Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi

Nihal Acar; Birol Gülnar

doi:10.47998/ikad.1251158

TR EN

Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi

Öz

ÖZ Sosyal ağların kullanıcı sayılarının azalmaya başlaması, iletişim bilimlerinde yeni bir kavramın ortaya çıkmasını sağlamıştır: “sosyal ağ yorgunluğu”. Kavram, henüz net yargılar ile tanımlanamamıştır. Bu yüzden çok fazla araştırmanın yapılmasını gerekli kılmaktadır. Kavramın tanımla işleminin modeller kapsamında yapılacak araştırmalar ile genişleyeceği öne sürülmektedir. Modellerin, sosyal ağ yorgunluğu ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin sonuçlarını öncüller özelinde belirginleştirerek, sınırlarını genişletmesi beklenmektedir. 2012 yılında incelenmeye başlanan sosyal ağ yorgunluğu araştırmaları, 2015 yılı itibari ile bir model ışığında öncüllere yönelik yapılandırılmıştır. Sosyal ağ yorgunluğu Türkçe literatürde henüz yer almamıştır. İşte bu araştırma temelde bu eksikliği gidermek ve gelecekte yapılabilecek araştırmalara yol göstermek amacı ile ele alınmıştır. Araştırma, fenomenin yeni olmasından dolayı betimsel içerik analizi ile tasarlanmış ve model özelinde yapılan tüm araştırmaların eğilimleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonunda, sosyal ağ yorgunluğunun öncüllerinin en fazla stresör-zorlanma-sonuç (SSO) modelinde; bilginin, iletişimin, sosyalliğin ve sistemin aşırı yüklenmesi bağımsız değişkenleri ile belirlenmeye çalışıldığı saptanmıştır. Son olarak araştırmacılar, kavramın hala gelişim aşamasında olmasından dolayı Türkiye’de yapılabilecek sosyal ağ yorgunluğu araştırmalarının da öncülleri genişletmek üzere SSO modeli ile yapılmasını tavsiye etmiştir. Araştırmacılar, model bazında yapılacak çalışmaların artması ve farklı değişkenlerin eklenmesi ile bu yeni kavrama ait öncüllerin de hacim kazanacağını düşünmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ Yorgunluğu, Öncül, Model, SSO, Betimsel İçerik Analizi.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Ağ Yorgunluğu, Öncül, Model, SSO, Betimsel İçerik Analizi., Social Network Fatigue, Premise, Descriptive Content Analysis.

Investigation of the Models Used in Determining the Precursors of Social Network Fatigue by Descriptive Content Analysis

Öz

Abstract The fact that the number of users of social networks has started to decrease has led to the emergence of a new concept in communication sciences: “social network fatigue”. The concept has not yet been defined with clear judgments. That is why it makes it necessary to conduct a lot of research. It is suggested that the definition process of the concept will be expanded with the researches to be carried out within the scope of models. It is expected that the models will expand their boundaries by Deciphering the results of the relationship between social network fatigue and independent variables by antecedents. the research on social network fatigue, which started to be examined in 2012, has been structured towards the precursors in the light of a model as of 2015. Social network fatigue has not yet been included in the Turkish literature. This research is basically discussed with the aim of eliminating this deficiency and guiding the research that can be done in the future. The research was designed with descriptive content analysis since the phenomenon is new, and the trends of all model-specific research were tried to be determined. At the end of the research, it was determined that the precursors of social network fatigue were mostly determined in the stressor-strain-consequence (SSO) model with the independent variables of information, communication, sociability and system overload. Finally, the researchers recommended that social network fatigue studies that can be conducted in Turkey should also be conducted with the SSO model in order to expand the premises, since the concept is still in the development stage. The researchers think that with the increase of the studies to be carried out based on the model and the addition of different variables, the precursors of this new concept will also gain volume. Keywords: Social Network Fatigue, Premise, Model, SSO, Descriptive Content Analysis.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Ağ Yorgunluğu, Öncül, Model, SSO, Betimsel İçerik Analizi., Social Network Fatigue, Premise, Descriptive Content Analysis.

Kaynakça

Adhikari, K., & Panda, R.K. (2020). Examining the role of social networking fatigue toward discontinuance ıntention: the multigroup effects of gender and age. Journal of Internet Commerce, (19), 125- 152. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15332861.2019.1698265
Aksoy Kürü, S. (2021). Meta-analiz, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42(1), 215-229. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pausbed/issue/60346/803061
Bright, L. F., Klieser, S. B., & Grau, S. L. (2015). Too much Facebook? an exploratory examination of social media fatigue. Computers in Human Behavior, (44), 148-155. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0747563214006566
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. (17. Baskı). Pegem Yayınları.
Caplan, Robert D. (1987b). Person-Environment Fit Theory and organizations: commensurate dimensions, time perspectives, and mechanisms. Journal of Vocational Behavior, 31(3), 248-267. https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/26479/0000015.pdf
Cao, X., Khan, A. N., Ali, A. & Khan, N. A. (2018). Consequences of cyberbullying and social overload while using SNSS: a study of users’ discontinuous usage behavior in SNSS. Springer Science+Business Media, 1-14. https://link.springer.com/article/10.1007/s10796-019-09936-8
Dhir, A., Yassotorn, Y., Kaur, P. & Chen, S. (2018). Online social media fatigue and psychological wellbeing-a study of compulsive use, fear of missing out, fatigue, anxiety and depression. International Journal of Information Management, (40), 141-152. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0268401217310629
Dhir, A., Yassotorn, Y., Kaur, P., Chen, S. & Pallesen S. (2019). Antecedents and consequences of social media fatigue. International Journal of Information Management, (48), 193-202. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0268401218303748
Edwards, J. R., & Van Harrison, R. (1993). Job demands and worker health: three-dimensional reexamination of the relationship between Person-Environment Fit and strain. Journal of Applied Psychology, 78(4), 628–648. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8407706/
Edwards, J. R., Caplan, R. D., & Harrison, R. V. (1998). Person-Environment Fit Theory: conceptual foundations, empirical evidence, and directions for future research. In C. L. Cooper (Ed.), Theories of organizational stress (pp. 28-67). Oxford University Press.

Edwards, J.R. (2005). Work and life integration: organizational, cultural, and individual perspectives. Erlbaum,
Edwards, J. (2008). Person–Environment Fit in organizations: an assessment of theoretical progress. The Academy of Management Annals, 2(1), 167–230. https://psycnet.apa.org/record/2011-23233-004 Eroğlu, S., Machleit, K.A., & Davis, L.M. (2001). Atmospheric qualities of online retailing: A conceptual model and implications. Journal of Business Research, 54, 177-184. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0148296399000879
Fu, S., Li, H., Liu, Y., Pirkkalainen, H. & Salo, M. (2020). Social media overload, exhaustion, and use discontinuance: examining the effects of information overload, system feature overload, and social overload. Information Processing and Management, (57), 1-15. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0306457320308025
Goasduff, L., & Pettey, C. (2011). Gartner survey highlights consumer fatigue with social media, http://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1766814
Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, Ö., Yıldırım, G. ve Reisoğlu, İ. (2012). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler: 2000-2009 dönemi makalelerinin içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 177-199).
Guo, Y., Lu, Z., Kuang, H. & Chaoyou, W. (2020). Information avoidance behavior on social network sites: ınformation irrelevance, overload, and the moderating role of time pressure. International Journal of Information Management, 52, 1-12. https://e-tarjome.com/storage/panel/fileuploads/2020-02-04/1580810266_E14375-e-tarjome.pdf
Jackson, S. E., Schwab, R. L., & Schuler, R. S. (1986). Toward an understanding burnout phenomenon. Journal of Applied Psychology, 71, 63. https://psycnet.apa.org/record/1987-11698-001
Koeske, G. F. & Koeske R. D. (1989). Work load and burnout: can social support and perceived accomplishment help? Social Work, 34(3), 243–248. https://psycnet.apa.org/record/1989-34487-001
Koeske, G. F. & Koeske R. D. (1991). Student "burnout" as a mediator of the stress-outcome relationship. Research İn Higher Education, 32(4), 415-431. https://www.jstor.org/stable/40195978
Krowinski, W. J. (1981). A Construct valida tion study of the maslach burnout ınven tory. Pittsburgh. Lang, A. (2000). The Limited capacity model of mediated message processing. Journal of Communication, 50, 46-70. https://academic.oup.com/joc/article-abstract/50/1/46/4110103?redirectedFrom=fulltext Lee, C.C., Chou, S.T.H., & Huang, Y.R. (2014). A study on personality traits and social media fatigue-example of Facebook users. Lecture Notes on Information Theory, 2(3), 249-253. https://www.researchgate.net/publication/290140712_A_Study_on_Personality_Traits_and_Social_Media_Fatigue-Example_of_Facebook_Users
Liu, H., Liu, W., Yoganathan, V. & Osburg, V., S. (2021). Covıd-19 information overload and generation z’s social media discontinuance intention during the pandemic lockdown, Technological Forecasting & Social Change, 166, 1-12. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0040162521000329
Logan, K., Bright, L.F., & Grau, S.L. (2018). “UNfrıend me, please!”: socıal medıa fatıgue and the theory of ratıonal choıce. Journal of Marketing Theory and Practice, 26, 357-367. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10696679.2018.1488219
Malik, A., Dhir, A., Kaur, P. & Johri, A. (2020). Correlates of social media fatigue and academic performance decrement, Informatıon Technology and People. 1-25. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/ITP-06-2019-0289/full/html
Maier, C., Laumer, S., Eckhardt, A. & Weitzel T. (2012). When social networking turns to social overload: explaining the stress, emotional exhaustion, and quıtting behavior from social network sites's users. European Conference on Information Systems (ECIS), 71, 1-13.
Marlow, C.R. (2005). Research methods for generalist social work. New York.
Maslach, C., & Jackson, S. A. (1981). The Measurement of experienced bumout. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99-113. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/job.4030020205
Mehrabian, A., & Russell, J. A. (1974). An Approach to environmental psychology. ABD: The MIT Press. Odabaş, H. (2011). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. https:// odabashuseyin.files.wordpress.com/2011/04/1.pdf
Öğülmüş, S. (2019). İçerik çözümlemesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 24 (1), 213-228. https://dergipark.org.tr/tr/pub/auebfd/issue/47891/605423
Özkan, Ö. ve Kaya, S. (2015). Bilimsel makalede “sınırlılıklar” neden ve nasıl yazılır? TAF Preventive Medicine Bullletin, 14(6), 496-505. https://www.researchgate.net/publication/293042579_Bilimsel_Makalede_Sinirliliklar_Neden_ve_Nasil_Yazilir_Why_and_how_to_write_limitations_in_scientific_paper
Polat, S. & Ay, O. (2016). Meta-sentez: kavramsal bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4 (2), 52-64. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/365967
Rainie, L., Smith, A., & Duggan, M. (2013). Coming and going on Facebook. Pew Research Center Internet & Technology. http://www.pewinternet.org/2013/02/05/coming-and-going-on-facebook/ Ravindran, T. Chua, A. Y.K & Goh, D. H. (2013). Characteristics of social network fatigue. 10th International Conference On Information Technology: New Generations.
Ravindran, T., Kuan, A. C. Y. K & Lian, D. G. H. (2014). Antecedents and effects of social network fatigue. Journal of The Assocıatıon for Information Scıence and Technology, 65(11), 2306-2320. https://asistdl.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/asi.23122
Selye, H. (1956). The stress of life. New York.
Shi, C., Yu, L., Wang, N., Cheng, B., Cao, X. (2020). Effects of social media overload on academic performance: a stressor strain outcome perspective. Asian Journal of Communication, 30(2), 179-197.
Şimşek, N. & Arslan, K. (2022). Matematik öğrenme güçlüğü ile ilgili çalışmaların betimsel analizi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13 (1), 433-449. https://dergipark.org.tr/tr/pub/baebd/issue/70550/983453 Um, M.Y. & Harrison, D.F. (1998). Role stressors, burnout, mediators, and job satisfaction: A stressstrain-outcome model and an empirical test. Social Work Research, 22, 100–115. https://www.jstor.org/stable/42659933
Ültay, E., Akyurt, H. & Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ibad/issue/60114/871703
Walliman, Nicholas (2006). Social research methods. Londra.
Whelan, E., Islam, A., & Brooks, S. (2020). Is boredom proneness related to social media overload and fatigue? a stress-strain-outcome approach. Internet Research, 30, 869-887. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/INTR-03-2019-0112/full/html
Yazıcı, M., Uzun, E., Kılınç, B., Şahin, R. & Karadağ, A. (2022). Türkiye’de 2015-2019 yılları arasında fen eğitimi alanında simülasyon kullanılarak yapılan tez çalışmalarının betimsel analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (35), 1131-1153. https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/72631/892390
Yu, L., Shi, C., & Cao, X. (2019). Understanding the effect of social media overload on academic performance: a stressor-strain-outcome perspective. İçinde Proceedings of the 52nd Hawaii International Conference on System Sciences.
Zhang, S., Zhao, L., Lu, Yaobin & Yang, J. (2016). Do you get tired of socializing? An empirical explanation of discontinuous usage behaviour in social network services. Information & Management, (53), 904-914. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378720616300295
Zhang, Y., Liu, Y., Li, W., Peng, L.& Yuan, C. (2019). A Study of the influencing factors of mobile social media fatigue behavior based on the grounded theory. Information Discovery and Delivery, 48(2), 91–102. https://vlex.co.uk/vid/study-of-the-influencing-846726604

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nihal Acar ^*
0000-0003-1552-5654
Türkiye

Birol Gülnar
0000-0002-7114-1500
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

28 Eylül 2023

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

14 Şubat 2023

Kabul Tarihi

22 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 63

DOI

https://doi.org/10.47998/ikad.1251158

IZ

https://izlik.org/JA26EP74BP

APA

Acar, N., & Gülnar, B. (2023). Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 63, 131-151. https://doi.org/10.47998/ikad.1251158

AMA

1.Acar N, Gülnar B. Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2023;(63):131-151. doi:10.47998/ikad.1251158

Chicago

Acar, Nihal, ve Birol Gülnar. 2023. “Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 63: 131-51. https://doi.org/10.47998/ikad.1251158.

EndNote

Acar N, Gülnar B (01 Eylül 2023) Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 63 131–151.

IEEE

[1]N. Acar ve B. Gülnar, “Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 63, ss. 131–151, Eyl. 2023, doi: 10.47998/ikad.1251158.

ISNAD

Acar, Nihal - Gülnar, Birol. “Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 63 (01 Eylül 2023): 131-151. https://doi.org/10.47998/ikad.1251158.

JAMA

1.Acar N, Gülnar B. Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2023;:131–151.

MLA

Acar, Nihal, ve Birol Gülnar. “Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 63, Eylül 2023, ss. 131-5, doi:10.47998/ikad.1251158.

Vancouver

1.Nihal Acar, Birol Gülnar. Sosyal Ağ Yorgunluğunun Öncüllerinin Belirlenmesinde Kullanılan Modellerin Betimsel İçerik Analizi ile İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 01 Eylül 2023;(63):131-5. doi:10.47998/ikad.1251158