Energy Resources of the Caspian Sea and Their Effects on Regional Energy Security

Abstract

The Caspian Sea, with its rich energy resources and strategic location, is of great importance for both regional countries and global actors. In this study, the energy potential of the Caspian Sea was evaluated based on its geographical and geological structure; the distribution of oil and natural gas reserves and its economic potential were revealed. In addition, the energy policies of the five Caspian littoral countries were comparatively analyzed in the context of their effects on foreign relations and international energy diplomacy. The issue of regional energy security was discussed in detail in the context of pipelines, energy transportation, alternative routes and security risks. In addition, the sovereignty debates in the region, energy-based competition and cooperation dynamics were evaluated and the reflections of the geopolitical importance of the Caspian Sea on today's energy policies were discussed. The research presents a holistic approach to what needs to be done for the sustainable, secure and fair management of energy resources in the context of multi-layered regional relations.

Keywords

• Caspian Sea
• Energy policy
• Energy security
• Geopolitics

Hazar Denizi’nin Enerji Kaynakları ve Bölgesel Enerji Güvenliği Üzerindeki Etkileri

Öz

Hazar Denizi, sahip olduğu zengin enerji kaynakları ve stratejik konumuyla hem bölge ülkeleri hem de küresel aktörler açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, Hazar Denizi’nin enerji potansiyeli, coğrafi ve jeolojik yapısı temelinde değerlendirilmiş; petrol ve doğal gaz rezervlerinin dağılımı ile ekonomik potansiyeli ortaya konulmuştur. Ayrıca Hazar’a kıyıdaş beş ülkenin enerji politikaları, dış ilişkiler üzerindeki etkileri ve uluslararası enerji diplomasisi bağlamında karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bölgesel enerji güvenliği konusu ise boru hatları, enerji taşımacılığı, alternatif güzergâhlar ve güvenlik riskleri bağlamında detaylı biçimde ele alınmıştır. Bunun yanında, bölgedeki egemenlik tartışmaları, enerji temelli rekabet ve iş birliği dinamikleri değerlendirilerek Hazar Denizi'nin jeopolitik öneminin günümüz enerji politikaları üzerindeki yansımaları tartışılmıştır. Araştırma, çok katmanlı bölgesel ilişkiler bağlamında enerji kaynaklarının sürdürülebilir, güvenli ve adil biçimde yönetilmesi için yapılması gerekenleri bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hazar Denizi
• Enerji politikası
• Enerji güvenliği
• Jeopolitik

Kaynakça

1. Abdullayev, E. (2023). The effects of uncertainty in energy prices on the economy of the Caspian Sea countries: Evidences from Russia, Kazakhstan and Azerbaijan [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Ankara.
2. Abilkash, A. (2022). Kazakistan'ın Hazar Denizi konusunda enerji diplomasisi [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Bursa.
3. Aghdam, V. H. (2013). Hazar Denizi’nin güney bölgesinde rüzgâr enerji potansiyelinin belirlenmesi ve değerlendirmesi [Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi]. İzmir.
4. Ahmadov, M. (2020). Cost analysis of potential wind farms located at different regions in Caspian Sea [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. İstanbul.
5. Akca, F. (2022). Çin Halk Cumhuriyeti’nin Hazar Havzası’na dönük politikasında enerji. Düşünce Dünyasında Türkiz, 11(57), 35–66.
6. Akerke, Z. (2021). Hazar Denizi'nin hukuki statüsü. Deniz Araştırmaları ve Mavi Strateji Dergisi, (1), 43–54.
7. Ali Samir, M., & Firdes Şeyda, K. (2020). Hazar Denizi'nin hukuki statüsü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21), 434–468. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2020.020 Altuntaş, Ü. (2003). Oil and gas in the Caspian Sea: Prospects for Turkey's energy security [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Ankara.
8. Ametbek, D. (2019). Hazar İşbirliği Örgütü: Hazar’da bir işbirliği denemesi projeksiyonu. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 3(2), 193–231.

9. Cutler, R. M. (2025, August 5). Azerbaijan and Turkmenistan reopen a strategic channel across the Caspian. The Liberum. Retrieved from https://theliberum.com/azerbaijan-and-turkmenistan-reopen-a-strategic-channel-across-the-caspian/
10. Erdoğan, Z. (2001). Hazar Denizi enerji kaynaklarının uluslararası ilişkiler açısından önemi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. İstanbul.
11. Günay, C., Çetinkaya, C., Brunnsteiner, K., Dehnicke, J. ve Pavlis, S. (2025). Building connectivity, managing risk: The EU's geopolitical role in the Black Sea (Policy Analysis 12/2025). Retrieved from Austrian Institute for International Affairs website: https://www.oiip.ac.at/publikation/building-connectivity-managing-risk-the-eus-geopolitical-role-in-the-black-sea/
12. Günay, C., Çetinkaya, C., Brunnsteiner, K., Dehnicke, J. ve Pavlis, S. (2025). Building connectivity, managing risk: The EU's geopolitical role in the Black Sea (Policy Analysis 12/2025). Retrieved from Austrian Institute for International Affairs website: https://www.oiip.ac.at/publikation/building-connectivity-managing-risk-the-eus-geopolitical-role-in-the-black-sea/
13. Islamova, U. (2022). Küresel enerji odağı 'Hazar Denizi'nin' jeopolitik önemi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. İstanbul.
14. Ismayilov, N. (2023). Hazar Denizi’nin Azerbaycan kısmındaki rüzgar enerjisi potansiyelinin araştırılması ve simule edilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Arel Üniversitesi]. İstanbul.
15. İşcan, İ. (2010). Uluslararası enerji güvenliği açısından Hazar bölgesi enerji ekonomisi ve Hazar Denizi’ni paylaşım sorunu. Sosyoekonomi, 12(12).
16. Jeferov, Z. (2023). Hazar Denizi’nde rekabet ve hukuki statü tartışmalarının tarihsel arka planı. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 81–102. https://doi.org/10.58640/asyar.1271853
17. Kahraman, Ş. T. (2019). Hazar Denizi’nin hukuki statüsüne ilişkin sözleşme. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(2), 603–621.
18. Kalehsar, O. S. (2019). Amerika Birleşik Devletleri’nin Barack Obama ve Bush dönemi Hazar Denizi bölgesinde enerji diplomasisi 2. safha [Doktora tezi, Yalova Üniversitesi]. Yalova.
19. Kedikli, U., & Çiçek, Y. (2020). Bölgesel ve küresel güçlerin enerji politikalarının Hazar ‘Denizi’ uyuşmazlığına ve çözümüne yansımaları. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 76–120.
20. Kelkitli, F. A. (2019). Rusya’nın Hazar politikası: İhtilaflı bir bölgede tutunma çabaları. Gazi Akademik Bakış, 12(24), 67–89.
21. Khanayev, A. (2025). Azerbaijan’s renewable energy policies and green energy corridors. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12(2), 800-818.
22. Khanayev, A. (2025). Azerbaijan’s renewable energy policies and green energy corridors. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12(2), 800-818. doi:10.16985/mtad.1724847
23. Khatinoglu, D. (2025, December 19). As Caspian states pursue energy growth, Iran watches. Iran International. Retrieved from https://www.iranintl.com/en/202512180490
24. Mehdiyev, E. E. (2025). Hazar Denizi'nin hukuki statüsüne dair sözleşme: Kaybedenler ve kazananlar. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi, 7(1), 14–22.
25. Ongarova, Y. (2018). Kazakistan'ın çok yönlü enerji politikası ve Hazar Denizi. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 1–21. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.306038
26. Parlar Dal, E. ve Kurşun, A. M. (2017). Hazar bölgesinde Rusya ve AB ekonomi-politik çekişmesi ve “Ukrayna” faktörü. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 5(Özel Sayı), 17-31.
27. Timor, A. (2012). Hazar Denizi bölgesi petrol ve doğal gaz kaynakları. Coğrafya Dergisi, 8.
28. Yıldırım, T. (2024). Sources and limitations of energy cooperation in the Caspian Sea region [Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Ankara.
29. Yolcu, T. (2014). Hazar bölgesinin hukuki statüsü sorunu ve Türkiye’nin bölgeye yönelik siyaseti. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 1(2), 11–30.
30. Zimnitskaya, H. ve von Geldern, J. (2011). Is the Caspian Sea a sea; and why does it matter? Journal of Eurasian Studies, 2, 1-14.