Reklamlarda temsil edilen kadın bedeni türlerine üniversiteli gençlerin bakışı: Amasya Üniversitesi örneği

Öz

Kadın ve kadın bedeni reklamlar için her zaman en çok tercih edilen senaryo unsurlarından biridir. Neredeyse reklamcılık tarihi kadar eski olan bu olgu, zaman içinde farklılıklar kazanarak çeşitlenmiş, salt cinsel özellikler çerçevesinde değil, kadının çağdaş toplum içerisinde çeşitlenen konumları ile paralel gelişmiştir. Bugün sadece kadın bedeninin bile reklamlarda çok değişik sunum tipleri bulunmaktadır. Bu çalışmada temel olarak reklamlarda kullanılan kadın bedeni sunum türlerine yönelik üniversite öğ- rencilerinin bakış açısı incelenmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde Uğur Batı'nın 2010 yılında yayımlanan "Reklamcılıkta Retorik Bir Unsur Olarak Kadın Bedeni Temsilleri" adlı makalesinde 379 farklı reklamda yer alan kadın bedeni kullanımlarını analiz ederek kategorize ettiği "kadın bedeninin 21 temsil biçimi" ölçek olarak alınarak; üniversite öğrencisi gençlerin reklamlarda yer alan kadın bedenine ilişkin bakış açıları ve bu bağlamda reklamlara olan yönelimleri toplumsal cinsiyet öğretileri ve cinsiyet farklılıkları çerçevesinde incelenmiştir. Çalışma için, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu'nda öğrenim gören 40 öğrenci ile gerçekleştirilen bire bir görüşmeler esas alınarak elde edilen veriler yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kadın, kadın bedeni, reklam, toplumsal cinsiyet

Approaches of university students on represented woman body in ads: The case of Amasya University

Öz

Women and woman body is always one of the most preferred scenario component for ads. This phenomenon which is almost as old as history of humanity has diversified by gaining differences in time and it has been developed in direct proportion to not only sexual features, but also diversified position of women in modern society. Today, woman body is represented in various forms in ads. In this study, it analyzed how university students approach to the presentation forms of woman body in ads. Uğur Batı’s “21 Representation Forms of Woman Body” measurement which was categorized by analyzing woman body usage forms of 379 different ads in his work titled as “Woman Body Representations in Advertising as a Rhetorical Component” is used in survey section of this study. In this context, university students’ approaches to woman body in ads and their advertising orientations on the frame of gender precepts and gender differences.  For this study, a face-to-face interview with 40 students from Amasya University, Vocational School of Social Sciences was made and collected data has been interpreted.

Anahtar Kelimeler

• Female,female body,advertising,social gender

Kaynakça

1. Aydoğan, S. Müge (2006), Kadın Bedeni Kurguları ve Temsiliyet: 1970 Sonrası Batı Sanatında Kullanılan Kadın Sanatçılar, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
2. Batı, Uğur (2005), Bir Anlam Yaratma Süreci ve İdeolojik Yapı Olarak Reklamların Göstergebilim Bir Bakış Açısıyla Çözümlenmesi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29/2, 175-190.
3. Batı, Uğur (2010), Reklamcılıkta Retorik Bir Unsur Olarak Kadın Bedeni Temsilleri, Ankara Üniversitesi Kültür ve İletişim Dergisi, 13/1, 103-135.
4. Batı, Uğur (2012), Reklamın Dili, Alfa Basım Yayım, İstanbul.
5. Berger, John (2013), Görme Biçimleri, Çev: Yurdanur Salman, Metis Yayınları, İstanbul.
6. Darıcı, Sefer (2013), Bilinçaltı Reklamcılık ve İletişim Teknikleri, İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
7. Dedeoğlu, Saniye (2000), Toplumsal Cinsiyet rolleri Açısından Türkiye'de Aile Ve Kadın Emeği, Toplum ve Bilim Dergisi, 86, 139-170.
8. Dincer, Özüm (2007), Namus ve Bekaret: Kuşaklar Arasında Değişen Ne? İki Kuşaktan Kadınların Cinsellik Algıları, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.

9. Ersoy, Ersan (2009), Cinsiyet Kültürü İçerisinde Kadın ve Erkek Kimliği: Malatya Örneği, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19/2, 209-230.
10. Foucault, Michel (2003), Cinselliğin Tarihi, Çev: Hülya Uğur Tanrıöver, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
11. Oğuz, Gürsel Y. (2005), Bir Güzellik Miti Olarak İncelik ve Kadınlarla İlgili Beden İmgesinin Televizyonda Sunumu, Selçuk İletişim Dergisi, 4/1, 31-37.
12. Taşkaya, Merih (2009), Kitle İletişim Araçlarında Kadın Bedeninin Nesneleştirilmesi: Ürün ve Marka Fetişizminde Cinsellik Kullanımı, Toplumbilim Dergisi.
13. Vefikuluçay Duygu, Demirel Simge, Taşkın Lale, Eroğlu Kafiye (2007), Kafkas Üniversitesi Son Sınıf Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Rollerine İlişkin Bakış Açıları, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 14/2, 26-38.