Dijital Çağda Sanat Deneyimi: Yüzeyselleşme, Anlam Kaybı ve Instagram

Öz

Dijital çağda yeni teknolojiler sanat yapıtının üretimi, ifade biçimi ve deneyimlenmesinde bazı dönüşümleri beraberinde getirmiştir. Sanat ile dijitalleşmenin entegre olmasıyla sanatçı, sanat galerileri ve müzeler tanıtım, pazarlama, etkileşim, katılım amaçlı olarak sosyal medya uygulamalarını kullanma imkânı elde etmişlerdir. Sanat galerileri ve müzelerin, izleyicinin sanat deneyimi yaşayabilmesi için etkin bir biçimde kullandıkları sosyal ağların başında Instagram gelmektedir. Aynı zamanda izleyici sanat mekânındaki deneyimlerini, uygulama üzerinden fotoğraf, video gibi kanallarla paylaşabilmektedir. Kullanıcının fiziki bir ortamda gerçek bir sanat deneyimi ve yapıtla bir süre baş başa kalarak estetik bir deneyim yaşamak amacından ziyade, Instagram’da paylaşım odaklı olması, sanat deneyiminin yüzeyselleşme ve anlam kaybına uğrama ihtimalini içinde taşımaktadır. Bu noktada, bu çalışma sosyal medyanın, sanat deneyimini bozuma uğratmada etkisini sorgulamaya odaklanmaktadır. Bu çerçevede, sosyal medya ile izleyicinin sanat deneyimi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, kendileri de aynı zamanda bir izleyici konumunda bulunan sanatçıların görüşlerine başvurulmuştur. Bu amaçla 10 sanatçı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Çalışmada çevrimiçi ortamda sanat deneyimi bir deneyim türü olarak kabul edilmekle birlikte, gerçek anlamıyla değerli olan deneyimin yapıtla fiziki ortamda yüz yüze karşılaşma deneyimi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Instagram
• Dijitalleşme
• İzleyici
• Sanat Deneyimi
• Yüzeyselleşme

Experience Art in the Digital Age: Superficialization, Loss of Meaning and Instagram

Öz

New technologies in the digital age brought some transformations in the production, expression and experience of artwork. By integrating art and digitalization, artists and art galleries can use social media applications for promotion, marketing, interaction and participation purposes. Instagram is a prominent social network that art galleries and museums use so the audience experience art. Meanwhile, the audience can share their art experiences through photos and videos using the application. So, the user is focused on sharing on Instagram rather than having a real art experience in a physical environment, carrying the possibility of the superficialization of the art experience. This study focuses on examining the effect of social media on disrupting the art experience. To reveal the relationship between social media and the art experience, the perspectives of artists who are among the audience were consulted, and in-depth interviews were carried out with 10 artists. Although the art experience in the online environment is accepted, it has been concluded that the truly valuable experience is encountering the work in the physical environment.

Anahtar Kelimeler

• Instagram
• Digitalization
• Audience
• Art Experience
• Superficialization

Kaynakça

1. Akarçay Ulutaş, D. (2018). Görüşme tekniği. Ş. Aslan (Eds.). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri nicel, nitel ve karma tasarımlar için bir rehber, (p.325-341). Eğitim Yayınevi.
2. Akarsu, B. & Akarsu, B. (2019). Bilimsel araştırma tasarımı: Nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımları. Cinius Yayınları.
3. Akbulut, K. (2018, November 19). Instagram için sanat mı? Sanat için Instagram mı? https://bigumigu.com/haber/instagram-icin-sanat-mi-sanat-icin-instagram-mi/
4. Amanatidis, D., Mylona, I., Mamalis, P., & Kamenidou, I. (2020). Social media for cultural communication: A critical investigation of museums’ Instagram practices. Journal of Tourism, Heritage & Services Marketing, 6 (2), 38-44.
5. Antmen, A. (2008). 20. yüzyıl batı sanatında akımlar. Sel Yayıncılık.
6. Avcı, S. (2000). 3-12 yaş arası çocukların sanat eğitimi üzerine görüş ve öneriler. (PhD Thesis). Ankara University (Türkiye).
7. Bakırcı, Ç. M. (2019, March 11). Bir anı fotoğraflamak, o anıya dair hafızanızı zayıflatıyor! https://evrimagaci.org/bir-ni-fotograflamak-o-aniya-dair-hafizanizi%20zayiflatiyor-7676
8. Ballı, Ö. (2021). Dijitalleşen sanat bağlamında sanal gerçeklik teknolojisinin sanatsal üretim sürecinde kullanımı. İdil Dergisi, 77, 63–78.

9. Bolla, De P. (2012). Sanat ve estetik. (K. Kuş, Trans.). Ayrıntı Yayınları.
10. Budge, K. (2017). Objects in focus: Museum visitors and Instagram. Curator the Museum Journal, 60(1), 67-85.
11. Budge, K. (2018). Visitors in immersive museum spaces and Instagram: Self, place-making, and play. The Journal of Public Space, 3(3), 121-138. https://doi.org/10.32891/jps.v3i3.534
12. Budge, K., & Burness, A. (2018). Museum objects and Instagram: Agency and communication in digital engagement. Continuum Journal of Media and Cultural Studies, 32(2), 137–150.
13. Carroll, N. (2012). Sanat felsefesi çağdaş bir giriş (G. Korkmaz, Trans.). Ütopya Yayınevi.
14. Chang, K.E., Chia-Tzu, C., Huei-Tse, H., Yao-Ting, S., Huei-Lin, C. & Cheng-Ming, L. (2014). Development and behavioral pattern analysis of a mobile guide system with augmented reality for painting appreciation instruction in an art museum. Computers & Education, 71, 185–197. http://dx.doi.org/10.1016/j.compedu.2013.09.022
15. Choi, B., & Kim, J. (2021). Challenges in museum management after the COVID-19 pandemic. J. Open Innov. Technol. Mark. Complex, 7(2), 1-18. https://doi.org/10.3390/joitmc7020148
16. Çeber, T. (2017). İzleyiciyi izlemek: Sanat eseri, sanatçı ve izleyici ilişkisi üzerine. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanat Enstitüsü Dergisi, 38, 87-97.
17. Danto, A. C. (2014). Sanatın sonundan sonra. (Z. Demirsü, Trans.). Ayrıntı Yayınları
18. Dewey, J. (2005). Art as experience. New York: Penguin Group.
19. Evren, S. (2022). Günümüzde sanat ve deneyim. Hayalperest Yayınevi.
20. Fırat, M. (2019). Sosyal medyanın yeni nesil sanatçılara etkisi. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 7(37), 460–483.
21. Gökçe, S.(2015). Sanatsal yaratma sürecinde estetik kaygının işlevi. (Master Thesis) Pamukkale University. (Türkiye).
22. Hart, H. (2010, December 1). Citizen curators. https://www.artnewp.com/art-news/news/citizen-curators-364/
23. İçözü, T. (2018, October 22). Instagram sanatı nasıl şekillendiriyor? https://webrazzi.com/2018/10/22/instagram-sanati-nasil-sekillendiriyor
24. Kang, X., Chen, W., & Kang, J. (2019). Art in the age of social media: Interaction behavior analysis of Instagram art accounts. Informatics, 6(4), 52. https://doi.org/10.3390/informatics6040052
25. Karadeniz, C. (2020). Müzede dijital teknolojilerin kullanımı ve salgın sürecinde dijital katılım. İdil Dergisi, 9(70), 975–984.
26. Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemi kavramlar ilkeler teknikler. Nobel Yayıncılık.
27. Kaymakçı, K. (2018, September 27). Contemporary İstanbul’da selfie çılgınlığı. https://www.haberturk.com/contemporary-istanbul-da-selfie-cilginligi-2158312
28. Kayıhan, B. (2021). Dijital medya ile sanatın dönüşümü: Çağdaş sanatçıların Instagram paylaşımları üzerine Bir İnceleme. Akademik İncelemeler Dergisi, 16(1), 1-25. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.838162
29. Kuspit, D. (2010). Sanatın sonu. (Y. Tezgiden, Trans.). Metis Yayınları.
30. Laçinbay, K. (2019). Plastik sanatlarda değişen mekân algısı ve sosyal medya. Sanat ve Tasarım Dergisi, 24, 261-279.
31. Luke, B. (2019, March 27). Art in the age of Instagram and the power of going viral. https://www.theartnewspaper.com/2019/03/27/art-in-the-age-of-instagram-and-the-power-of-going-viral
32. Miraç, Z. (2021, April 9). Küçümsemelerine dayanamadım. https://gazeteoksijen.com/yazarlar/kucumsemelerine-dayanamadim/
33. Nkosi, L. (2020, May 31). Data is the oil of the 21st century', says digital art consultant JiaJia Fei. https://www.news24.com/channel/arts/data-is-the-oil-of-the-21st-century-says-digital-art-consultant-jiajia-fei-20200526
34. Özdemir, G. & Çelebi, D. (2017). A social media framework of cultural museums. Advances in Hospitality and Tourism Research, 5(2), 101-119. https://doi.org/10.30519/ahtr.375248
35. Pulh, M. & Mencarelli, R. (2015). Web 2.0: Is the museum-visitor relationship being redefined? International Journal of Arts Management, 18 (1), 43-51.
36. Quito A. (2018, February 24). Instagram is killing the way we experience art. https://qz.com/quartzy/1212385/instagram-is-killing-the-way-we-experience-art/
37. Russo, A., & Peacock, D. (2009). Great expectations: Sustaining participation in social media spaces. In J. Trant, & D. Bearman (Eds.), Museums and the Web 2009: Proceedings, Archives and Museum Informatics, (1), 23-36.
38. Stecker, R. (2006). Aesthetic experience and aesthetic value. Philosophy Compass, 1(1), 1-10
39. Sokolovsky, J. (2017, November 16). Art in the Instagram age: How social media is shaping art and how you experience it. https://www.seattletimep.com/entertainment/visual-arts/art-in-the-instagram-age-how-social-media-is-shaping-art-and-how-you-experience-it/
40. Suess, A. (2018). Instagram and Art Gallery Visitors: Aesthetic experience, space, sharing and implications for educators. Australian Art Education, 39(1), 107- 122.
41. Suess, A. (2020). Instagram and the art gallery: Aesthetic experience, space, and sharing. (PhD Thesis). Griffith University, (Australia).
42. Timuçin, A. (2013). Estetik. Bulut Yayınları.
43. Weilenmann, A., Hillman, T., & Jungselius, B. (2013). Instagram at the museum: Communicating the museum experience through social photo sharing. In Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems, Paris: ACM Presp.
44. Williams, H. (2016, July 14). Art for Instagram-is social media ruining art? https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/features/art-for-instagram-is-social-media-ruining-art-a7136406.htm