İnceleme Makalesi

Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması

Cilt: 18 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması

Öz

Madde bağımlılığı, erişilebilirliğin artmasıyla bireysel ve toplumsal düzeyde giderek karmaşıklaşan psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlara sebep olmakta ve toplumsal çözülme sürecini hızlandırarak küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı meselesine dönüşmektedir. Bu bağlamda mindfulness (bilinçli farkındalık) temelli stratejiler, bireylerin mevcut anı tarafsız bir şekilde deneyimlemelerini mümkün kılarak dürtüsel davranışları dizginleme, öz-denetimi artırma ve bağımlılık döngüsünü sona erdirme noktasında etkili bir yöntem olarak dikkat çekmektedir. Bilişsel ve duygusal regülasyonu destekleyen bu yaklaşımlar, bireylerin içsel farkındalıklarını güçlendirerek, madde kullanımını tetikleyen stres faktörleriyle baş etmelerine yardımcı olmaktadır. Kabat-Zinn tarafından ortaya konulan bilinçli farkındalık prensipleri, bağımlılık tedavisinde uygulanabilir özellikleriyle, bireylerin psikososyal dengesini yeniden inşa etmeye yönelik işlevsel bir model sunmaktadır. Bu makale, farkındalık temelli yaklaşımların madde bağımlılığı tedavisindeki etkisini, sosyal hizmet alanındaki uygulama potansiyelini ve bireysel iyileşme süreçlerine katkılarını incelemeyi hedeflemektedir. Bilinçli farkındalık yöntemlerinin bireylerin psikososyal iyilik halini güçlendirme, stres toleranslarını artırma ve bağımlılığı uzun vadede yönetme kapasitesini artırmadaki rolü tartışılmış; bu yaklaşımların sosyal hizmet sistemine entegrasyonunun olası katkıları disiplinler arası işbirliği bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Academy of Medical Sciences. (2008). Brain science, addiction and drugs: An academy of medical sciences working group report (Chaired by Professor Sir Gabriel Horn FRS FRCP, pp. 32–52). https://acmedsci.ac.uk/viewFile/524414fc8746a.pdf
  2. Arul, P., & Carter, P. R. (2017). Scope of social work profession in medical setting. Research on Humanities and Social Sciences, 7(17), 57-60.
  3. Başar, M. R., Aydemir, İ., & Aktaş, S. (2022). Madde bağımlısı bireylerin ailelerinin karşılaştıkları psiko-sosyal ve ekonomik güçlükler ile sosyal dışlanma algılarının sosyal hizmet perspektifinden incelenmesi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi(19), 37-52. https://doi.org/10.46218/tshd.1062294
  4. Berry, D. R., Wall, C. S. J., Tubbs, J. D., Zeidan, F., & Brown, K. W. (2023). Short-term training in mindfulness predicts helping behavior toward racial ingroup and outgroup members. Social Psychological and Personality Science, 14(1), 60-71.
  5. Best, D., Rome, A., Hanning, K. A., White, W., Gossop, M., Taylor, A., & Perkins, A. (2010). Research for recovery: A review of the drugs evidence base. Scottish Government Social Research. https://www.gov.scot/resource/doc/321958/0103435.pdf
  6. Bowen, S., Chawla, N., & Marlatt, G. A. (2010). Mindfulness-based relapse prevention for addictive behaviors. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(3), 362–374.
  7. Bowen, S., Chawla, N., Collins, S. E., Witkiewitz, K., Hsu, S., Grow, J., Clifasefi, S., Garner, M., Douglass, A., Larimer, M. E., & Marlatt, A. (2009). Mindfulness-based relapse prevention for substance use disorders: a pilot efficacy trial. Substance Abuse, 30(4), 295–305. https://doi.org/10.1080/08897070903250084
  8. Breslin, F. C., Zack, M., & McMain, S. (2002). An information-processing analysis of mindfulness: Implications for relapse prevention in the treatment of substance abuse. Clinical Psychology: Science and Practice, 9, 275–299. https://doi:10.1037/0021-843x.96.4.305

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Danışmanlık, Refah ve Toplum Hizmetleri, Sosyal Hizmetler (Diğer), Sosyal Psikoloji

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2025

Kabul Tarihi

25 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şen, Z. Ş., Danış, M. Z., & Kutlu, İ. (2025). Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması. International Journal of Social Inquiry, 18(1), 196-211. https://doi.org/10.37093/ijsi.1650018
AMA
1.Şen ZŞ, Danış MZ, Kutlu İ. Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması. IJSI. 2025;18(1):196-211. doi:10.37093/ijsi.1650018
Chicago
Şen, Zeynep Şevval, Mehmet Zafer Danış, ve İhsan Kutlu. 2025. “Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması”. International Journal of Social Inquiry 18 (1): 196-211. https://doi.org/10.37093/ijsi.1650018.
EndNote
Şen ZŞ, Danış MZ, Kutlu İ (01 Nisan 2025) Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması. International Journal of Social Inquiry 18 1 196–211.
IEEE
[1]Z. Ş. Şen, M. Z. Danış, ve İ. Kutlu, “Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması”, IJSI, c. 18, sy 1, ss. 196–211, Nis. 2025, doi: 10.37093/ijsi.1650018.
ISNAD
Şen, Zeynep Şevval - Danış, Mehmet Zafer - Kutlu, İhsan. “Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması”. International Journal of Social Inquiry 18/1 (01 Nisan 2025): 196-211. https://doi.org/10.37093/ijsi.1650018.
JAMA
1.Şen ZŞ, Danış MZ, Kutlu İ. Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması. IJSI. 2025;18:196–211.
MLA
Şen, Zeynep Şevval, vd. “Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması”. International Journal of Social Inquiry, c. 18, sy 1, Nisan 2025, ss. 196-11, doi:10.37093/ijsi.1650018.
Vancouver
1.Zeynep Şevval Şen, Mehmet Zafer Danış, İhsan Kutlu. Madde Bağımlılığı ve Farkındalık Terapisi: Tedavi Yöntemleri ve Örnek Sosyal Hizmet Uygulaması. IJSI. 01 Nisan 2025;18(1):196-211. doi:10.37093/ijsi.1650018

Cited By

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

26134  26133  Bu sitedeki eserler Creative Commons Attribution 4.0 International license ile lisanslanmıştır.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------