The impact of recess times on social development

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 4, 268 - 282, 31.12.2025

Onur Tazegül , Ozcan Palavan

https://doi.org/10.24289/ijsser.1724431

Öz

This study emphasizes that recess is not only a break for rest but also an important opportunity that supports children’s social and emotional development. Recess is found to enhance social interaction, cooperation, and problem-solving skills, yet it is often used without planning, thereby overlooking its educational potential. The study aims to examine how kindergarten children spend their recess and free-time periods, and to explore the development of students who experience socialization difficulties from the perspectives of teachers and administrators. This qualitative study was conducted with 14 teachers and two administrators working at a Kindergarten, using a phenomenological research design. Data were collected through observations and semi-structured interviews. Findings indicate that recess improves social interaction, while limited space and materials negatively affect the process.

Anahtar Kelimeler

Development , Learning , Recess , Socialization , Play

Teneffüs zamanlarının sosyal gelişim üzerindeki etkisi

Öz

Bu araştırma, teneffüs saatlerinin öğrenciler için yalnızca dinlenme zamanı değil, aynı zamanda sosyal ve duygusal gelişimi destekleyen önemli bir öğrenme fırsatı olduğunu ortaya koymaktadır. Teneffüslerin sosyal etkileşimi artırdığı, işbirliği ve problem çözme becerilerini desteklediği; ancak çoğu zaman plansız kullanıldığı ve eğitimsel potansiyelinin yeterince değerlendirilmediği belirlenmiştir. Araştırmanın amacı, anaokulu öğrencilerinin teneffüs ve serbest zamanlarını nasıl geçirdiklerini ve sosyalleşme sorunu yaşayan çocukların gelişimlerini öğretmen ve yöneticilerin bakış açısından incelemektir. Devlet Anaokulu’nda görev yapan 14 öğretmen ve 2 yöneticiyle yürütülen bu nitel çalışmada fenomenoloji deseni kullanılmış; veriler gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Bulgular, teneffüslerin sosyal etkileşimi artırdığını, alan ve materyal yetersizliklerinin ise süreci olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Gelişim , Öğrenme , Teneffüs , Sosyalleşme , Oyun

Etik Beyan

Lefke Avrupa Üniversitesi, Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu 28.09.2023 tarihli, BA-YEK034.05 sayılı kararı.

Kaynakça

• Açıkgöz, K. Ü. (2005). Aktif öğrenme. Eğitim Dünyası Yayınları.
• Aktay, S., Arat, R., & Atalay, M. (2019). İlkokullarda teneffüs süresi ne kadar olmalı? III. Uluslararası Sınırsız Eğitim ve Araştırma Sempozyumu Bildirileri, 754–759.
• Bacanlı, H. (2004). Gelişim ve öğrenme. Nobel Yayın Dağıtım.
• Baines, E., & Blatchford, P. (2006). A follow-up national survey of breaktimes in primary and secondary schools. Psychology and Human Development, Institute of Education, University of London.
• Baines, E., & Blatchford, P. (2009). Sex differences in the structure and stability of children’s playground social networks and their overlap with friendship relations. British Journal of Developmental Psychology, 27(4), 743–760. https://doi.org/10.1348/026151008X371114
• Baines, E., & Blatchford, P. (2011). Children’s games and playground activities in school and their role in development. In A. D. Pellegrini (Ed.), The Oxford handbook of the development of play (pp. 260–276). Oxford University Press.
• Baines, E., & Blatchford, P. (2019). School break and lunch times and young people’s social lives: A follow-up national study. UCL Institute of Education.
• Baines, E., Blatchford, P., & Golding, K. (2020). Recess, breaktimes, and supervision. In S. Hupp & J. Jewell (Series Eds.) & P. K. Smith (Vol. Ed.), The encyclopedia of child and adolescent development (Vol. 6, pp. 50–66). Wiley-Blackwell.
• Baines, E., Blatchford, P., & Golding, K. (2020). School break and lunch times and young people’s social lives: Final report to the Nuffield Foundation. Nuffield Foundation. https://www.nuffieldfoundation.org/project/school-break-and-lunch-times
• Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31454/usb.582946
• Berk, L. E. (2006). Development through the lifespan (4th ed.). Allyn & Bacon.
• Blatchford, P., Baines, E., & Pellegrini, A. D. (2003). The social context of school playground games: Sex and ethnic differences, and changes over time after entry to junior school. British Journal of Developmental Psychology, 21(4), 481–505. https://doi.org/10.1348/026151003322535183
• Blatchford, P. (1998). The state of play in schools. In M. Woodhead, D. Faulkner, & K. Littleton (Eds.), Making sense of social development (pp. 123–140). Routledge.
• Blatchford, P., & Pellegrini, A. (2002). Time for a break. The Psychologist, 15(2), 60–62.
• Blatchford, P., & Sumpner, C. (1998). What do we know about breaktime? Results from a national survey of breaktime and lunchtime in primary and secondary schools. British Educational Research Journal, 24(1), 79–94. https://doi.org/10.1080/0141192980240106
• Bloom, B. S. (1995). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (D. A. Özçelik, Çev.). Milli Eğitim Yayınevi. (Orijinal eser 1976’da yayımlandı)
• Boulton, M. J., & Smith, P. K. (1994). Peer victimization in middle childhood: A developmental perspective. Aggressive Behavior, 20(4), 217–227. https://doi.org/10.1002/1098-2337(1994)20:4<217::AID-AB2480200402>3.0.CO;2-5
• Bryman, A. (2016). Social research methods (5th ed.). Oxford University Press.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (16. baskı). Pegem Akademi.
• Creswell, J. W. (2015). Revisiting mixed methods and advancing scientific practices. In S. N. Hesse-Biber & B. Johnson (Eds.), The Oxford handbook of multimethod and mixed methods research inquiry (pp. 57–71). Oxford University Press.
• Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory Into Practice, 39(3), 124–130. https://doi.org/10.1207/s15430421tip3903_2
• Demir, S. (2020). İlkokullarda öğrencilerin teneffüslerde yaptıkları etkinliklerin incelenmesi ve geliştirilmesine yönelik öneriler (Master’s thesis). Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Demirel, Ö. (2011). Eğitimde program geliştirme: Kuramdan uygulamaya (17. baskı). Pegem Akademi.
• Ersoy, A. F. (2016). Fenomenoloji. In A. Saban & A. Ersoy (Eds.), Eğitimde nitel araştırma desenleri (ss. 51–109). Anı Yayıncılık.
• Ertürk, S. (1994). Eğitimde program geliştirme. Meteksan Yayınları.
• Evans, J. (1997). Rethinking recess: Signs of change in Australian primary schools. Education Research and Perspectives, 24(1), 14–27.
• Fjortoft, I. (2004). The natural environment as a playground for children: The impact of outdoor play activities in pre-primary school children. Early Childhood Education Journal, 32(2), 117–123. https://doi.org/10.1023/B:ECEJ.0000048961.91945.00
• Fredricks, J. A., & Eccles, J. S. (2006). Is there a link between adolescents’ engagement in school and their engagement in out-of-school activities? Journal of Adolescent Research, 21(4), 394–423. https://doi.org/10.1177/0743558406289913
• Genç, S. Z. (2003). İlköğretim okullarındaki teneffüslerde gerçekleştirilen etkinliklerin öğrencilerin sosyal ve bedensel gelişimleri açısından değerlendirilmesi (Doktora tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş (A. Ersoy & P. Yalçınoğlu, Çev.). Anı Yayıncılık. (Orijinal eser 2011’de yayımlandı)
• Grosser, K. (2017). The importance of sharing: Effects of peer relationships on child development. Journal of Child Psychology.
• Gürsel, M. (2005). Eğitim yöneticisinin yeterlikleri (2. baskı). Eğitim Kitabevi.
• Hartup, W. W. (1996). The company they keep: Friendships and their developmental significance. Child Development, 67(1), 1–13. https://doi.org/10.2307/1131681
• Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers: Maximizing impact on learning. Routledge.
• Hofferth, S. L., & Curtin, S. (2006). Parental involvement in children's lives: Patterns and predictors. Journal of Marriage and Family, 68(5), 1254–1272. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2006.00317.x
• İkiz, E. (2010). Öğrenmenin kapsamı ve etkileyen faktörler. In E. Deniz (Ed.), Eğitim psikolojisi (ss. 123–145). Maya Akademi.
• Krekels, G., et al. (2016). The impact of physical activity on children’s learning and development: A review of the evidence. Child Development Perspectives, 10(4), 249–253. https://doi.org/10.1111/cdep.12193
• Lobo, Y. B., & Winsler, A. (2006). The importance of play in promoting healthy child development and maintaining strong parent-child bonds. Pediatrics, 118(1), 175–186. https://doi.org/10.1542/peds.2005-3158
• Olweus, D. (1993). Bullying at school: What we know and what we can do. Blackwell Publishing.
• Özdemir, S. (2019). Türk eğitim sisteminin yapısı, eğilimleri ve sorunları. In S. Özdemir (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (ss. 45–60). Pegem Akademi.
• Pate, R. R., Ward, D. S., Dowda, M., & Dishman, R. K. (2006). Physical activity in children and adolescents: An overview. Pediatrics, 117(5), 1831–1839. https://doi.org/10.1542/peds.2006-0475
• Patton, M. Q. (2014). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE Publications.
• Pellegrini, A. D., & Holmes, R. M. (2006). The role of recess in primary school. In D. P. Fromberg & D. Bergen (Eds.), Play from birth to twelve: Contexts, perspectives, and meanings (2nd ed., pp. 181–187). Routledge.
• Pellegrini, A. D., & Smith, P. K. (1993). School recess: Implications for education and development. Review of Educational Research, 63(1), 51–67. https://doi.org/10.3102/00346543063001051
• Pepler, D., & Craig, W. M. (2000). A peek behind the fence: A temporal analysis of bullying and victimization. Journal of Emotional Abuse, 1(1), 95–112. https://doi.org/10.1300/J135v01n01_07
• Senemoğlu, N. (2005). Gelişim, öğrenme ve öğretim. Gazi Kitabevi.
• Smith, P. K., & Hughes, C. (2011). The role of play in children's development: A review of the literature. Play and Culture Studies, 10, 51–76.
• Smith, P. K., Pepler, D., & Rigby, K. (2004). A guide to understanding and managing bullying. Cambridge University Press.
• Sönmez, V. (2009). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Anı Yayıncılık.
• Stoffa, R. C. (2009). An examination of the factors underlying the motivation and learning strategies of generation 1.5 Korean American students (Unpublished doctoral dissertation). Duquesne University, School of Education.
• Vaughn, M. G., Salas-Wright, C. P., & DeLisi, M. (2013). Social relationships and peer rejection: A two-year longitudinal study of children with and without peer relationship problems. Developmental Psychology, 39(1), 126–137. https://doi.org/10.1037/a0021285
• Winfred, H. F. (2002). Learning: A survey of psychological interpretations (7th ed.). Allyn & Bacon.
• Yeşilyaprak, B. (2000). Eğitimde rehberlik hizmetleri. Nobel Yayın Dağıtım.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yurdakal, İ. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin teneffüs sürelerine ilişkin görüşleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 5(1), 56–72. https://doi.org/10.35362/serder.555848
• Yurdakal, İ. H. (2018). Öğretmenlerin teneffüs süresinin artırılmasına ilişkin görüşleri. Eğitime Bakış Dergisi, 44, 71–78.
• Zins, J. E., Bloodworth, M. R., Weissberg, R. P., & Walberg, H. J. (2004). Building academic success on social and emotional learning: What does the research say? Teachers College Press