TÜRKİYE’DE EKONOMİK FAKTÖRLERİN HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLE İLİŞKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de temel ekonomik faktörlerin hisse senedi fiyatları ile ilişkili olup olmadıklarını tespit etmektir. Bu ilişkinin belirlenmesinin yanında aynı zamanda ilişkinin karşılıklı olup olmadığının tespit edilmesi de amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, çoklu doğrusal regresyon yöntemi, Granger Nedensellik Testi ve 2008-2012 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılmaktadır. Bağımlı değişken olarak hisse senedi fiyatlarını temsil eden BIST-100 endeksi, bağımsız değişken olarak ise mevduat faiz oranı, tüketici fiyat endeksi, dolar kuru, Euro kuru, işsizlik oranı, sanayi üretim endeksi, ihracat tutarı, kapasite kullanım oranı, altın fiyatları, tüketici güven endeksi ve ham petrol fiyatları kullanılmaktadır. Çoklu regresyon analiz sonuçları, mevduat faiz oranının, tüketici fiyat endeksinin, dolar kurunun, kapasite kullanım oranının ve tüketici güven endeksinin BIST-100 endeksi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduklarını göstermektedir. Bunun yanında, Granger nedensellik test sonuçları, kapasite kullanım oranının BIST-100 endeksi ile karşılıklı etkileşime sahip olduklarını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• BIST-100 Borsası, Hisse Senedi, Çoklu Regresyon Analizi, Granger Nedensellik Testi

THE RESEARCH ON THE RELATION OF ECONOMIC FACTORS AND STOCK PRICES IN TURKEY

Öz

The purpose of this study is to determine whether the basic economic factors are related to the stock prices in Turkey. In addition to identification of this relation, it is also aimed to determine whether these rations are reciprocal. In this study, multiple linear regression method, Granger Causality test and monthly data between 20082012 are applied. As a dependent variable, Borsa Istanbul Stock Exchange (BIST100) representing stock prices and as independent variables, deposit interest rate, consumer price index, US dollar exchange rate, euro exchange rate, unemployment rate, industrial production index, export amount, capacity utilization rate, gold prices, consumer confidence index and crude oil prices are used. The results of the multiple linear regression analysis show that deposit interest rate, consumer price index, US dollar exchange rate, capacity utilization rate and consumer confidence index have impacts on the BIST-100 Stock Exchange. Besides, the results of the Granger Casuality test show that deposit interest rate and capacity utilization rate have reciprocal relations with the BIST-100 Stock Exchange.

Anahtar Kelimeler

• BIST-100 Stock Exchange, Stocks, Multiple Regression Analysis, Granger Causality Test