Türkiye'de Asgari Ücret ve Tüketici Güven Endeksi İlişkisi

Öz

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) asgari ücreti, yapılan işler için ödenmesi gereken ve toplu veya bireysel iş akitleri ile azaltılamayan, verilebilecek en düşük ücret olarak tanımlamaktadır. Öte yandan genel olarak ana akım iktisadın asgari ücret artışlarının ekonomik etkileri üzerine yaptığı analizler, bu artışların fiyatlar genel düzeyi ve işsizlik oranında ortaya çıkaracağı istenmeyen türden sonuçlara vurgu yapar. Ancak asgari ücret değişiminin yol açtığı ve hem ilk planda hem de bağlantılı olarak ortaya çıkabilecek ekonomik etkiler, aslında iktisat literatüründe üzerinde uzlaşı sağlanamamış tartışmalı konular olarak adlandırılabilir. Bu bağlamda asgari ücretteki değişimin tüketim üzerinde ortaya çıkarabileceği olası etkiler de derinlemesine ele alınmamıştır. Bu çalışma Asgari Ücret ve Tüketici Güven Endeksi arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmayı hedeflemektedir. Bu anlamda hem Toda Yamamoto nedensellik testi hem de saklı ya da asimetrik nedensellik adı da verilen ve değişkenlerin pozitif ve negatif bileşenleri arasındaki ilişkiyi de analiz edebilen Hatemi-J asimetrik nedensellik testi uygulamada kullanılmıştır. Çalışmanın ana bulgusu reel asgari ücret ile tüketici güven endeksi arasında istatistiksel anlamda anlamlı bir nedensel ilişki olmadığı ancak dolar bazında asgari ücret ile tüketici güven endeksi arasında istatistiksel anlamda anlamlı bir nedensel ilişki olduğu yönündedir.

Anahtar Kelimeler

• Asgari Ücret
• Tüketici Güven Endeksi
• Asimetrik Nedensellik

Minimum Wage and Consumer Confidence Index Relationship in Türkiye

Öz

The International Labor Organization (ILO) defines the minimum wage as the lowest wage that must be paid for the work done and can not be reduced by collective or individual employment contracts. On the other hand, the analyses made by mainstream economics on the economic effects of minimum wage increases generally emphasize the undesirable consequences that these increases will cause in the general level of prices and unemployment rate. However, the economic effects of the minimum wage change can be called controversial issues without consensus in the economic literature. In this context, the possible effects of the change in the minimum wage on consumption have yet to be discussed in depth. This study investigates the causality relationship between minimum wage and the Consumer Confidence Index. In this sense, the Toda Yamamoto and Hatemi-J asymmetric causality tests have been used in practice. The study's main finding is that there is no statistically significant causal relationship between the real minimum wage and the consumer confidence index. However, a statistically significant causal relationship exists between the minimum wage in dollar terms and the consumer confidence index.

Anahtar Kelimeler

• Minimum Wage
• Consumer Confidence Index
• Asymmetric Causality

Kaynakça

1. Altunöz, U. (2016). Türkiye’de asgari ücret, işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkinin sınır testi yaklaşımıyla analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(5), 1055-1063.
2. Aslan, G. (2019a). İktisat yazınında neoklasik paradigma ve asgari ücret tartışmaları. Çalışma ve Toplum, 2(61), 1259-1286.
3. Aslan, G. (2019b). Türkiye’de asgari ücretli çalışan sayısı ve ücret seviyelerinin değişimi (2003-2017 hanehalkı işgücü anketleri veri analizi). Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(1), 141-159. https://doi.org/10.32331/sgd.582665
4. Belman, D., & Wolfson, P. J. (2014). What does the minimum wage do? W.E. Upjohn Institute for Employment Research. https://doi.org/10.17848/9780880994583
5. Brown, C. (1988). Minimum wage laws: Are they overrated? Journal of Economic Perspectives, 2(3), 133–145. https://doi.org/10.1257/jep.2.3.133
6. Brown, C., Gilroy, C., & Kohen, A. (1982). The effect of minimum wage on employment and unemployment. Journal of Economic Literature, 20(2), 487-528.
7. Bulut-Çevik, Z. B., & Solmaz Macit, S. (2017). Türkiye’de asgari ücretin kısa dönem belirleyicileri: Nedensellik analizi. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(3), 429-445. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/792878
8. Card, D. (1992). Using regional variation in wages to measure the effects of the federal minimum wage. Industrial and Labor Relations Review, 46(1), 22–37. https://doi.org/10.1177/001979399204600103

9. Card, D., & Krueger, A. B. (1994). Minimum wages and employment: A case study of the fast-food industry in New Jersey and Pennsylvania. American Economic Review, 84(4), 772-784.
10. Croucher, R., & Rizov, M. (2012). The impact of the national wage on labour productivity in Britain. E-Journal of International Labour Studies, 1(3-4), 263-289. https://ejcls.adapt.it/index.php/ejcls_adapt/article/view/43
11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı [CSGB]. (2024). Yıllar İtibariyle Net ve Brüt Asgari Ücretler (01/08/1996-31/12/2024). 28 Mayıs 2024’te Erişim Adresi https://www.csgb.gov.tr/media/93379/gunlukaylikasgari.pdf
12. Çelik, A. (2022). Asgari ücret tuzağı. Mülkiye Dergisi, 46(1), 297–304. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2422784
13. Çiçek, Ö. (2018). Türkiye’de asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının tüketim harcamaları üzerine etkisi. Fiscaoeconomia, 2(1), 20-47. https://doi.org/10.25295/fsecon.2018.01.002
14. Dağlıoğlu, S., & Bakır, M. A. (2015). Türkiye’de asgari ücretin istihdam üzerindeki etkisinin sektörel panel regresyon modelleri ile incelenmesi. Sosyal Güvence Dergisi, 8, 35–68. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/152159
15. Draca, M., Machin, S., & Van Reenen, J. (2011). Minimum wages and firm profitability. American Economic Journal: Applied Economics, 3(1), 129–151. http://www.jstor.org/stable/25760249
16. Engbom, N., & Moser, C. (2022). Earnings inequality and the minimum wage: Evidence from Brazil. American Economic Review, 112(12), 3803–3847. https://doi.org/10.1257/aer.20181506
17. Gindling, T. H. (2018). Does increasing the minimum wage reduce poverty in developing countries? (Working Paper, 2018). IZA World of Labor. https://doi.org/10.15185/izawol.30.v2
18. Granger, C. W. J., & Yoon, G. (2002, January). Hidden cointegration (Working Paper, No. 2002-02). University of California, Department of Economics. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.313831
19. Gümüş, İ., & Akgüneş, A. O. (2020). Türkiye’de asgari ücretin makroekonomik değişkenlerle ilişkisi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(2), 110-127. https://doi.org/10.11611/yead.742670
20. Güneş, Ş. (2007). Türkiye’de asgari ücret ve ortalama ücret ilişkisi: Bir koentegrasyon ve hata düzeltme analizi. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 13, 185-199. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/372613
21. Güven, A., Mollavelioğlu, Ş., & Çakar Dalgıç, B. (2011). Asgari ücret istihdamı arttırır mı? 1969–2008 Türkiye örneği. ODTÜ Gelişme Dergisi, 38, 147–166. https://hdl.handle.net/11511/58364
22. Hallward-Driemeier, M., Rijkers, B., & Waxman, A. (2017). Can minimum wages close the gender wage gap? Review of Income and Wealth, 63(2), 310–334. https://doi.org/10.1111/roiw.12219
23. Hatemi-J., A. (2012). Asymmetric causality tests with an application. Empirical Economics, 43(1), 447–456. https://doi.org/10.1007/s00181-011-0484-x
24. Jung, Y. C., McFarlane, A., & Das, A. (2021). The effect of minimum wages on consumption in Canada. The Economic and Labour Relations Review, 32(1), 65–89. https://doi.org/10.1177/1035304620949950
25. Kahveci, M., & Pelek, S. (2021). Asgari ücret ve politika: Asgari ücreti seçimler mi belirliyor? Amme İdaresi Dergisi, 54(1), 99-131.
26. Kalenkoski, C. M. (2016). The effects of minimum wages on youth employment and income (Working Paper, 2016). IZA World of Labor. https://doi.org/10.15185/izawol.243
27. Karamızrak, B. (2019). Türkiye’de enflasyon, işsizlik ve büyüme’nin asgari ücret üzerindeki etkisinin ekonometrik analizi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 88-101. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/882442
28. Kargı, B. (2013). Ücret yapışkanlığı hipotezinin test edilmesi: Türkiye’de asgari ücret ve büyüme üzerine zaman serileri analizi (2005-2012). Çalışma ve Toplum, 2013(2), 183–210. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2576384
29. Katz, L. F., & Krueger, A. B. (1992). The effect of the minimum wage on the fast-food industry. Industrial and Labor Relations Review, 46(1), 6–21. https://doi.org/10.1177/001979399204600102
30. Kim, J. H., Lee, J., & Lee, K. (2023). Minimum wage, social insurance mandate, and working hours. Journal of Public Economics, 225, 104951. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2023.104951
31. Koç, A. (2016). Türkiye’de 1980 sonrasının politik iktisadı bağlamında asgari ücret analizi. Çalışma ve Toplum, 3(50), 1387–1408. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2576254
32. Korkmaz, A. (2004). Bir sosyal politika aracı olarak Türkiye’de asgari ücret: 1951-2003. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 53-69. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/252057
33. Korkmaz, A., & Çoban, O. (2006). Emek piyasasında asgari ücret, işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkilerin ekonometrik bir analizi: Türkiye örneği (1969–2006), Maliye Dergisi, 151, 16–22. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/09/151-Korkmaz-Coban.pdf
34. Lavecchia, A. M. (2020). Minimum wage policy with optimal taxes and unemployment. Journal of Public Economics, 190, 104228. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2020.104228
35. MacDonald, D., & Nilsson, E. (2016). The effects of increasing the minimum wage on prices: Analyzing the incidence of policy design and context (Working Paper, No. 16-260). W.E. Upjohn Institute for Employment Research. https://doi.org/10.17848/wp16-260
36. Machin, S., & Manning, A. (1994). The effects of minimum wages on wage dispersion and employment: Evidence from the U.K. Wages Councils. ILR Review, 47(2), 319–329. https://doi.org/10.2307/2524423
37. Neumark, D., & Wascher, W. (1992). Employment effects of minimum and subminimum wages: Panel data on state minimum wage laws. Industrial and Labor Relations Review, 46(1), 55–81. https://doi.org/10.1177/001979399204600105
38. Özyiğit, M., Çelik, A., & Petek, A. (2019). Türkiye’de 1980 sonrası reel asgari ücretin belirleyicileri. Çalışma ve Toplum, 2, 61, 1029–1068. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2575999
39. Sevinç, D. (2022). Türkiye’de asgari ücret ile enflasyon, bölgesel enflasyon, açlık ve yoksulluk sınırı arasındaki ilişki ve bölgesel asgari ücret. Maliye Çalışmaları Dergisi, 2022(68), 107-131. http://dx.doi.org/10.26650/mcd2022-1164349
40. Stigler, G. J. (1946). The economics of minimum wage legislation. American Economic Review, 36(3), 358-365.
41. Sunal, O., & Alp, Ö. S. (2015). Türkiye’de reel asgari ücretler ve reel GSYİH değişmeleri arasındaki nedensellik ilişkisi: Enflasyon oranına endekslenmiş bir nominal asgari ücret politikası. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 70(1), 111–129. https://doi.org/10.16987/ausbf.80017
42. Tekgüç, H., Işık, E., & Orhangazi, Ö. (2020). Asgari ücret artışının ücretler, istihdam ve kayıt dışılık üzerindeki etkileri. İktisat ve Toplum, 121, 1-9.
43. Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8
44. Tüleykan, H. (2019). Asgari ücret zammının enflasyon ve işsizlik üzerine etkilerinin değerlendirilmesi: Türkiye örneği (1988-2018). Third Sector Social Economic Review, 54(1), 205-221. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.03.1085
45. Tütüncü, A., & Gönülaçan, A. (2018). Asgari ücret ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2), 65-77. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1349171
46. Yılmaz Eser, B., & Terzi, H. (2008). Türkiye’de asgari ücret: Sorunlar öneriler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 129-143. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/30173