From Word to Screen: The Place of Âşık Meydanî ın the Dıgıtalısıng Tradıtıon of Âşık Poetry

Abstract

This study first provides general information about the tradition of minstrelsy. It summarises the tradition's status up to the present day and outlines its general framework. It then briefly discusses the life story of Âşık Meydanî, a minstrel of the twentieth century. The place of Âşık Meydanî within the tradition of aşık poetry, the events he experienced before becoming an aşık, and his life after becoming an aşık are also examined. The master-apprentice relationship of the aşık is explored, with comments made about who his master might have been, and information is provided on topics such as whether he drank bade. His contributions to and impact on the tradition of minstrelsy in Kayseri in the twentieth century are discussed. Considering the twentieth and twenty-first centuries in which the minstrel lived, the minstrel's own status in digital culture (new media) is examined. In this context, the cinema film about Âşık Meydanî, his own programmes on new media tools, i.e. radio, local or international television channels or the internet, the cassettes he released, and his works performed by other performers on today's new media tools have been examined. Particular attention has been paid to the works performed by numerous artists on the new media platform YouTube, their viewing rates, and their impact on other media platforms. The contributions of the aşık coffee house/foundation established in his name to tradition and its current status have been discussed, and the social media accounts managed in his name have also been examined. Thus, it is thought that Âşık Meydanî, one of the last masters of the tradition, will be better understood, recognised, and passed on to the future.

Keywords

• Kayseri
• Âşık Meydanî
• Tradition Of Minstrelsy
• Digital Culture.

Sözden Ekrana Âşık Meydanî’nin Dijitalleşen Âşıklık Geleneğindeki Yeri

Öz

Bu çalışmada, öncelikle âşıklık geleneği hakkında genel bilgiler verilmiştir. Geleneğin bugüne gelene kadarki durumu özetlenmiş genel çerçevesi çizilmiştir. Ardından yirminci yüzyıl âşıklarından olan Âşık Meydanî’nin hayat hikâyesi üzerinde kısaca durulmuştur. Yine Âşık Meydanî’nin âşıklık geleneği içerisindeki yeri ve âşık olana kadar yaşadığı olaylar ve âşıklık sonrası hayatı irdelenmiştir. Âşığın usta-çırak ilişkisine bakılmış ustasının kim olabileceği hakkında yorumlar yapılmış yine bade içip-içmediği gibi konular hakkında da bilgiler verilmiştir. Yirminci yüzyılda Kayseri âşıklık geleneğine olan katkıları ve etkileri üzerinde durulmuştur. Söz konusu âşığın yaşadığı yirmi ve yirmi birinci yüzyıllar dikkate alınarak bizzat âşığın kendisinin dijital kültürde (yeni medya) ne durumda olduğu incelenmiştir. Bu bağlamda Âşık Meydanî’yi konu alan sinema filmi, yeni medya araçlarında yani radyo, yerel veya uluslararası televizyon kanalları ya da internet ortamında bizzat kendisinin de yaptığı programlar, çıkardığı kasetler ve günümüz yeni medya araçlarında başka icracılar tarafından da seslendirilen eserleri incelenmiştir. Özellikle Youtube adlı yeni medya aracında bulunan birçok sanatçı tarafından seslendirilen eserleri, izlenme oranları ve diğer medya araçlarına olan etkileri üzerinde durulmuştur. Adına kurulan âşık kahvehanesi/vakfının geleneğe olan katkıları ve günümüzdeki durumundan bahsedilmiş ve kendi adına yönetilen sosyal medya hesapları da mercek altına alınmıştır. Böylece geleneğin son ustalarından olan Âşık Meydanî daha iyi anlaşılmış, tanınmış ve geleceğe aktarımının sağlanmış olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kayseri
• Âşık Meydanî
• Âşıklık Geleneği
• Dijital Kültür.

Kaynakça

1. Alkan, K. Y. (2012). Kayserili Âşık Meydanî: Eserleri ve Müziksel Çözümlemeleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
2. Balcı, F. (2020). Dijital Kültür-2, Yeni Medya-Küreyerelleşme-Hibritleşme-Dil-Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları. İstanbul: Arı Sanat Yayınları.
3. Balcı, F. (2023). Ahmed Hâzım Bey Develili Âşık Seyrânî ve Sânihât-ı Seyrânî, İnceleme-Metin-Tıpkıbasım. Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları.
4. Balcı, F. (2024, Kasım). Dijitalleşme ve Âşık Seyrânî: İnceleme, Tespit ve Bazı Öneriler. 5. Uluslararası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Kongresi. Antalya.
5. Çobanoğlu, Ö. (2000). Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Destan Türü. Ankara: Akçağ Yayınları.
6. Çobanoğlu, Ö. (2007). Âşık Tarzı Edebiyat Geleneği ve İstanbul. İstanbul: 3F Yayınevi.
7. Durbilmez, B. (2000). Âşık Meydanî Hayatı- Sanatı- Şiirlerinden Örnekler. Ankara: Laçin Yayınları.
8. Durbilmez, B. (2020). “Meydanî, İdris Eroğlu”, “Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü”. (https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/meydani-idris-eroglu).

9. Durmaz, U. (2021). Dijital Kültür-3, Tradijital-Post Truth-Memetik-Kimlik-Medya İnternet-Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları. İstanbul: Arı Sanat Yayınları.
10. Eroğlu, İ. (2004). Bir Ömrün Sonunda. Ankara: Laçin Yayınları.
11. Günay, U. (1993). Türkiye’de Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifı. Ankara: Akçağ Yayınları.
12. İstanbullu, S. (2018). Kayseri’de Bir Âşık Okulu: Âşıklar Kahvesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 7(1), 22-30.
13. Köprülü, M. F. (1989). Edebiyat Araştırmaları-I. İstanbul: Ötüken Yayınları.
14. Oğuz, Ö., vd. (2008). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.
15. Özdemir, M. (2019). Dijital Kültür, Tradijital-Medya-İnternet-Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları. İstanbul: Arı Sanat Yayınları.
16. Özdemir, M. (2025). Artvinli Âşık Halîlî Hayatı- Sanatı ve Şiirleri. Çanakkale: Hars Akademi Yayınları.