2000 ve Sonrası Popüler Türk Sinemasında Delilik Temsilleri Bağlamında Hegemonik Toplumun Akılcı İnşası
Öz
Öz
Bu çalışmada Türk sinemasında delilik üzerinde tahakküm kurma çabasının nasıl şekillendiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 2000- 2019 yılları arasında Türkiye’de en çok izlenen ilk üç film arasından, deli karakterlerin başrolde olduğu filmler belirlenmiştir. Bu doğrultuda Vizontele (2001), Mucize (2015) ve Yedinci Koğuştaki Mucize (2019) filmlerindeki delilik temsilleri beden, güç ve iktidar yapısı bağlamında ele alınmıştır. Hermeneuitik bir yaklaşımdan hareketlenen bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması modeli kullanılarak filmler çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda filmlerdeki deli olarak tanımlanan karakterlerin toplum içerisinde yaşadığı; ancak normal olarak inşa edilen güç/akıllı tarafından aşağılandığı, alay edildiği ve damgalandığı görülmüştür. Bununla birlikte bu karakterler: saf, masum, yardıma muhtaç, güçsüz ve komik şekillerde temsil edilmiştir. Bu durum normal olanların gücünü ve üstünlüğünü göstermiş; bir ayrıştırma ve damgalama biçimini inşa etmiştir. Ayrıca filmlerdeki delilerin, hem erkek olması hem de kusurlu bir bedeni temsil etmesi bakımından bu karakterlerin aklın sınırlarından uzaklaştırıldıkları ve eril güç kaybına uğrayarak bir tür iktidar kaybı yaşadıkları ortaya çıkarılmıştır. Bununla beraber toplumu kontrol etmenin deliyi dışlamakla da mümkün olduğu anlaşılmış ve deliliğin metaforik bir biçimde normal olanın inşası için kullanıldığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anderson, S. (2012). Readings of trauma, madness, and the body. Springer.
- Aristoteles, (2004). Retorik (7. Baskı). (M. H. Doğan Çev.). Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
- Aulas, J. J. (1980). Madness in the German cinema (1913-1933). Annales Medico-Psychologiques, 138 (8), 925-938.
- Babacan, M. E. (2016). Yeni medya ve toplumsal iktidar bağlamında özne. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (1), 519-542.
- Bauman, Z. (2003). Modernlik ve müphemlik. (İ. Türkmen Çev.). Ayrıntı Yayınları.
- Beachum, L. (2010). The psychopathology of cinema: how mental illness and psychotherapy are portrayed in film. Honors Projects. 56, 1-36.
- Bergson H. (1996). Gülme. (Y. Avunç Çev.). Ayrıntı Yayınları.
- Berritta, G. (2015). The implications of using mental illness within a cinema narrative. International Journal of Humanities and Cultural Studies (Ijhcs) Issn 2356-5926, 2(1), 132-141.
- Beveridge, A. (1996). Images of madness in the films of walt disney. Psychiatric Bulletin, 20(10), 618-620.
- Bourdieu, P. (2006). Karşı ateşler. (H. Yücel Çev.). Yapı Kredi Yayınları.