Patent Valuation in the Scope of Corporate Tax Law Exception

Öz

In recent years, research and development activities have been accelerated in many countries to achieve stable economic growth. Patent applications are also regarded as an important measure of these activities. In fact, the number of patent applications and registrations in national and international arena is becoming the most important indicator of the development in this area.

According to a report released by the World Intellectual Property Office (WIPO) in 2014, more than 60% of patent applications in the world appear to be from the US, Japan and China. In Turkey, the number of patent applications filed by domestic companies in 2014 was 4861 and the number of registered applications was 1251. In 2014, the number of applications are increased by 13% to 5512 and the number of registrations are increased by 38% to 1730. Whereas, in 2014, the number of patent applications filed by foreign companies operating in Turkey was 7514 and the number of registered applications was 7279. In 2015, patent applications increased by 12% to 8446 and registrations increased by 15% to 8370.

Patent rights obtained through research and development activities with inherently high cost items are very compelling for small and medium-sized enterprises operating in many countries. Moreover, taken into consideration that countries are in the effort of creating more added value with fewer resources, it becomes compulsory to encourage and support these activities on a national basis.

Significant developments have been achieved in Turkey in the last decade. With the “Law on Supporting Research, Development and Design Activities” numbered 5746, which was enacted in 2008, it is aimed to create a real sense of awareness for research and development within the country and to provide various financial supports to the companies. Another aim of this law is to provide patent and utility model registration for products, processes and software having a certain technological value achieved as a result of R&D activities. In this way, Turkey will have a say in the world class through its companies by increasing the number of outputs having high value added patents and utility models.

Anahtar Kelimeler

• Patent Valuation,Valuation Methods,Corporate Tax Law,Exception,Cost-Based Approach,Revenue-Based Approach

Kurumlar Vergisi Kanunu İstisnası Kapsamında Patent Değerleme

Öz

Son yıllarda pek çok ülkede istikrarlı bir ekonomik büyüme yakalayabilmek amacıyla araştırma ve geliştirme faaliyetlerine hız verildiği görülmektedir. Bu faaliyetlerin önemli bir ölçütü olarak da patent başvuruları gösterilmektedir. Hatta ulusal ve uluslararası alanda yapılan patent başvuru sayısı ve tescili bu alandaki gelişmenin en önemli göstergesi haline gelmektedir.

Dünya Fikri Mülkiyet Ofisi (WIPO) tarafından açıklanan rapora göre, 2014 yılında dünyadaki patent başvurularının %60’ından fazlası ABD, Japonya ve Çin’e ait başvurular olduğu görülmektedir. Türkiye’de ise 2014 yılında yerli firmaların yaptıkları patent başvurusu 4861ve yapılan tescil sayısı 1251 olmuştur. 2015 yılında ise %13’lük artışla patent başvuru sayısı 5512’ye, yapılan tescil ise %38’lik artışla 1730’a yükselmiştir. Buna karşın Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı firmaların yaptığı patent başvurusu 2014 yılında 7514 ve tescil sayısı 7279 olmuştur. 2015 yılında ise patent başvurusu %12’lik artışla 8446’ya ve yapılan tescil işlemleri de %15’lik artışla 8370’e yükselmiştir.

Yapısı gereği yüksek harcama kalemlerine sahip olan araştırma ve geliştirme faaliyetleri ve sonucunda elde edilecek olan patent hakkı pek çok ülkedeki mikro bazda çalışan firmaları oldukça zorlamaktadır. Ayrıca ülkelerin daha az kaynakla, daha fazla katma değer yaratma çabası içerisinde oldukları da göz önüne alındığında bu faaliyetlerin ülke bazında teşvik edilmesi ve desteklenmesi zorunlu hale gelmektedir.

Türkiye’de de özellikle son on yıllık dönemde bu alanında önemli gelişmeler kaydedilmiştir. 2008 yılında yürürlüğe giren 5746 sayılı “Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun” ile ülke içinde gerçek anlamda bir araştırma ve geliştirme bilincinin oluşturulması amaçlanmış ve firmalara çeşitli mali destekler getirilmiştir. Bu kanunun bir diğer amacı da Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ürün, süreç ve yazılım gibi teknolojik açıdan belirli bir değere sahip olan çıktılara patent ve faydalı model tescili yapılmasını sağlamaktadır. Böylelikle Türkiye’deki firmaların sahip olacağı katma değeri yüksek patent ve faydalı modele ilişkin çıktıların sayısının artırılması ile dünya klasmanında söz sahibi olunması mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Patent Değerleme,Değerleme Yöntemleri,Kurumlar Vergisi İstisnası,Maliyet Yaklaşımı,Gelir Yaklaşımı

Kaynakça

1. Chaplinsky, Susan (2002). Methods of Intellectual Property Valuation. Darden University of Virginia,
2. Ildır, Ali (2005). “Marka Değerlemesi ve Marka Değerinin Bilançolarda Gösterilmesi”, Marmara Üniversitesi Analiz Dergisi, 5 (14), Ekim, ISSN 1305-8185.
3. Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği Seri No 1’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete no:29333, 21.04.2015
4. Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği Seri No. 8; Resmi Gazete no. 29333, 21.04.2015
5. O’brien, Vince; “Patent Valuation Methodologies”, www.law.berkley.edu, Erişim Tarihi: 05.09.2016
6. Scheffer, Guido; Ziegger, Martin (2005). “Methods For Patent Valuation”, International Conferance, Berlin.
7. Sözer, Mehmet (2008). “Patent Değerlemesi ve Türkiye Uygulamaları”, (Uzmanlık Tezi), Ankara.
8. www.amerikanbulteni.com (Erişim Tarihi: 14.04.2016)

9. www.aia-istanbul.org (Erişim Tarihi: 01.06.2016)
10. www.etkinpatent.com (Erişim Tarihi: 20.06.2016)