Analysis of the Two-State Solution in Cyprus: Historical Continuity and Contemporary Debates

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 3, 645 - 658, 31.12.2025

Hasibe Vehbi Şahoğlu

https://doi.org/10.37093/ijsi.1677686

Öz

The negotiations that have been carried out since 1968 in order to find a sustainable solution for the Cyprus issue have not yielded any results. The obsession of the Greek Cypriots that caused Cyprus conflict continues to dominate Cyprus and the equal rights and status of the Turkish Cypriot side are not observed in practice. Under these conditions, it is not possible to hold meaningful and effective negotiations. The belief of Greek Cypriots that Cyprus is a Hellenic Island is an obsession and unless this obsession is overcome, it is not possible to conclude this dispute on equal grounds. Emotions and prejudices of Greek Cypriots lie at the root cause of the Cyprus conflict. According to the science of conflict resolution, meaningful and productive negotiation is possible when the parties have a strong mutual need to resolve the conflict; when they cannot achieve their valued goals on their own; when they are equally harmed by the current status quo; the parties' vested/legitimate rights and equal status are respected; and they understand that they can achieve their goals by reaching an agreement with the collaboration of other party.

Anahtar Kelimeler

Cyprus , Turkish Cypriots , conflict , federation , two state solution.

Kıbrıs'ta İki Devletli Çözümün Analizi: Tarihsel Süreklilik ve Güncel Tartışmalar

Öz

Kıbrıs sorununa sürdürülebilir bir çözüm bulmak için 1968'den beri yürütülen müzakereler hiçbir sonuç vermemiştir. Rumların Kıbrıs sorununu yaratan saplantısı Kıbrıs'ta hakim olmaya devam ediyor ve Kıbrıs Türk tarafının eşit hakları ve statüsü pratikte hiç gözetilmiyor. Bu koşullar altında anlamlı ve etkili müzakereler yapmak ve eşitlik ilkesine saygılı bir sonuca ulaşmak mümkün değildir. Bu nedenle, bu tür anlaşmazlıkları çözerken, öncelikle anlaşmazlığa yol açan soyut temel nedenlere değinmek ve buna paralel ve bununla bağlantılı olarak, uzlaşmanın temel ilkelerinin gereklerini gözetmek gerekir. Kıbrıslı Rumların Kıbrıs'ın bir Helen Adası olduğuna dair inancı bir saplantıdır ve bu saplantı aşılmadığı sürece, bu anlaşmazlığın eşit gerekçelerle sonuçlandırılması mümkün değildir. Kıbrıslı Rumların duyguları ve önyargıları Kıbrıs çatışmasının temelinde yatmaktadır. Çatışma çözümü bilimine göre, taraflar çatışmayı çözmek için güçlü bir karşılıklılık ilkesine ihtiyaç duyduklarında; değerli hedeflerine kendi başlarına ulaşamadıklarında; mevcut statükodan eşit derecede zarar gördüklerinde; tarafların kazanılmış/meşru haklarına ve eşit statülerine saygı gösterildiğinde; ve diğer tarafın işbirliğiyle bir anlaşmaya vararak hedeflerine ulaşabileceklerini anladıklarında anlamlı ve üretken müzakereler mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Kıbrıs , Kıbrıs Türkleri , uyuşmazlık , federasyon , iki devletli çözüm.

Kaynakça

• Akgün, S. (2018), Kıbrıs’ta birleşmiş milletler arabulucuğu ile siyasal çözüm modelleri ve analizi, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5 (11), 89 – 107.
• Aksar, Y. and Suiçmez, Y. (2001). Evaluation of The 1974 Cyprus peace operation in the light of Jus Cogens Rules, The Journal of International Relations and Politics, 5(1), 57 – 74. https://doi.org/10.62334/ulipod.1534215
• Anadolu Ajansı, TBMM Haberi, 18 Temmuz 2024
• Anadolu Ajansı, Haber, 23 Eylül 2025 https://www.aa.com.tr/tr/gundem/tbmm-genel-kurulunda-kibris-baris-harekatinin-50-yilina-iliskin-tezkere-kabul-edildi/3278969
• Armaoğlu, Fahir (1983) Kıbrıs: Akdeniz’in en önemli geçidi, Tercüman Gazetesi, 19 Aralık 1983
• BBC News (19 Ekim 2025), https://www.bbc.com (access sate 30.10.2025)
• Bilge, A. S. (1969). Kıbrıs uyuşmazlığı olaylarla Türk dış politikası (1919-1965), Ankara Sevinç Matbaası.
• BM Güvenlik Konseyi, (186/1964). Resolution 186. https://daccessods.un.org/access.nsf/Get?OpenAgent&DS=S/RES/186(1964)&Lang=E, (Access date: 20.04.2025).
• CNN Türk, (2021). https://www.cnnturk.com/dunya/jack-strawkibrista-iki-bolgeli-devlet-yapisinin-mumkun-olmadigini-soyledi, (Access date: 29.01.2025).
• Coşkun, Y. (2018), The beginning of a new era in the Cyprus problem after the 1967 Crisis: The inter-communal talks, International Journal of History, 10(9), 55-84.
• Çimen, A. S. (2024), Kibris’ta Iki devletli çözüm önerisinin ıncelenmesi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enistitüsü Dergisi, 17(47), 412 – 446. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1476541
• Erdemir, H. (2001), The origin of the Cyprus question: The British policy on the creation of Cyprus Republic perceptions Journal Of International Affairs, 6(4).
• Eroğlu, H., (2002), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuri̇yeti̇ni̇ yaratan tari̇hî süreç ve son geli̇şmeler, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 18(54), 735 – 793.
• Foreign Ministry of TRNC, (2024) https://www.gov.cy/media/sites/16/2024/07/13-points.pdf
• Jensehaugen, H. (2017) The Northern Cypriot dream – Turkish immigration, The Cyprus Review, 26(2), https://cyprusreview.org/index.php/cr/article/view/95
• Kıbrıs Raporu, Kıbrıs’ın Referans Platformu, www.kibrisraporu.com/10405 (access date 30.10.2025)
• KKTC Cumhurbaşkanlığı Arşivi, (1990) Yılında Sunulan 27 Sayfalık Türk Önerileri. Stern, L. (1975), Bitter lessons: How we failed in Cyprus, Slate Group, LLC, 19, 34-78, https://www.jstor.org/stable/1147991
• Milios, J. and Kyprianidis, T, ( 2016). Greek and Greek-Cypriot Political Strategies up to the declaration of independence (1945-60), Spectrum: Journal of Global Studies, 3 (4), 41-65. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/417040 Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey, Cyprus (Historical Overviews) https://www.mfa.gov.tr/cyprus-_historical-overview_.en.mfa
• Moitsis, I. (2014), Turkish Cypriot identity after 1974: Turkish Cypriots, Turks of Cyprus or Cypriots? Synthesis, National and Kapodistrian University of Athens, 10, 116-130.
• Przemyslaw, O. (2013), Turkey and its position on the Cyprus question since 1974. Rocznik Integracji Europejskiej, (7), 117-128.
• Olgun M., E. (2020), Kıbrıs müzakere süreci seyir defteri, Ankara: Efil Yayınevi, pp. 233
• Önbaş, U. (2024), 1960-2021 Kıbrıs Sorunu, Çözüm Önerileri ve İki Devletli Model, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Milli Savunma Üniversitesi, İstanbul.
• Serter, V. Z. ve Fikretoğlu, O. Z. (1988). Kıbrıs Türk mücadele tarihi (1878-1988), Lefkoşa.
• Savrun, E. (2017), 1571Türk Yönetiminden, 1878-1925 İngiliz Taç Kolonisi’ne; Kıbrıs Üzerinde Enosis Faaliyetleri ve İngiliz Stratejisi, International Journal of Humanities and Education (IJHE), 3(1), 1 - 20,
• Sonyel, S. R. (1978), In the light of British foreign office documents: How Abdulhamit, the Ottoman Sultan, Leased Cyprus to Britain within forty-eight hours, Belleten, 42(168), 745-760.
• Şahoğlu, H. (2023) Başarısız bir Birleşmiş Milletler misyonu: Kıbrıs, Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 1-12. Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) Information Department, (2008)
• Tuncer, H. (2012). The cyprus issue: Recent developments. Perceptions: Journal of International Affairs, 7(3), 1-17.
• Wertheim, E. (2002) Negotiations and resolving conflicts: An overview, College of Business Administration Northeastern University, http://www.cba.neu.edu/~ewertheim/
• Xypolia, I. (2021), Imperial bending of rules: The British empire, the treaty of Lausanne, and Cypriot immigration to Turkey, Diplomacy & Statecraft, 32(4), 674–691. https://doi.org/10.1080/09592296.2021.1996711
• Yorgancioglu, C. (2016), Nationalisms and the internati conjuncture: The case of Cyprus (1945-1964), Https://Docs.Neu.Edu.Tr/Library/6411107699.Pdf