Perception scale of the new Tourist Guide Profession Law

Öz

This study aims to fill an important gap in the literature by developing and validating a scale to measure perceptions of the 7500-numbered Tourist Guiding Professional Law. The research adopts an exploratory design. Given the new law's impact on both academia and the tourism sector, measuring stakeholder perceptions is crucial. Accordingly, a perception scale related to the tourist guiding professional law was developed using Lawshe’s technique. During the scale development process, the relevant literature was reviewed, and the opinions of 14 experts were obtained. For validity and reliability analyses, data were collected from 445 participants, including tourist-guiding academics, active tourist guides, tourism/tourist-guiding students, and travel agency managers. The results showed that the scale consists of three factors and 30 items: “supportive conditions”, “guiding conditions”, and “new professional conditions”. The findings confirm that the scale is valid and reliable

Anahtar Kelimeler

• Tourist guiding
• Professional law
• Perception scale
• Law no. 7500
• Legal amendment

Destekleyen Kurum

no

Etik Beyan

Ethical approval was obtained from the Mersin University Social and Human Sciences Ethics Committee with decision number 108 dated 04.04.2025.

Teşekkür

We thank all participants for their contributions.

Yeni Turist Rehberliği Meslek Kanunu’na yönelik algı ölçeği

Öz

Bu çalışma, 7500 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu’na ilişkin algıları ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirerek ve doğrulayarak alandaki önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Araştırma, metodolojik olarak keşifsel bir tasarıma sahiptir. Yeni meslek kanununun akademi ve sektör üzerindeki etkileri dikkate alındığında, her iki paydaş grubunun algılarının ölçülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Lawshe tekniği kullanılarak turist rehberliği meslek kanununa yönelik bir algı ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinde ilgili literatür taranmış ve 14 uzmanın görüşlerinden yararlanılmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri için turist rehberi akademisyenler, eylemli turist rehberleri, turist/turizm rehberliği öğrencileri ve seyahat acentası işletmelerinden oluşan 445 katılımcıdan anket yoluyla veri toplanmıştır. Analizler sonucunda ölçek; “destekleyici koşullar”, “rehberlik koşulları” ve “yeni mesleki koşullar” olmak üzere üç faktör ve toplam 30 maddeden oluşmuştur. Bulgular, geliştirilen ölçeğin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turist rehberliği
• Meslek kanunu
• Algı ölçeği
• 7500 sayılı kanun
• Yasa değişikliği

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Mersin Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’nun 04.04.2025 tarihli ve 108 sayılı kararı ile etik onay alınmıştır.

Teşekkür

Katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Akyüz, M. (2026). Profesyonel turist rehberlerinin yeni turist rehberliği meslek yönetmeliği algısı. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism, Recreation and Sports Sciences, 9(1), 377–397.
2. Alpar, R. (2016). Uygulamalı istatistik ve geçerlik güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
3. Altunışık, R. (2008). Anketlerde veri kalitesinin iyileştirilmesi için öntest pilot test yöntemleri. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-17.
4. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri, SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
5. Ap, J., & Wong, K. K. F. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551-563. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00013-9
6. Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.
7. Ashforth, B. E., & Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. The Academy of Management Review, 14(1), 20-39. https://doi.org/10.2307/258189
8. Aslan, S. C., & Birdir, S. (2024). Öğrencilerin turist rehberliği mesleğine yönelik tutumlarının kariyer planlamalarına etkileri. Journal of Travel and Tourism Research, 25(25), 20-50.

9. Atak, H. (2013). On-Maddeli kişilik ölçeği'nin Türk kültürü'ne uyarlanması. Archives of Neuropsychiatry/Nöropsikiyatri Arşivi, 50(4), 312-319.
10. Ayyıldız, B., & Birdir, S. (2024). Turist Rehberi Adaylarının Kariyer Kararları ve Mesleğe Yönelik Tutumları. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(3), 169-189.
11. Bagozzi, R. P. & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94.
12. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd Ed.). New York: The Guilford Press.
13. Büyükkuru, M., & Tunaz, M. (2025). Young perspectives on the 2024 tour guiding legislation. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(4), 2037-2068.
14. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 32, 470-483
15. Ceylan, U., & Padır, H. (2022). Turist Rehberliği bölümü akademik personelinin eğitim profili: Devlet üniversiteleri üzerine bir araştırma. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(7), 842-857. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.1031
16. Cohen, E. (1985). The tourist guide: The origins, structure and dynamics of a role. Annals of Tourism Research, 12(1), 5-29.
17. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1973). A first course in factor analysis. New York: Academic Press.
18. Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 10(7), 1-9.
19. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches. Thousand Oaks, CA: Sage.
20. Çınar, B., & Yenipınar, U. (2019). Turizm rehberliği bölümü öğrencilerinde genel öz yeterlilik algısı, mesleki kaygı ve mesleği yapma niyeti ilişkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 30(3), 153-162.
21. Çokal, Z., & Demirel İli, N. (2024). The effect of the ethical behaviors of tourist guides on tourist satisfaction and intention to revisit. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 21(2), 306-326.
22. Çokişler, N. (2023). Türkiye’de turist rehberliği mesleği: Tarihsel bir bakış açısı. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 34(3), 80-108.
23. DeVellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme: Kuram ve uygulamalar (Çev. Ed.: Tarık Totan), Ankara: Nobel Yayıncılık.
24. DeVellis, R. F. (2017). Scale development: Theory and applications (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
25. Doğan N., & Başokcu, T. O. (2010). İstatistik tutum ölçeği için uygulanan faktör analizi ve aşamalı kümeleme analizi sonuçlarının karşılaştırılması. Eğitimde Psikoloji Ölçme ve Değerlendirme Dergisi. 1(2), 65-71.
26. Doğan, D. (2019). SmartPLS ile veri analizi. Ankara: Zet Yayınları.
27. Eagly, A. H., & Chaiken, S. (1993). The psychology of attitudes. New York: Harcourt Brace Jovanovich College Publishers.
28. Ekiz, D. (2003). Eğitimde araştırma yöntem ve metodolojilerine giriş. Ankara: Anı Yayıncılık.
29. Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme. Ankara: Pegem Akademi.
30. Fabrigar, L. R., & Wegener, D. T. (2012). Exploratory factor analysis. New York: Oxford University Press.
31. Feldman, J., & Skinner, J. (2018). Tour guides as cultural mediators: Performance and positioning. Ethnologia Europaea, 48(2), 5-13.
32. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
33. Ghasemi, A., & Zahediasl, S. (2012). Normality tests for statistical analysis: a guide for non-statisticians. International Journal of Endocrinology and Metabolism, 10(2), 486-489.
34. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2017a). Multivariate data analysis (7th ed.). Uppersaddle River: Pearson Prentice Hall.
35. Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2-24.
36. Hair, J., Hult, T. G. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017b). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (Second Edition). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
37. Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43, 115-135.
38. Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55.
39. Hu, W., Yuan, Q., Wang, Y., & Chen, N. (2024). The influence factors of tour guides’ professional identity and professional decision before and after the COVID-19 pandemic. Heliyon, 10(10), 1-13.
40. Hughes, E. C. (1994). The sociological eye: Selected papers. New Jersey: Transaction Publishers.
41. Ibarra, H. (1999). Provisional selves: Experimenting with image and identity in professional adaptation. Administrative Science Quarterly, 44(4), 764-791.
42. İskender, A. & Toköz, L. (2023). Lisans düzeyinde turizm rehberliği bölümlerinde akademisyen başına düşen öğrenci ortalamalarının değerlendirilmesi. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(30), 282-293.
43. Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31-36.
44. Kara, S., & Demir, M. (2021). Profesyonel turist rehberlerinin davranış ve mesleki yeterliliklerinin tur kalitesine etkisi. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 35-52. https://doi.org/10.30625/ijctr.827449
45. Karamustafa, K., Birdir, K., & Kılıçhan, R. (2016). Gastronomik akımlar çerçevesinde gıda tüketim ölçeği. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 29-69.
46. Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
47. Kılıçhan, R. (2016). Türkiye’ye Gelen Ziyaretçilerin Gastronomik Akımlara Yönelik Gıda Tüketim Eğilimlerinin Değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı. Mersin. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/
48. Kılıçhan, R., Karamustafa, K., & Birdir, K. (2022). Gastronomic trends and tourists’ food preferences: scale development and validation. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 34(1), 201-230.
49. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York: The Guilford Press.
50. Krejcie, R.V. & Morgan, D.W. (1970) Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
51. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity1. Personnel Psychology, 28(4), 563-575.
52. Li, Y., Song, Y., Wang, M., & Huan, T. C. (2021). The influence of tour guides’ service quality on tourists’ tour guide stigma judgment: An Asian perspective. Journal of Hospitality and Tourism Management, 48, 551-560.
53. Mak, A. H. N., Wong, K. K. F., & Chang, R. C. Y. (2010). Factors affecting the service quality of the tour guiding profession in Macau. International Journal of Tourism Research, 12(3), 205-218.
54. McGartland., Berg-Weger, M., Tebb, S. S., Lee, E. S., ve Rauch, S. (2003). Objectifying content validity: conducting a content validity study in social work research. Social Work Research, 27(2), 94-104.
55. Netemeyer, R. G., Bearden, W. O., & Sharma, S. (2003). Scaling procedures: Issues and applications. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
56. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
57. Nyahunzvi, D. K., & Njerekai, C. (2013). Tour guiding in Zimbabwe: Key issues and challenges. Tourism Management Perspectives, 6, 3-7.
58. Pelit, E., & Katırcıoğlu, E. (2018). Turist rehberliği mesleğinde taraflar açısından yaşanan sorunlar üzerine bir değerlendirme. Turist Rehberliği Dergisi, 1(2), 74–94.
59. Pelit, E., Çoban, E., & Tomakin, B. N. (2023). Turist rehberliği eğitiminde yaşanan sorunlar üzerine bir değerlendirme. Turist Rehberliği Dergisi, 6(1), 52–80.
60. Rabotić, B. (2010). The creative role of tourist guiding. In Proceedings of the International Conference on Tourism and Management Studies. CCSCT 2009, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
61. Resmi Gazete (2012). 6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120622-2.html.
62. Robson, C. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması (Çev. Ed.: Şakir Çınkır ve Nihan Demirkasımoğlu). Ankara: Anı yayıncılık.
63. Salazar, N. B. (2005). Tourism and glocalization: “Local” tour guiding. Annals of Tourism Research, 32(3), 628-646.
64. Siddiqui, K. (2013). Heuristics for sample size determination in multivariate statistical techniques. World Applied Sciences Journal, 27(2), 285-28.
65. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü. (t.y.). Yıllara göre seyahat acentası sayıları. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025, https://yigm.ktb.gov.tr/TR-243988/yillara-gore-seyahat-acentasi-sayilari.html
66. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson Education.
67. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach’s Alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53-55. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd
68. TUREB. (2024). 7500 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu Açıklamaları. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025, https://teftis.ktb.gov.tr/TR-370602/7500-turist-rehberligi-meslek-kanunu-ile-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun.html.
69. Türksoy, S. S. (2021). The analysis of professional identity development of tourism students: A case study in Izmir. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(4), 2416-2426.
70. Tyler, T. R. (1990). Why people obey the law. New Haven: Yale University Press.
71. Yenipınar, U., Bak, E., & Çapar, G. (2014). Turist rehberliği meslek kanununun, meslek örgütleri ve öğretim elemanlarının bakış açısı ile değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 86-114.
72. Yıldız, O., & Tanrısevdi, A. (2015). Turist rehberlerinin meslek etiğine ilişkin görüşleri: İzmir örneği. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 65-79.
73. Yurdugül, H. (2005a). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
74. Yurdugül, H. (2005b). Davranış bilimlerinde ölçek geliştirme çalışmaları için bazı ayrıntılar. Hacettepe Üniversitesi. Erişim tarihi: 17 Mart 2025, http://yunus.hacettepe.edu.tr/.
75. Zengin, B., Eker, N., & Erkol Bayram, G. (2017). Turist rehberliği meslek kanununun profesyonel turist rehberlerince değerlendirilmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(2), 142–156.