Sürdürülebilir Enerji Politikaları Kapsamında Yeşil Enerji Kullanımına Yönelik Mali Teşvikler: İzmir ve Manisa Üretim Firmaları ile Anket Çalışması

Öz

Küresel ısınmanın etkilerinin her geçen gün daha da artması başta Avrupa Birliği üye ülkeleri olmak üzere küresel ölçekte fosil kaynaklı enerji kaynaklarının kullanımının kademeli olarak azalmasına yol açmaktadır. Bu durum; yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimi artırmış ve döngüsel ekonomiyi ön plana çıkarmıştır. Yeşil enerji kaynaklarına yönelim aynı zamanda enerji politikalarının değişmesine neden olmakta ve yeşil enerji kaynaklarına yatırım yapmayı teşvik etmektedir. Bu yönelim uluslararası küresel örgütlerlerin önlemleri ile birlikte firmaların da yeşil dönüşümünü hızlandırmıştır. Bu araştırmada Türkiye’de ve dünyada sürdürülebilir enerji kaynaklarına ve karbonsuz enerjiye yönelik mali teşvikler incelenmiştir. Mevzuattaki güncel düzenlemeler ile birlikte Avrupa Yeşil Mutabakatına uyumu güçleştiren sorunlar ve başarı faktörleri anket yardımı ile değerlendirilmiştir. Örneklem evreni, Manisa Organize Sanayi Bölgesinde yer alan firmalar ve Ege Bölgesi Sanayi Odasına bağlı İzmir’de yer alan firmalar olarak belirlenmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen analizler sonucunda yeşil enerji kullanımı açısından firmaların durumları, tutumları ve sürdürülebilir ekonomi açısından mevcut sorunları ve farkındalıkları incelenmiştir. Araştırmada örneklem grubunda yer alan firmaların yeşil enerji kullanımına ilişkin mali teşvikler hakkında yeterli bilgiye sahip olup olmadıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Yeşil Enerji
• Karbon Vergisi
• AB Yeşil Mutabakatı
• Mali Teşvikler
• Döngüsel Ekonomi

Financial Incentives for the Use of Green Energy within the Scope of Sustainable Energy Policies Survey with Manufacturing Companies in Izmir and Manisa

Öz

The increasing effects of global warming day by day lead to a gradual reduction of fossil fuel-based energy sources on a global scale, especially among European Union member countries. This situation has increased the orientation towards renewable energy sources and brought the circular economy to the forefront. The shift towards green energy sources also leads to changes in energy policies and encourages investment in green energy sources. This trend, along with the measures of international global organizations, has accelerated the green transformation of companies. With this research, financial incentives for sustainable energy sources and carbon-free energy in Turkey and worldwide have been examined. Problems and success factors that make compliance with the European Green Deal difficult, along with current regulations, were evaluated with the help of surveys. The sample universe consisted of companies located in the Manisa Organized Industrial Zone and companies located in Izmir affiliated with the Aegean Region Chamber of Industry. Through statistical analysis, the situations, attitudes of companies regarding green energy usage, and current problems and awareness regarding sustainable economy have been examined. The analysis revealed whether the companies in the sample group have sufficient knowledge about financial incentives related to green energy usage.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• Green Energy
• Carbon Tax
• EU Green Deal
• Fiscal Incentives
• Circular Economy

Kaynakça

1. Akdoğan, İ. & Kovancılar, B. (2022). Avrupa Birliği ve Türkiye’de Çevre Dostu Yenilenebilir Enerji Politikalarının Teşvik Türleri Açısından Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi , 29 (1) , 69-91 . DOI: 10.18657/yonveek.1004872
2. Barrett, P. (2007). Structural Equation Modelling: Adjudging Model Fit. Personality and Individual Differences, 42, 815–824.
3. Bianco, M. (2018). Circular Economy and WWTPs: Water Reuse and Biogas Production. In A. Gilardoni (Ed.), The Italian Water Industry (pp. 237-257): Springer.
4. Bollen, K. A. (1989). Structural Equations with Latent Variables, John Wiley & Sons, New York, NY.
5. Bryne, B. M. (2001). Structural equation modeling with AMOS Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates
6. Chubraeva, L.I., & Sergey, T. (2018). Project of Autonomous Power Plant with High-Temperature Superconductive Devices. 2018 International Multi-Conference on Industrial Engineering and Modern Technologies (FarEastCon), 1-5. Project of Autonomous Power Plant with High-Temperature Superconductive Devices. 2018 International Multi-Conference on Industrial Engineering and Modern Technologies (FarEastCon), 1-5.
7. Cronbach.L. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests, Psychometrika 16 , pp. 297–334.
8. Cui, T. ve Zhang, Y. (2022). “Research on the Impact of Circular Economy on Total Factor Carbon Productivity in China”, Environmental Science and Pollution Research, 29, 78780-78794.

9. Demerouti E. (2004). Structural Equation Modeling, www.dmst.aueb.gr/gr 2/diafora2/Prosopiko2/visitors_ppts/Demerouti1.ppt:02.05.2005.
10. De Vellis. R. (2003). Scale Development: Theory and Applications: Theory and Application, Sage, Thousand Oaks, CA.
11. Dış İşleri Bakanlığı. (2023). Paris Anlaşması. https://www.mfa.gov.tr/paris-anlasmasi.tr.mfa. (Erişim: 28.09.2023)
12. Ellen MacArthur Foundation (2013b), “Towards the Circular Economy, Opportunities for the Consumer Goods Sector’’ (https://tinyurl.com/ztnrg24).
13. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı. (2023). Yenilenebilir Enerji Kaynakları. https://enerji.gov.tr/eigm-yenilenebilir-enerji-kaynaklar-ruzgar. (Erişim: 28.09.2023)
14. Eroğlu, E., (2021). Green Public Procurement Practice Benefits And Challenges. Vergi Raporu, 29 (65), 156-174.
15. European Commission. (2023). Circular Economy Action Plan. https://environment.ec.europa.eu/strategy/circular-economy-action-plan_en.(Erişim: 10.09.2023)
16. Gerçek, A., Çetin Gerger, G., Benk, S., & Ateş, M. S. (2022, February). Türkiye’de mükelleflerin vergi okuryazarlığını belirleyen faktörlerin analizi. In International Euroasia Congress on Scientific Researches and Recent Trends (Vol. 9, pp. 216-225).
17. Gerger, A. (2020). Determining the Critical Success Factors of Occupational Health and Safety Using Structural Equation Modeling: A Sample of Turkey. Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 6(12), 364-395. doi:10.52096/jsrbs.6.1.2.026
18. Fatima, N., Li, Y., Ahmad, M., Jabeen, G., & Li, X. (2021). Factors influencing renewable energy generation development: a way to environmental sustainability. Environmental science and pollution research international, 28(37), 51714–51732. https://doi.org/10.1007/s11356-021-14256-z
19. Hu L. and Bentler P.M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives, Struct. Equ. Model.: A Multidiscip. J. 6(1), pp. 1–55. doi:10.1080/10705519909540118
20. Jöreskog, K. and Sörbom, D. (1993). LISREL 8 User’s Reference Guide; PRELIS 2 User’s Reference Guide. Scientific Software International, Chicago, IL.
21. Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31–36. https://doi.org/10.1007/BF02291575
22. Kirchherr, J., Reike, D. & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the Circular Economy: An Analysis of 114 Definitions. Resources, Conservation & Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
23. Kuvvetli, Ü., Firuzan, A. R., Alpaykut, S., & Gerger, A. (2016). Determining Six Sigma success factors in Turkey by using structural equation modeling. Journal of Applied Statistics, 43(4), 738-753. doi:10.1080/02664763.2015.1077375
24. Mekhilef, S. (2017). “Circular economy and renewable energy through industrial applications” içinde Moula E. E. vd. (Ed.), Constructing A Green Circular Society (121-152). Unigrafia Oy, Helsinki, Finland. https://helda.helsinki.fi/server/api/core/bitstreams/e999ab16-1fd6-42b5-8625-2b52bc537c74/content (Erişim:03.03.2024).
25. OECD. (2021). https://www.oecd.org/cfe/regionaldevelopment/Circular_Economy_Flyer.pdf,
26. Özarslan, B., & Bayraç, H.N. (2018). Türkiye’de Rüzgâr Enerjisinin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Ardl Sınır Testi Yaklaşımı. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD).
27. Öznazik, H. A. (2022). Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Dayalı Elektrik Üretimine Verilen Fiyat Desteklerinin İncelenmesi: Karşılaştırmalı Bir Analiz. Fiscaoeconomia, 6(1), 161-188. https://doi.org/10.25295/fsecon.1039160
28. Pearce, D.W. and R.K. Turner (1990), Economics of Natural Resources and the Environment, Hemel Hempstead: Harvester Wheatsheaf.
29. Sauvé, S., S. Bernard and P. Sloan. (2016). “Environmental sciences, sustainable development and circular economy: Alternative concepts for trans-disciplinary research’’, Environmental Development, Vol. 17, pp. 48-56.
30. Schermelleh-Engel K., Moosbrugger H., and Müller.H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Test of significance and descriptive goodness-of-fit measures, Methods Psychol. Res.Online 8(2), pp. 23–74.
31. Schlandt, Y.(2015). Energiewende-Germany is not alone, https://www.cleanenergywire.org/factsheets/energiewende-germany-not-alone. (Erişim: 1.01.2024).
32. Sharma, S. (1996). Applied Multivariate Techniques. John Wiley and Sons Inc.
33. Su, B., Heshmati, A., Geng, Y. and Yu, X. (2013). A Review of the Circular Economy in China: Moving from Rhetoric to Implementation. Journal of Cleaner Production, 43, 215-227. http://dx.doi.org/10.1016/j.jclepro.2012.11.020
34. Şimşek, G. ve Noyan, F. (2008). İlçelerin Gelişmişlik İndekslerinin Oluşturulmasında Çok Aşamalı Doğrulayıcı Faktör Analizi Yaklaşımı, İstatistikçiler Dergisi, 1, 50–67.
35. T.C Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). On Birinci Kalkınma Planı. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf. (Erişim: 1.01.2024)
36. Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. https://ticaret.gov.tr/data/640f220d13b8761b449ccb42/YESIL%20MUTABAKAT%20Eylem%20Plan%C4%B1.pdf. (Erişim: 1.01.2024)
37. Ticaret Bakanlığı. (2023). 2023 Yılı İhracatı İllere Göre Dağılım Listesi, https://ticaret.gov.tr/haberler/2023-yili-ihracati-illere-gore-dagilim-listesi-r. (Erişim: 1.01.2024)
38. Vasileios Rizos, V. R., Katja Tuokko, K. T., & Arno Behrens, A. B. (2017). The Circular Economy: A review of definitions, processes and impacts. CEPS Research Report No 2017/8, April 2017.
39. Williams B., Onsman A., and Brown T. (2010). Exploratory Factor Analysis: A Five-Step Guide for Novices. Australasian Journal of Paramedicine, 8(3).
40. World Population Review. (2024). Greenhouse Gas Emissions by Country 2024 https://worldpopulationreview.com/country-rankings/greenhouse-gas-emissions-by-country. (Erişim: 1.01.2024)
41. Yu, Z and Guo, X (2023). Influencing factors of green energy transition: The role of economic policy uncertainty, technology innovation, and ecological governance in China. Front. Environ. Sci. 10:1058967. doi: 10.3389/fenvs.2022.1058967
42. Zafer Kalkınma Ajansı. (2023). Dış Ticarette Manisa, https://manisainvest.zafer.gov.tr/neden-manisa/genel-gorunum/dis-ticarette-manisa. (Erişim1.03.2024).