Araştırma Makalesi

Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz

Cilt: 14 Sayı: 2 1 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin (TYMM) temel hedefi olan “yetkin ve erdemli insan” profiline ulaşmada, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda (SBÖP) Sosyal-Duygusal Öğrenme (SEL) becerilerine ne ölçüde yer verildiğini ve Daniel Goleman’ın Duygusal Zekâ Modeli çerçevesinde bu becerilerin programın alan becerilerine (SBAB) kuramsal katkısını incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenen bu çalışmada, veri toplama tekniği olarak doküman analizi yönteminden yararlanılmıştır. Veriler, iki model arasındaki kavramsal köprüleri kurmak amacıyla içerik analizi ile tematik olarak sınıflandırılmıştır. Analiz sonuçları, TYMM’nin SEL becerilerini “Programlar Arası Bileşen” olarak ele aldığını ve Sosyal Bilgiler programına bütünleşik bir yapıda entegre ettiğini göstermiştir. Çalışma, Goleman’ın duygusal zekâ modelinin beş temel bileşeni (Öz Farkındalık, Öz Denetim, Motivasyon, Empati, Sosyal Beceriler) ile TYMM’deki SDB’ler ve Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi’ndeki değerler arasında doğrudan ve yapısal bir örtüşme olduğunu ortaya koymuştur. Bu örtüşme, Model’in aklıselim, kalbiselim ve zevkiselim vizyonunun, Goleman’ın somut yetkinlikleri ile bilimsel bir çerçeve kazandığını kanıtlamaktadır. Ayrıca, SEL'in Alan Becerileri üzerindeki bilişsel başarıyı artırıcı etkisi, dört kuramsal yol ile açıklanmıştır: Dürtü kontrolü sayesinde bilişsel kapasite ve odaklanmayı artırma, becerilerin eyleme dönüşmesini sağlayan bütüncül entegrasyon, iş birliği ve iletişim becerileriyle öğrenme yaşantılarını iyileştirme ve sorumlu karar verme yoluyla etik yargı ile üst düzey düşünme becerilerini destekleme. Sonuçlar, SEL'in TYMM'nin hedeflerine ulaşmasında kritik bir üst düzey yetkinlik rolü oynadığını ortaya koymakta ve öğretmen eğitimine yönelik somut öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bağımsız çalışma

Etik Beyan

Yazar, bu çalışmanın konseptini, tasarımını, veri toplanması ve analizini de dahil olmak üzere makalenin tüm süreçlerini tek başına yürütmüş ve sonuçlandırmıştır. Makalenin yazımından ve son halinin onaylanmasından tek başına sorumludur.

Teşekkür

Sayın Editör, Derginize Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz" başlıklı, tek yazarlı çalışmamı sundum. Makale, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisini Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde incelemektedir ve alan yazına yeni bir bakış açısı getirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamın derginizin yayın kapsamına ve bilimsel hedeflerine uygun olduğunu düşünüyorum. Makalenin değerlendirme sürecini başlatmak üzere gerekli tüm dosyaları ve etik beyanları sisteme yüklediğimi bilgilerinize sunarım. Değerli zamanınız ve değerlendirmeniz için şimdiden teşekkür ederim. Saygılarımla

Kaynakça

  1. Acar, F. (2002). Duygusal zeka ve liderlik. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 53-68.
  2. Bar-On, R. (1997). Emotional Quotient Inventory: Technical Manual. Toronto: Multi Health Systems.
  3. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). Routledge/Taylor & Francis Group.
  4. Dülger Taşkın, M. (2024). Sosyal girişimcilik niyetinin karmaşık örüntüsünün izinde: Sosyal girişimcilik öncülleri, duygusal zekâ ve kolektivizmin rolü. Journal of Research in Business, 9(2), 454-481. https://doi.org/10.54452/jrb.1396376
  5. Esen Aygün, H., & Şahin Taşkın, Ç. (2017). 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(3), 430-454. https://doi.org/10.17244/eku.331910
  6. Goleman, D. (1995). Duygusal zekâ (B. S. Yüksel, Çev.). Varlık Yayınları. (Orijinal yayın tarihi 1995, 2005 basımı kullanılmıştır)
  7. Goleman, D. (2000). Duygusal zekâ (1. baskı). Varlık Yayınları.
  8. Goleman, D. (2019). İşbaşında duygusal zekâ (H. Balkara, Çev.). Varlık Yayınları. (Orijinal çalışma 1998’de yayımlandı)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2025

Kabul Tarihi

30 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Zabun, E. (2026). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz. International Journal of Social Science Research, 14(2), 203-215. https://izlik.org/JA76YY64JX
AMA
1.Zabun E. Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz. IJSSR. 2026;14(2):203-215. https://izlik.org/JA76YY64JX
Chicago
Zabun, Engin. 2026. “Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz”. International Journal of Social Science Research 14 (2): 203-15. https://izlik.org/JA76YY64JX.
EndNote
Zabun E (01 Ocak 2026) Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz. International Journal of Social Science Research 14 2 203–215.
IEEE
[1]E. Zabun, “Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz”, IJSSR, c. 14, sy 2, ss. 203–215, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76YY64JX
ISNAD
Zabun, Engin. “Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz”. International Journal of Social Science Research 14/2 (01 Ocak 2026): 203-215. https://izlik.org/JA76YY64JX.
JAMA
1.Zabun E. Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz. IJSSR. 2026;14:203–215.
MLA
Zabun, Engin. “Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz”. International Journal of Social Science Research, c. 14, sy 2, Ocak 2026, ss. 203-15, https://izlik.org/JA76YY64JX.
Vancouver
1.Engin Zabun. Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Alan Becerileri Üzerindeki Etkisi: Daniel Goleman Modeli Çerçevesinde Kuramsal Bir Analiz. IJSSR [Internet]. 01 Ocak 2026;14(2):203-15. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76YY64JX

*