Takım ve Bireysel Sporcuların Ait Olma ile Sporda Motivasyon Düzeylerinin Karşılaştırılması

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 45 - 60, 31.12.2025

Yağmur Özel , Alparslan Erman

https://doi.org/10.55376/ijtsep.1814017

https://izlik.org/JA69ME24WU

Öz

Bu araştırma, bireysel ve takım sporcularının aidiyet ve motivasyon düzeylerini karşılaştırarak aralarındaki farkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmaya 18 yaş ve üzeri, aktif olarak bireysel veya takım sporu yapan 160 sporcu katılmıştır. Katılımcıların 84’ü bireysel, 76’sı ise takım sporuyla ilgilenmektedir. Veri toplama aracı olarak "Ait Olma Ölçeği" ve "Sporda Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler ile analiz edilmiş; normal dağılım testlerinden sonra bağımsız gruplarda t-testi ve parametrik olmayan karşılaştırmalar için Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Bulgulara göre takım sporcularının genel ait olma düzeyleri (p=0.004) ve mesleki aidiyet düzeyleri (p=0.001), bireysel sporculara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir. Ancak, sporda genel motivasyon düzeyleri açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0.581). Ait olma düzeyi ile motivasyon düzeyi arasında ise pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r= 0.417, p<0.001). Alt boyut düzeyinde yapılan analizlerde yalnızca "Mesleğe Ait Olma" düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunurken (p=0.001), diğer tüm alt boyutlarda spor türüne göre anlamlı fark gözlemlenmemiştir (p>0.05). Ayrıca, mesleki aidiyet düzeyindeki artış motivasyonsuzluğu azaltmakta; özdeşleşmiş ve bütünleşmiş düzenleme düzeylerinin ise içsel motivasyon üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirlenmiştir. Bu bulgular, sporcuların psikolojik ihtiyaçlarının desteklenmesinin, özellikle ait olma duygusunun güçlendirilmesinin, içsel motivasyonu artırmada önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ait Olma , Bireysel Sporcular , Takım Sporcuları , Sporda Motivasyon , Spor Psikolojisi

Comparison of Belongingness and Motivation Levels in Team and Individual Athletes

https://izlik.org/JA69ME24WU

Öz

This study aims to compare the levels of belonging and motivation between individual and team athletes. The sample consisted of 160 athletes aged 18 and older who were actively engaged in either individual (n = 84) or team (n = 76) sports. Data were collected using the "Belonging Scale" and the "Sport Motivation Scale." Descriptive statistics were utilized for analysis, followed by normality tests, and independent samples t-tests or the non-parametric Mann-Whitney U tests were conducted where appropriate. The findings revealed that team athletes had significantly higher levels of overall belonging (p=0.004) and professional belonging (p=0.001) compared to individual athletes. However, no significant difference was found between the two groups in terms of general sport motivation (p=0.581). A positive and moderate correlation was found between the level of belonging and motivation (r=0.417, p<0.001). While a significant difference was observed only in the "Professional Belonging" subdimension (p=0.001), no significant differences were found in other subdimensions across sport types (p>0.05). Additionally, increased professional belonging was associated with decreased amotivation, and higher levels of identified and integrated regulation were found to positively influence intrinsic motivation. These findings indicate that supporting athletes' psychological needs—particularly strengthening their sense of belonging—plays a significant role in enhancing intrinsic motivation.

Anahtar Kelimeler

Belonging , Individual Athletes , Motivation in Sports , Sport Psychology , Team Athletes

Kaynakça

• Akın, A., Raba, S., Rada, S., Yılmaz, S., & Rada, M. (2016). Genel Aidiyet Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(7), 271–277. DOI:10.16989/TIDSAD.161
• Altunkaya, G. (2019). Motivasyon ve örgütsel aidiyet ilişkisi: Batman Üniversitesinde bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Batman Üniversitesi. YÖK Tez Merkezi.
• Büyükbasmacı, Y. E., & Erdoğdu, M. (2025). Sporcularda rol belirsizliğinin tükenmişlik düzeyine etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 358-370. https://doi.org/10.33206/mjss.1445558
• Demir, Y. (2022). Sporda motivasyon ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 33(1), 11–21.
• Doğan, O. (2005). Spor psikolojisi. Nobel Kitabevi.
• Ersanlı, E., & Koçyiğit, S. (2013). Ait olma ölçeği geliştirme çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 117–123.
• Hagerty, B. M., Lynch-Sauer, J., Patusky, K. L., & Collier, P. (1992). Sense of belonging: A vital mental health concept. Archives of Psychiatric Nursing, 6(3), 172–177.
• Karageorghis, C., & Terry, P. C. (2015). Inside sport psychology (2nd ed.). Human Kinetics.
• Kocayörük, E. (2012). Öz-belirleme kuramı açısından ergenlerin anne baba algısı ile duyuşsal iyi oluşları arasındaki ilişki. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38), 26–40.
• Koç, İ. (2021). Bireysel ve takım sporlarında zihinsel dayanıklılığın umutsuzluk ve başarı motivasyonu bakımından etkilerinin belirlenmesi (Doktora tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
• Konter, E. (1995). Sporda motivasyon. Saray Tıp Kitabevi.
• Küçük, V., & Koç, H. (2015). Psiko-sosyal gelişim süreci içerisinde insan ve spor ilişkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(10).
• Mallet, C. J., Kawabata, M., Newcombe, P. A., Otero-Forero, A., & Jackson, S. A. (2007). Sport motivation scale–6 (SMS-6): A revised six-factor sport motivation scale. Psychology of Sport and Exercise, 8(5), 600–614. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2006.12.005
• Moralı, S., & Doğan, B. (1997). Bireysel ve takım sporlarında takım birlikteliği düzeylerinin karşılaştırılması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 7-17.
• Nicholls, J. G. (1992). The general and the specific in the development and the expression of achievement motivation. In G. C. Roberts (Ed.), Motivation in sport and exercise (pp. 31–56). Human Kinetics.
• Özaslan, B. R. (2019). Takım ve ferdi sporcuların güdülenme düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
• Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
• Sabiston, C. M., Jewett, R., Ashdown-Franks, G., Bélanger, M., Brunet, J., O’Loughlin, E., & O’Loughlin, J. (2016). Number of years of team and individual sport participation during adolescence and depressive symptoms in early adulthood. Journal of Sport and Exercise Psychology, 38(1), 105–110.
• Salar, B., Hekim, M., & Tokgöz, M. (2012). 15–18 yaş grubu takım ve ferdi spor yapan bireylerin duygusal durumlarının karşılaştırılması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4), 123–135.
• Sığrı, Ü. (2017). Gruplarda bağlılık ve performans ilişkisi üzerine nitel bir çalışma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (16), 481–490. https://doi.org/10.18092/ulikidince.321651
• Şahinler, Y., & Ersoy, A. (2019). Sporcuların zihinsel dayanıklılıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5(3), 168–177.
• Unutmaz, V., Kiremitci, O., & Gençer, R. T. (2011). Takım Birlikteliği Envanteri’nin Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 23-30.
• Yetim, A. (2000). Sporun sosyal görünümü (Social aspects of sport). Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 63–72.