THE EFFECT OF THE HEDONIC CONSUMPTION ON SHOPPING CULTURE IN THE SPECIAL OCCASIONS AND AN INTERCOUNTRY COMPARATIVE RESEARCH

Öz

The importance of special occasions are remarkably increasing at the present time. The consumers sensationalize those of special occasions in both their meanings that they carry. Due to the hedonic motivations, they cannot notice what the things that directing them to buy more.

In this study, it is aimed to explain how the utilitarian and hedonic motives affect the consumption culture with making a comparison among Turkey and the USA, Australia, and Britain and also expressing the demographic and cultural differences among these countries. 2045 surveys had been evaluated for this study. Surveys are analyzed with structural equation model by using LISREL Statistical program. It is determined that which factors effects consumers while gift shopping and it is seen that all countries have a positive attitude towards gift shopping. As a collectivist country, Turkey is separated in a sense of culture from USA, Australia, and Britain.

Anahtar Kelimeler

• Hedonism,Hedonic Consumption,Consumption Culture,Special Occasions,Gift Giving

HEDONİK (HAZCI) TÜKETİMİN ÖZEL GÜNLERDEKİ ALIŞVERİŞ KÜLTÜRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÜLKELERARASI KARŞILAŞTIRMALI BİR ARAŞTIRMA

Öz

Özel günlerin önemi hızla artmaktadır. Tüketiciler, özel günlerin taşıdıkları anlamları duygusallaştırmaktadır. Hedonik güdülenmeler nedeniyle, tüketiciler, kendilerini tüketmeye yönelten şeyin farkına varamamaktadırlar. Bu çalışmada, hedonik ve faydacı güdülenmelerin, tüketim kültürünü nasıl etkilediğini, ABD, Avustralya ve İngiltere ile Türkiye’yi karşılaştırarak değerlendirmek ve bu ülkeler arasında demografik ve kültürel açıdan ne gibi farklılıklar olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır.

Çalışmada 2045 adet anket analize tabi tutulmuştur. Anketler, LISREL istatistik programı kullanılarak yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Tüketicilerin, hediye alışverişi yaparken nelerden etkilendikleri belirlenmiş ve tüm ülkelerde, hediye alışverişine yönelik olumlu bir tutum olduğu görülmüştür. Kolektivist bir yapıya sahip olan Türkiye’nin, kültürel anlamda, ABD, Avustralya ve İngiltere’den ayrıldığı görülmektedir.

---

Anahtar Kelimeler

• Hedonizm,Hedonik Tüketim,Tüketim Kültürü,Özel Günler,Hediyeleşme

Kaynakça

1. Akça, Evren (2009). “Hedonik Tüketim Davranışını Belirleyen Demografik Faktörlerin Analizi”, (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
2. Akturan, Ulun (2010). “Hedonik Tüketim Eğiliminin Plansız Satın Alma Eğilimi Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi”. Öneri Dergisi, 9(33), 109-116.
3. Babin, Barry; Darden, William R.; Griffin, Mitch (1994). “Work and/or Fun: Measuring Hedonic and Utilitarian Shopping Value”. Journal of Consumer Research, 20(4), 644-656.
4. Bayuk, Nedim (2009). “Özel Gün ve Haftaların Tüketim Üzerindeki Etkileri”. Kamu İş Dergisi, 11(1), 185-197.
5. Bradley, Francis H. (1877). Mr. Sidgwick’s Hedonism: An Examination of the Main Argument of the Methods of Ethics. London: Henry King Co Publishing.
6. Brewer, Paul; Venaik, Sunil (2010). “GLOBE Practices and Values: A Case of Diminishing Marginal Utility?”. Journal of International Business Studies, 41(8), 1316-1324.
7. Bujok, Anna M. (2007). “The Importance of Hedonism in Consumer Behaviour and its Implications for the Affordable Fashion Apparel Industry in Poland”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Poland: The University of Nottingham.
8. Carrier, James G. (2005). Gifts and Commodities: Exchange and Western Capitalism Since 1700. London: Routledge Publishing.

9. Ceylan, Cem (2007). “Hedonik Tüketimin Nedenleri Üzerine Bir Araştırma”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
10. Clarke, Peter; Herington, Carmel; Hussain, Rahim; Wong, Ho-Yin (2005). Giving And Receiving Brands As Valentine’s Day Gifts. ANZMAC 2005 Conference: Consumer Behaviour, Western Australia.
11. Crowley, Ayn E.; Spangenberg, Eric R.; Hughes, Kevin R. (1992). “Measuring the Hedonic and Utilitarian Dimensions of Attitudes toward Product Categories”. Marketing Letters, 3(3), 239-249.
12. Çakmak, Ali Ç.; Çakır, Merve (2012). “12-18 Yas Arası Gençlerin Hedonik Tüketim Davranışlarının İncelenmesi: Kocaeli Şehir Merkezinde Bir Araştırma”. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 1(4), 171-189.
13. Çelik, Sabahattin (2009). Hazsal ve Faydacı Tüketim. İstanbul: Derin Yayınları.
14. Çubukçu, İhsan (1999). “Küreselleşme Süreci İçinde Tüketim Toplumu ve Tüketim Kültürü”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
15. Eren, Selim S.; Eroğlu, Filiz; Hacıoğlu, Güngör (2012). “Compulsive Buying Tendencies Through Materialistic And Hedonic Values Among College Students in Turkey”. 8th International Strategic Management Conference, 1370-1377.
16. Faber, Ronald J.; O'Guinn, Thomas; Krych, Raymond (1987). “Compulsive Consumption”. Advances in Consumer Research, 14, 132-135.
17. Feldman, Fred (1997). Utilitarianism, Hedonism and Desert: Essays in Moral Philosophy. Cambridge: Cambridge University Press.
18. Fischer, Eileen; Arnold, Stephen J. (1990). “More Than a Labor of Love: Gender Roles and Christmas Gift Shopping”. Journal of Consumer Research, 17(3), 333-345.
19. Fromm, Eric (2008). To Have or To Be?. London: Continuum Publishing.
20. Goodman, Douglas; Cohen, Mirelle (2004). Consumer Culture. California: ABC-CLIO Publishing.
21. Grubb, Edward L.; Grathwohl, Harrison L. (1967). “Consumer Self-Concept, Symbolism and Market Behavior: A Theoretical Approach”. Journal of Marketing, 31(4), 22-27.
22. Hirschman, Elizabeth C.; Holbrook, Morris (1982). “Hedonic Consumption Emerging Concepts, Methods and Propositions”. Journal of Marketing, 46(3), 92-101.
23. Hofstede, Geert (2006). “What Did GLOBE Really Measure? Researchers' Minds versus Respondents' Minds”. Journal of International Business Studies, 37(6), 882–896.
24. Holbrook, Morris B.; Hirschman, Elizabeth C. (1982). “The Experiential Aspects of Consumption: Consumer Fantasies, Feelings, and Fun”. Journal of Consumer Research, 9(2) , 132-140.
25. House, Robert J.; Hanges, Paul; Javidan, Mansour; Dorfman, Peter W.; Gupta, Vipin (2004). Culture, Leadership and Organizations: The GLOBE Study of 62 Sociaties. California: Sage Publications.
26. Javidan, Mansour; Dastmalchian, Ali (2009). “Managerial implications of the GLOBE project: A study of 62 societies”. Asia Pacific Journal of Human Resources, 47(1), 41-58.
27. Kazakeviciute, Asta; Banyte, Jurate (2012). “The Relationship of Consumers Perceived Hedonic Value and Behavior”. Engineering Economics, 23(5), 532-540.
28. Kazançoğlu, İpek; Aytekin, Pınar (2014). “Sevgililer Günü Ritüellerinin Alışveriş Deneyimi ve Hazcı Alışveriş Değerine Etkisi: Alışveriş Merkezlerinde Bir Uygulama”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 10(22), 67-93.
29. Khan, Matin (2006). Consumer Behaviour and Advertising Management. New Delhi: New Age International Publishing.
30. Khan, Uzma; Urminsky, Oleg (2004). “Navigating Between Virtues and Vices: Moderators of Decisions Involving Hedonic versus Utilitarian Choices”. Advances in Consumer Research, 31, 358-361.
31. Kırcı, Hülya (2014). “Hedonik Tüketim Davranışları Ve Toplumsal Etkileri”. PARADOKS Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 10(1), 80-100.
32. Lageat, Thierry; Czellar, Sandor; Laurent, Gilles (2003). “Engineering Hedonic Attributes to Generate Perceptions of Luxury: Consumer Perception of an Everyday Sound”. Marketing Letters, 14(2), 97-109.
33. Lee, Martyn J. (1993). Consumer Culture Reborn: The Cultural Politics of Consumption. London: Routledge Publishing.
34. Lee, Monle; Pant, Anurag; Ali, Abbas (2010). “Does the Individualist Consume More? The Interplay of Ethics and Beliefs that Governs Consumerism Across Cultures”. Journal of Business Ethics, 93(4), 567-581.
35. Linton, Ralph (1945). The Cultural Background of Personality. Michigan: The Century Psychology Series.
36. Mauss, Marcel (1966). The Gift: Forms and Functions of Exchange in Archaic Societies. London: Cohen&West Publishing.
37. Mick, D. Glen; Ratneshwar, S. Ratti (2005). Inside Consumption: Consumer Motives, Goals and Desires. Newyork: Routledge Publishing.
38. Mooij, Marieke de (2004). Consumer Behavior and Culture. New Delhi: Sage Publications.
39. Mortelmans, Dimitri; Sinardet, Dave (2004). “Reflecting Culture And Society-Norms And Rules Governing Gift-Giving Practices”. The Netherlands’ Journal of Social Sciences, 40(2), 176-201.
40. Mowen, John C. (1999). The 3M Model of Motivation and Personality. New York: Springer Science Publishing.
41. Nakip, Mahir (2006). Pazarlama Araştırmaları Teknikler ve (SPSS Destekli) Uygulamalar. Ankara: Seçkin Yayınları.
42. Odabaşı, Yavuz (2009). Tüketim Kültürü: Yetinen Toplamdan Tüketen Topluma. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
43. Okada, Erica M. (2005). “Justification Effects on Consumer Choice of Hedonic and Utilitarian Goods”. Journal of Marketing Research, 42, 43-53.
44. Otnes, Cele; Ruth, Julie A.; Milbourne, Constance (1994). “The Pleasure and Pain of Being Close: Men's Mixed Feelings About Participation in Valentine's Day Gift Exchange”. Advances in Consumer Research, 21, 159-164.
45. Özdemir, Nebi (2008). “Türk Hediyeleşme Geleneği ve Medya”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(4), 467-480.
46. Özdemirci, Ata (2012). Popüler Kültür: Tüketim Psikolojisi ve İmaj Yönetimi. İstanbul: Beta Yayınları.
47. Özeltürkay, Eda Y.; Bozyiğit, Sezen (2015). “Y Kuşağı Tüketicilerinin Hediye Verme Güdüleri İle Geleneksel Ve Dijital Medyadaki Reklamlardan Etkilenmeleri Arasındaki İlişki”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(21), 275-290.
48. Özgül, Engin (2011). “Tüketicilerin Sosyo-Demografik Özelliklerinin Hedonik Tüketim ve Gönüllü Sade Yaşam Tarzları Açısından Değerlendirilmesi”. Ege Akademik Bakış Dergisi, 11(1), 25-38.
49. Papatya, Nurhan; Özdemir, Şefika (2012). ”Hazcı Tüketim Davranışları ve Televizyon Programlarını İzleme Eğilimleri Arasındaki İlişki: Süleyman Demirel Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26( 3-4), 161-183.
50. Penbece, Dilek (2006). “Tüketici Davranışlarını Belirleyen Etmenler: Kültürün Tüketici Davranışları Üzerindeki Etkisi”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
51. Posavac, Steven S. (2011). Cracking the Code: Leveraging Consumer Psychology to Drive Profitability. New York: M. E. Sharpe Publishing.
52. Possamaï, Adam (2002). “Cultural Consumption of History and Popular Culture in Alternative Spiritualities”. Journal of Consumer Culture, 2, 197-218.
53. Saad, Gad (2011). Tüketim İçgüdüsü. Çev. Nadir Özata, İstanbul: Mediacat Yayınları.
54. Sherry, John F.; McGrath, MarryAnn; Levy, Sidney J. (1993). “The Dark Side of the Gift”. Journal of Business Research, 28, 225-243.
55. Small, Garry; Vorgan, Gigi (2010). Bir Psikiyatristin Gizli Defteri. Çev. Duygu Akın, İstanbul: NTV Yayınları.
56. Solomon, Michael R. (2003). Conquering Consumerspace: Marketing Strategies for a Branded World. Newyork: AMACOM Publishing.
57. Trautmann, Julianne; Johnson, Tricia W. (2009). “Compulsive Consumption Behaviours: Investigating Relationships Among Binge Eating, Compulsive Clothing Buying And Fashion Orientation”. International Journal of Consumer Studies, 33, 267-273.
58. Ünal, Sevtap; Ceylan, Cem (2008). “Tüketicileri Hedonik Alışverişe Yönelten Nedenler: İstanbul ve Erzurum İllerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(2), 265-283.
59. Yurchisin, Jennifer; Johnson, Kim K. (2004). “Compulsive Buying Behavior and Its Relationship to Perceived Social Status Associated with Buying, Materialism, Self-Esteem, and Apparel-Product Involvement”. Family and Consumer Sciences Research Journal, 32(3), 291-314.