinin ülkelerin gelişmişlik düzeyleri kapsamında atacağı adımlar ve yapılması gerekenler ifade edilmektedir. Böylelikle devletlerin blok zincir teknolojisinin kapsamında kamu idarelerinde kullanımı kalkınma açısından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Blok zincir
• Bilgi Teknolojileri
• Dijital Dönüşüm
• Kalkınma

Development from the Blockchain Technology Perspective

Öz

This study emphasizes the relationship between information technologies, blockchain technology, and the development of the digital economy in a globalized world. It also highlights the crucial role of information technologies in development and mentions the position and importance of blockchain technology in this process. The study is based on the Kaldor growth theory, which sees technology as an internal factor. Additionally, the advantages and limitations of blockchain technology in the public sector are discussed, and the study suggests that blockchain technology can increase the efficiency of the public sector, which is often seen as an inefficient sector. The study also explores the potential steps that can be taken to implement blockchain technology in public administrations by states to enhance development levels.

Anahtar Kelimeler

• Blockchain
• Information Technologies
• Digital Transformation
• Development

Kaynakça

1. Acemoğlu, D. Laibson, D. & List, J. A. (2016). Makroekonomi. Ertok M., Tunalı, Ç.B., Dayanır A., Tuna K., Hacıoğlu V. & Şener S. (Çev.), Şener S. (Ed.), İstanbul: Beta Yayınevi.
2. Ainsworth R.T. & Alwohaibi, M., (2017), “Blockchain, Bitcoin, and VAT in the GCC: The Missing Trader Example!”. Boston University School of Law & Economics Working Paper. No. 17-05, 1-19.
3. Aksoy, P.Ç., (2022). “Akıllı Sözleşmelerin Dünü, Bugünü ve Yarını: Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”. Vergi Dünyası. Yıl: 42, Sayı: 494, 17-38.
4. Altunbaşak, T.A. (2018). “Blok Zincir (Blockchain) Teknolojisi ile Vergilendirme”. Maliye Dergisi, (174), 360-371. Atabaş, H., (2018). Blockzinciri Teknolojisi ve Kripto Paraların Hayatımızdaki Yeni Yeri. İstanbul: Ceres Yayınları.
5. Atılgan Y. A. (2022). “Kamu Sektöründe Blokzincir Teknolojisi Kullanımı: Türkiye’de Mevcut Durum Analizi”. Journal of Yasar University, 17/66, 615-633.
6. Babaoğlu, C. & Karasoy, H.A. (2022). “Kamu Yönetiminde Blokzincir: Kullanım Alanları ve Örnek Uygulamalar”. Sosyoekonomi. 30(52). 283-297.
7. BAG. https://bag.org.tr/ (Erişim: 28.09.2022).
8. Baudier, P., Chang, V. & Arami, M. (2022). “The Impacts of Blockchain on Innovation Management: Sectoral Experiments”. Journal of Innovation Economics & Management, Vol: 37, 1-8.

9. Benli, V.F. & Yaman, A.R. (2021). “Blokzincir Teknolojisinin Dış Ticaretteki Uygulama Alanları ve Hukuki Durumu Blokzincir Dış Ticaret Finansman Uygulama Örneği”. Dış Ticaret Enstitüsü Working Paper Series. 2(3), 8-24.
10. Berberoğlu, B. (2011). “Yaşam Boyu Öğrenme ile Bilgi İletişim Teknolojileri Açısından Türkiye’nin Avrupa Birliği’ndeki Konumu”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetim Dergisi. 5(2). 129-142.
11. Biyan, Ö. & Carda H. (2021). “Türk Vergi Hukukunda Geleceğe Dair Öngörüler: Blok Zincir Teknolojisinin Olası Etkileri”. Maliye Dergisi, Ocak-Haziran 2021, 180: 93-114.
12. Bonneau, J., Miller, A., Clark, J., Narayanan, A., Kroll, J.A. & Felten, E.W. (2015). “SoK: Research Perspectives and Challenges for Bitcoin and Cryptocurrencies”. IEEE Symposium on Security and Privacy, San Jose, California, USA, 18-20 May 2015.
13. Bozdoğanoğlu, B. (2022). “Teknoloji Okuryazarlığı Kavramının Kripto Varlıklara Yatırım ve Vergilendirmeye Etkileri”, Vergi Dünyası, 42(494), 47-62.
14. Cbinsights, Banking Is Only The Beginning: 50 Big Industries Blockchain Could Transform, 2018, https://www.cbinsights.com/research/industries-disrupted-blockchain/ (Erişim: 24.04.2023).
15. Çelik, A. (1998). “Bilgi Toplumu Üzerine Bazı Notları”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 15(1), 53-59.
16. Çelikkol, E.S., Genç, Y.S. ve Şeneldir, O. (2011). “Küreselleşme Olgusu ve Bilgi Toplumunun Gelişme Dinamiklerinin Türkiye Üzerindeki Etkileri”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetim Dergisi. 199-212.
17. Doruk, Ö.T. (2019). “Kaldor Büyüme Modelinin Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Sınanması: Panel Veri Analizlerinden Bulgular”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 20(2), 31-50.
18. Erdoğan, S. ve Bodur, D. (2020). “Blockchain Teknolojisi ve Günümüz Finansal Sisteme Olası Etkileri”. Mali Çözüm Dergisi. 30(160), 281-295.
19. Eren, E. (2001), Makro İktisat. İstanbul: Avcıol Basım Yayın.
20. Ertek, T., (2016), Makroekonomiye Giriş. İstanbul: Beta Yayınevi.
21. Febraban, https://portal.febraban.org.br/ (Erişim: 28.09.2022).
22. Feng, H., Wnag, X., Duan, Y., Zhang, J. & Zhang X. (2020), “Applying Blockchain Technology to Improve Agri-food Traceability: A Review of Development Methods, Benefits and Challenges” Journal of Cleaner Production. (260), 1-37.
23. Gerdan, D., Koç, C. & Vatandaş, M. (2020). “Gıda Ürünlerin İzlenebilirliğinde Blok Zinciri Teknolojisinin Kullanımı”. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi. 16(2), 8-14.
24. Global Legal Insights, https://www.globallegalinsights.com/practice-areas/blockchain-lawsand-regulations/kenya#chaptercontent3. (Erişim: 28.09.2022).
25. Guo, Y., & Liang, C. (2016). “Blockchain Application and Outlook in the Banking Industry”. Financial Innovation Springer. (2016), 2-24.
26. Güven, V., & Şahinöz, E. (2018). Blokzincir, Kripto Paralar, Bitcoin. İstanbul: Kronik Kitap.
27. Hancock Mp, R.H.M., & Vaizey, E., (2016), “Distributed Ledger Technology: Beyond Block Chain”, https://www.gov.uk/government/news/distributed-ledger-technology-beyond-block-chain. (Erişim: 22.09.2022).
28. Havana Üniversitesi, https://matcom.uh.cu/instituto-de-criptografia/ (Erişim:28.09.2022).
29. Hayes, A., (2022). “Blockchain Facts: What is it, How it Works, and How it can be Used”.18 September 2022, Investopedia, https://www.investopedia.com/terms/b/blockchain.asp (Erişim:22.09.2022).
30. Hays, D.K., Stoferle, R.P. & Valek, M.J., (2017). “Vontobel Incrementum”. https://cryptoresearch.report/wp-content/uploads/2017/12/IncrementumCrypto-Research-Report-Edition-1-English-Version.pdf. (Erişim: 06.06.2022).
31. Jamil, F., Hang, L., Kim, K.H. & Kim, D. (2019). “A Novel Medical Blockchain Model For Drug Supply Chain Integrity Management in a Smart Hospital”. MDPI Electronics, 8(505),1-32.
32. Kagıa, R. (2002). “Lifelong Learning and the Knowledge Economy”, Summary of the Global Conference on Lifelong Learning. Stuttgart, Germany, October 9-10, 1-23.
33. Kahraman, E. (2019). IT (Information Technologies) Nedir?, http://blog.emrahkahraman.com.tr/ itinformation-technologies-nedir/, (Erişim: 11.11.2022).
34. Kaldor N. (1968). “Productivity and Growth Theory”. Growth Economic Journal, New Series, Vol:35 No:140, 385-391.
35. Karahan, Ç. & Tüfekci, A. (2019). “Blokzincir Teknolojisinin İç Denetim Faaliyetlerine Etkileri: Fırsatlar ve Tehditler”. Denetişim. (19), 55-72.
36. Karlı, H. & Tanyas, M. (2020). “Bilgi İletişim Teknolojileri Destekli Yenilikçi Uygulamaların Lojistik Merkezlere Entegrasyonu”. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi. 2(1), 42-59.
37. Kenny, C. (2017). “How Much Aid is Really Lost to Corruption?”. Center for Global Development, https://www.cgdev.org/blog/how-much-aid-really-lost-corruption. (Erişim: 22.09.2022).
38. Kewell, B., Adams, R., ve Parry, G., (2017). “Blockchain For Good”. Briefings in Entrepreneurial Finance. Wıley. 26(5), 491-498.
39. Khan, F.A., Asif, M., Ahmad, A., Alharbi, M. & Aljuaid,H. (2020). “Blockchain Technology, Improvement Suggestions, Security Challenges on Smart Grid and its Application in Healtcare for Sustainable Development”. Sustainable Cities and Society. (55), 1-12.
40. Krugman, P. & Wells, R. (2011). Makro İktisat. Oğuz F., Arslan, M.M., Akkemik, K.A. & Göksal K. (Çev.). Ankara: Palme Yayıncılık.
41. Lin, I.C. ve Liao, T.C., (2017). “A Survey of Blockchain Security Issues and Challenges”. International Journal of Network Security, 19(5), 653-659.
42. Llerena, P. & Lorentz, A. (2004), ‘Alternative Theories on Economic Growth and the Co-evolution of Macro-Dynamics and Technological Change: A Survey’, LEM Working Paper Series, 27.
43. Lucas, R.E. (1988). “On the Mechanics of Economic Development”, Journal of Monetary Economics 22, 3-42.
44. Manda, V.K. & Polisetty, A. (2018). “Status Check on Blockchain Implemantation in India”. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3265654 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3265654.
45. Mercan, M. & Kızılkaya, O., (2014). “Türkiye’de Sanayi Sektörü Ekonomik Büyüme ve Verimlilik İlişkisinin Kaldor Yasaları Çerçevesinde Sınanması: Ekonometrik Bir Analiz”. Marmara Üniversitesi İ.İ.B. Dergisi, Cilt: XXXVI, Sayı: I, 137-160.
46. Modex, https://www.modex.tech/ (Erişim: 28.09.2022).
47. Nakamoto, S., (2008). “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” https://bitcoin.org/bitcoin.pdf, (Erişim: 10.05.2023).
48. Nguyen, Q.K. (2016). “Blockchain- A Financial Technology for Future Sustainable Development”. 3rd International Conference on Green Technology and Sustainable Development, 51-54.
49. Öktem, M.K. ve Aydın, M.D. (2005). “Bilgi Teknolojileri ve Türk Kamu Yönetiminde Dönüşüm”. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 257-282.
50. Özaltın, O. & Ersoy, M. (2020). “Kamu Yönetiminde Blokzincir Kullanımı: D5 Örneği”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 10(2), 746-763.
51. Pilkington, M., Crudu, R. & Grant, L.G. (2017). “Blockchain and Bitcoin As a Way to Lift a Country Out of Proverty-Tourism 2.0 and E-Governance in the Republic Moldova”. International Journal of Internet Technology and Secured Transactions. 7(2), 115-143.
52. Pisa, M., (2018). “Reassessing Expectations for Blockchain and Development”. Innovations/Blockchain for Global Development, Governance Globalization. 12(1/2), 81-88.
53. Popper, N., (2016). “Central Banks Consider Bitcoin’s Technology, if not Bitcoin”. The New York Times, https://www.nytimes.com/2016/10/12/business/dealbook/central-banks-considerbitcoins-technology-if-not-bitcoin.html. (Erişim: 22.09.2022).
54. Project Provenance LTD. (2015). Blockchain: the solution for transparency in product supply chain, White Paper, https://www.provenance.org/whitepaper. (Erişim: 22.11.2022).
55. Ramada, M., (2016). For Insures Blockchain is the New Black. https://blog.willis.com/2016/12/forinsurers-blockchain-is-the-new-black/. (Erişim: 07.06.2022).
56. Rejeb, A., G.Keogh, J. & Treiblmaier, H., (2019). “Leveraging the Internet of Things and Blockchain Technology in Supply Chain Management”. Future Internet, 11(161), 1-22.
57. Republic of Kenya, https://www.hudumanamba.go.ke/the-big-4/ (Erişim: 28.09.2022).
58. Saatçioğlu, C. (2011). “Yerel Yönetimlerinde Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri: İstanbul Örneği”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetim Dergisi, 237-256.
59. Sanka, A.İ., İrfan, M., Huang, I. & Cheung, R.C.C., (2021). “A Survey of Breakthrough in Blockchain Technology: Adoptions, Applications, Challenges, and Future Research”. Computer Communications. Vol: 169, 179-201.
60. Saudi Arabia 2030 Vision, https://www.vision2030.gov.sa/ (Erişim: 28.09.2022).
61. Savelyev, A. (2016). “Contract Law 2.0: Smart Contracts As the Beginning of the End of Classic Contract Law”. Higher School of Economics Research. Paper No. WP BRP 71/LAW/2016, 1-24.
62. Sayar Özkan, G. & Alancıoğlu, E. (2017). “Bilgi Ekonomisi İndeksi Performans Göstergelerinin Türkiye Açısından Ar-Ge Harcamaları Analizi”. Assam Uluslararası Hakemli Dergi (ASSAM UHAD). 4(8), 1-12.
63. Schletz, M.C., (2021). Radical Innovation for the Paris Agreement- A Blockchain Technology Adoption Perspective. [Doktora Tezi, Technical Universty of Denmark]. Açık Erişim Sistemi. https://orbit.dtu.dk/en/publications/radical-innovation-for-the-paris-agreement-a-blockchaintechnolog.
64. South African National Blockchain Alliance (SANBA), https://sanba.co.za/home/, (Erişim 28.09.2022).
65. Sri, A.P.S.G. & Bhaskari, D.L. (2018). “A Study on Blockchain Technology”. International Journal of Engineering & Technology. 8(2.7), 418-421.
66. Sümer, G. (2021). “Dünyada ve Türkiye’de Blok Zincir Teknolojisinin Gelişimi ve Kripto Paralar”. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi. 14(1), 191-207.
67. Szabo, N. (1996). “Smart Contracts: Building Blocks for Digital Markets”. https://www.fon.hum.uva.nl/rob/Courses/InformationInSpeech/CDROM/Literature/LOTwinterschool2006/szabo.best.vwh.net/smart.contracts.html. (Erişim: 20.05.2023).
68. Şahin, H. & Topal, B. (2016). “The Effect of the Use of Information Technologies in Businesses on Cost and Financial Performance”. International Journal of Engineering Innovation & Research, 5(6), 394-402.
69. Şat, N. (2019). “Blokzincir (Blockchain)’in Kamu İdaresine Olası Etkileri”. Amme İdaresi Dergisi. 52(4), 117-147.
70. Tapscott, D. ve Tapscott, A., (2016). Blockchain Revolution, Portfolio Penguin Random Random House, UK.
71. The Blockchain Association of Kenya, https://bak.or.ke/ (Erişim Tarihi: 28.09.2022).
72. The National Treasury and Planning, https://www.treasury.go.ke/916-2/ (Erişim:28.09.2022).
73. The World Economic Forum, (2018). Blockchain and Distributed Ledger Technology. https://www.weforum.org/communities/blockchain-and-distributed-ledgertechnology. (Erişim: 02.08.2022).
74. Themistocleous, M. (2018). “Blockchain and Land Registry”. The Cyprus Review, 30(2), 195-202.
75. Tian, F., (2017). “A Supply Chain Traceability System for Food Safety Based on HACCP Blockchai & Internet of Things”. International Conference on Service Systems and Service Management (ICSSSM). 1-6.
76. Tijan, E., Aksentijeyic, S., Ivanic, K. & Jardas, M. (2019). “Blockchain Technology Implementation in Logistics”. Sustainability. (11), 1-13.
77. Tokatlıoğlu, M. & Selen, U. (2021). Maliye Politikası. Bursa: Ekin Yayınevi.
78. Topçu, B.A. & Sarıgül, S.S. (2020). “Dünyada ve Türkiye’de Blok Zincir Teknolojisi: Finans Sektörü Dış Ticaret ve Vergisel Düzenlemeler Üzerine Genel Değerlendirme”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. (18), s.37-38.
79. Tunalı, H. & Erbelet, E. (2017). “Ekonomik Büyüme ve Sanaylişme İlişkisinde Kaldor Yasasının Türkiye’deki Geçerliliğinin Analizi”. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-15.
80. TÜBİTAK BİLGEM UEKAE, Blok Zincir, Blok Zincir Araştırma Laboratuvarı, https://blokzincir.tubitak.gov.tr/blok-zincir.html. (Erişim: 10.05.2022). Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 11. Kalkınma Planı (2019-2023). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-20192023.pdf. (Erişim: 28.09.2022).
81. Ubaldi, B., Le Fevre, E. M., Petrucci, E., Marchionni, P., Biancalana, C., Hiltunen, N., Intravavia, D.M. & Yang, C. (2019). “State of the art in the use of emerging technologies in the public sector”. OECD Working Papers on Public Governance No. 34.
82. UN E-Government Knowledgebase, Erişim Adresi: https://publicadministration.un.org/egovkb/ Data-Center (Erişim Tarihi: 24.05.2023).
83. UNCTAD (2021). “Harnessing Blockchain for Sustainable Development: Prospects and Challenges”. UNCTAD/DTL/STICT/2021/3 and Corr.1, Geneva.
84. Usta, A. & Doğantekin, S. Blokchain 101 Güncellenmiş Versiyon, Bankalararası Kart Merkezi. https://coinmarketcap.com/currencies/bitcoin/markets/. (Erişim: 01.02.2022).
85. Uysal, T.U. & Aldemir, C. (2018). “Dijital Kamu Mali Yönetim Sistemi ve Blok Zincir Teknolojisi”. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi. 11(3), 505-522.
86. Voshmgir, S. (2019). Smart Contract, Token Economy içinde Blockchain Berlin. https://blockchainhub.net/smart-contracts/. (Erişim: 24.05.2023).
87. Wastell, D., (2017). Blockchain Experiment ın Humanitarian Aid, Start Network, https://startnetwork.org/news-and-blogs/blockchain-experiment-humanitarian-aid. (Erişim: 22.09.2022).
88. Wenke, C., Lang, F., & Buschle, M., (2022). “Distributed Ledger Technology in the Financial Industry: Managerial, Organizational, and Technological Challenges”. Thirtieth European Conference on Information Systems (ECIS 2022), 1-15.
89. World Bank (2016), Digital Dividends, A World Bank Group Flagship Report.
90. World Economic Forum, (2015). “Technology Tipping Points and Societal Impact”. Global Agenda Council on the Future of Software & Society. 1-44.
91. Xu, Y. & Zhang, Z. (2022). “Taxation in the Digital Economy New Models in Asia and the Pacific”. İçinde Hendriyetty, N., Evans, C., Kim, C.J. & Taghizadeh-Hesary, F. Blockchain and Its Implications for Tax Administration in the People’s Republic of China (128-149). New York: Routledge.
92. Yan, C., (2018). “Blockchain Tokens and the Potential Democratization of Entrepreneurship and Innovation”. Business Horizons, Elsevier. 61(4), 567-575.
93. Yıldırım, K., Bakırtaş, İ., Yılmaz, R. & Esen, E. (2016). Makro İktisada Giriş. Eskişehir: Nisan Yayınevi.
94. Yılmaz, B. (1998). “Bilgi Toplumu: Eleştirel Bir Yaklaşım”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(1), 147-158.
95. Zhao, W., (2019). “Blockchain Technology: Development and Prospects”. National Science Review. 16(2), 369-373.