ARAP TURİSTLERİN YEREL YİYECEKİÇECEK TERCİHLERİNİN ARAŞTIRILMASI: TRABZON ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışma, Trabzon iline gelen Arap turistlerin yerel yiyecekiçecek tercihlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kültürel etkileşimlerin en belirgin yansımalarından biri olan gastronomi alanında, Arap turistlerin damak zevklerinin Trabzon mutfağı ile nasıl örtüştüğü araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; bu görüşmeler Trabzon'da hizmet veren ve araştırmaya katılmayı kabul eden yedi otel şefi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Araplara yönelik özel menülerin varlığı, tercih edilen ana yemek ve tatlı türleri, mevcut menülerin yeterliliği, müşteri tercihlerini etkileyen faktörler ile lezzetfiyat dengesi gibi sorulara yanıt aranmıştır. Bulgular, Arap turistlerin yöresel Türk mutfağını genel anlamda benimsediklerini ve özellikle sütlaç, kebap ve makarna gibi yemeklere ilgi gösterdiklerini ortaya koymuştur. İşletmelerin büyük bir kısmının özel Arap menüsü sunmasa da mevcut menülerin zaten Arap damak tadına hitap ettiği belirtilmiştir. Görsellik, lezzet ve müşteri memnuniyetine yönelik davranışların ise tercihleri doğrudan etkileyen başlıca unsurlar olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yiyecekiçecek tercihleri
• Gastronomi turizmi
• Trabzon
• Kültürel etkileşim
• Arap turistler

INVESTIGATION OF ARAB TOURISTS LOCAL FOOD AND BEVERAGE PREFERENCES: TRABZON EXAMPLE

Öz

This study was conducted to examine the local food and beverage preferences of Arab tourists visiting the city of Trabzon. As one of the most prominent reflections of cultural interaction, the field of gastronomy was explored to understand how the taste preferences of Arab tourists align with the culinary traditions of Trabzon. Within the framework of qualitative research, semistructured interviews were carried out with seven hotel chefs who work in Trabzon and voluntarily participated in the study. The research sought to answer questions regarding the existence of special menus for Arab guests, the most preferred main dishes and desserts, the adequacy of current menus, the factors influencing customer preferences, and the balance between taste and price. The findings revealed that Arab tourists generally embrace traditional Turkish cuisine, showing particular interest in dishes such as rice pudding (sütlaç), kebabs, and pasta. Although most businesses do not offer specific menus for Arab tourists, the current menus are already compatible with Arab palates. Presentationdetermined that visual presentation, taste, and customeroriented service behaviors are key factors directly influencing preferences.

Anahtar Kelimeler

• Food and beverage preferences
• Gastronomy tourism
• Trabzon
• Cultural interaction
• Arab tourists

Kaynakça

1. Akbıyık, Ç. (2024). Hatay mutfak kültürü ve geleneksel Hatay mutfağından seçilen bazı yemekler hakkında nitel bir araştırma. [Yüksek lisans tezi, Ka-ramanoğlu Mehmetbey Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
2. Akdoğan, M., Soyhanoğlu, S. (2025). Trabzon halkının gözünden Arap turistler: fırsatlar ve dinamikler üzerine nitel bir araştırma. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (44), 111-135. https://doi.org/10.5281/zenodo.14635067
3. Al-Hamarneh, A., Steiner, C. (2004). Islamic tourism: Rethinking the strategies of tourism development in the Arab world after September 11, 2001. Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East, 24(1), 173–182. https://doi.org/10.1215/1089201X-24-1-173
4. Artun, E. (2000). Adana halk kültürü araştırmaları I. Adana Büyük-şehir Belediyesi Kültür Yayınları.
5. Aslan, M. (2005). Arapların tarihi ve kültürü. Alfa Yayıncılık.
6. Ayyıldız, S., Özkaya, F. D. (2019). Doğu Afrika ülkeleri mutfak kül-türü. The Journal of Academic Social Science, (96), 299-316. http://dx.doi.org/10. 29228/ASOS.36671
7. Berg, B., Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemle-ri. (H. Aydın, Çev.) Eğitim Yayınevi.
8. Çakir, A. (2024). Türkiye'de yemek tarihçiliğinin gelişimi [Yüksek li-sans tezi, İstanbul Sabaattin Zaim Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

9. Çeken, H., Yılmaz, G. Ö., Ertürk, N. (2018). Arap ülkelerinden gelen turistlerin etkilerine yönelik yerel halkın algısı: Sapanca örneği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 401-414. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.396605
10. Diktaş Bulut, N., Daşdemir, İ. (2022). Trabzon ili orman rekreasyon bölgelerini kullanan Arap turistlerin tüketici profili ve rekreasyonel talep yapısı. Türkiye Ormancılık Dergisi. 23(2), 116-127. https://doi.org/10.18182/tjf.1103565
11. Göker, G. (2011). Destinasyon çekicilik unsuru olarak gastronomi tu-rizmi (Balıkesir ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi]. Yük-seköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
12. Güzel, M. O., Ay, E., Çatır, O. (2024). Overtourism in Uzungöl, Tür-kiye: A study based on tourist reviews. Journal of Tourism, Sustainability and Well-Being, 12(4), 319–335. https://doi.org/10.34623/6ccj-3z82
13. Halıcı, N. (2013). Açıklamalı Yemek ve Mutfak Terimleri Sözlüğü. Oğ-lak Yayınları.
14. İcduygu, A., Toktaş, Ş., Soner, B. A. (2008). The politics of popula-tion in a nation‑building process: Emigration of non‑Muslims from Turkey. Ethnic and Racial Studies, 31(2), 358–389. https://doi.org/10.1080/01419870701491937
15. Kadıoğlu, B., Kadıoğlu, S., Kaya, C., Turan, Y. (2012). Kırsalda bes-lenme kültürü (Erzurum ili örneği). Alinteri Journal of Agriculture Science, 18(1), 20-27.
16. Karaca, O. B., Karacaoğlu, S. (2016). Kültür, din ve yemek etkileşimi çerçevesinde Arap mutfağının kavramsal olarak incelenmesi: Adana ili ör-neği. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 561-584. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.280805
17. Karataş, Z. (2017). Sosyal bilim araştırmalarında paradigma değişi-mi: nitel yaklaşımın yükselişi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 68-86.
18. Korkut, J. (2012). Morphology and lexicon‑based machine transla-tion of Ottoman Turkish to Modern Turkish. [Yayınlanmamış doktora tezi, University of Pennsylvania].
19. Okumuş, M. İ., Seçim, Y. (2024). Mardin’de yaşayan Arap kökenli insanların mutfak kültürü. Anatolıa Socıal Research Journal, 3(2), 40-49.
20. Punch, K. F. (2005). Sosyal araştırmalara giriş: nicel ve nitel yakla-şımlar (D. Bayrak; HB Arslan; Z. Akyüz, Çev.) Siyasal Kitabevi.
21. Saatcı, G., Demirbulat, Ö. G. (2019). Arap turistlerin Türklere yöne-lik önyargılarının değerlendirilmesi: doğu Karadeniz bölgesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 660-675.
22. Sevencan, F., Çilingiroğlu, N. (2007). Sağlık alanındaki araştırmalar-da kullanılan niteliksel veri toplama yöntemleri. Toplum Hekimliği Bülteni, 26(1), 1-6.
23. Şahin, K. (2012). Hatay mutfak kültürü ve yemekleri. Pozitif Matbaa.
24. Talas, M. (2006). Tarihi süreçte Türk beslenme kültürü ve Mehmet Eröz’e göre Türk yemekleri. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (18), 273-283.
25. Türkay, O., Atasoy, B. (2021). Sürdürülebilir turizmin bir aracı ola-rak bisiklet turizmi: Avrupa Birliği (AB) örneği. Turizm ve İşletme Bilimleri Dergisi, 1(1), 51-69.
26. Yaghi, A., Yaghi, H. A., Bayrak, M. (2025). Sustainable tourism: Factors influencing Arab tourists’ intention to revisit Turkish destinations. Sustainability, 17(11), 5194. https://doi.org/10.3390/su17115194
27. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2006). Research methods in social sciences. Seçkin Yayıncılık.
28. Yıldız, Ş. (2009). Endülüs Yahudileri ve İslam kültür ve biliminin Avrupa’ya geçişinde oynadıkları rol. İstem, (13), 51-68.