Dijital Reklamcılık Uygulamacıları Olarak Freelance Çalışanlar Üzerine Bir Araştırma
Öz
Dijital medya, reklamcılık uygulamalarını içerik ve biçim açısından dönüştürdüğü gibi, endüstrinin aktörlerini ve çalışma biçimlerini de etkilemektedir. Bu etkilerden biri reklamcılıkta freelance çalışmanın artmasıdır. Bu çalışma, reklamcılık ve ilgili pazarlama iletişimi uygulamalarında freelance çalışma modelini iş süreçleri, yaratıcılık, verimlilik, emek ve girişimcilik gibi kavramlar odağında incelemeyi; modelin avantajlarını ve dezavantajlarını tartışmayı amaçlamaktadır. Araştırma için nitel yaklaşım benimsenmiş; yaşları 22 ile 36 arasında değişen on (dört kadın ve altı erkek) freelance çalışanla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem, reklamcılık uygulamalarının yaratıcı, veriye dayalı ve proje yönetimi boyutlarını temsil etmektedir. Araştırma gerek işletme büyüklüğü gerek sektörel çeşitlilik açısından freelance çalışmanın yaygınlığını ortaya koymaktadır. Temel bulgular; dijital teknolojilerin, çevrimiçi emek platformlarının, heterarşik yapılanmanın ve işin geçiciliğinin önemini vurgulamaktadır. Freelance çalışmanın başlıca sorunları arasında sosyal izolasyon ve dijital platformlardaki yoğun rekabet öne çıkmaktadır. Çalışma ekonomisi açısından bakıldığında, freelance çalışanların kendilerini emek tarafından girişimciliğe uzanan bir yolculuk içerisinde tarif ettiği belirtilebilir.
Anahtar Kelimeler
reklamcılık, freelance çalışanlar, yaratıcılık, dijital emek, girişimcilik
Kaynakça
- Ban, J. T. (1992). Employers benefit from the freelancer boom. The Public Relations Journal, 48(12), 30.
- Çiğdem, S. (2019). Endüstri 4.0 ve dijital emek platformlarının insana yakışır iş bağlamında değerlendirilmesi. Journal of Social Policy Conferences, 77, 157-199. https://doi.org/10.26650/jspc.2019.77.0018
- Çiğdem, S. ve Koç, İ. (2019, 1-3 Kasım). Dijital platform çalışanları ve örgütlenme modelleri. [Konferans sunumu] 10. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi, Bandırma, Türkiye.
- Edstrom, M., & Ladendorf, M. (2012). Freelance journalists as a flexible workforce in media industries. Journalism Practice, 6(5-6), 711-721. https://doi.org/10.1080/17512786.2012.667275
- Erdoğan, E. ve Çiğdem, S. (2018). GİG ekonomisi ve freelance iş gücünün yükselişi. İçinde E. Erdoğan (Editör), Sakarya üniversitesi çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri seçme yazılar II (ss. 229-261). Sakarya Yayıncılık.
- Friedman, G. (2014). Workers without employers: Shadow corporations and the rise of the gig economy. Review of Keynesian Economics, 2(2), 171-188. https://doi.org/10.4337/roke.2014.02.03
- Gandini, A. (2016). Digital work: Self-branding and social capital in the freelance knowledge economy. Marketing Theory, 16(1), 123-141. https://doi.org/10.1177/1470593115607942
- Gareis, K. (2002). eLancing–the future of work?. In B. Stanford-Smith et al. (Eds), Challenges and achievements in e-business and e-work (pp. 448-457). IOS Press.
- Grabher, G. (2001). Ecologies of creativity: The village, the group, and the heterarchic organisation of the British advertising industry. Environment and Planning A: Economy and Space, 33(2), 351-374. https://doi.org/10.1068/a3314
- Grabher, G. (2002). The project ecology of advertising: Tasks, talents and teams. Regional Studies, 36(3), 245-262. https://doi.org/10.1080/00343400220122052