Araştırma Makalesi

Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası

Sayı: 70 17 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası

Öz

Baudrillard, simülasyon kuramı çerçevesinde gerçeklik algısının nasıl dönüşüme uğradığını ve bu sürecin reklamcılığa etkilerini ele almaktadır. Ona göre medya ve tüketim kültürü, gerçeklikle bağı kopmuş simülakrlar üreterek hipergerçeklik yaratmaktadır. Dijital reklamcılık, bu hipergerçek imgeleri tüketicileri yönlendirmek amacıyla kullanmaktadır. İçerik üretme aracı olarak makine öğrenmesine dayalı üretken yapay zeka, bu imgelerin oluşturulmasını sağlayan bir yapay zeka türüdür ve kendi kendine öğrenen sistemler sayesinde insan benzeri içerikler oluşturma imkanı sunmaktadır. Bu bağlamda, üretken yapay zeka etkileyicileri, insan etkileyicilere benzer biçimde kurgulanan ve kullanıcılarla etkileşime geçen sanal varlıklar olarak ortaya çıkmakta; ancak Baudrillard’ın hipergerçeklik kavramı çerçevesinde, gerçek bir referansa dayanmadan yalnızca kendi temsilini üreten simülakr figürler olarak konumlanmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı Baudrillard’ın teorisini kullanarak üretken yapay zeka etkileyicilerinin simülakr olarak nasıl işlediğini, bu simülakrların dijital reklamcılığı nasıl şekillendirdiğini incelemektir. Araştırmada, göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılarak Seren Ay ve Aitana Lopez adlı üretken yapay zeka etkileyicilerinin Instagram hesaplarındaki reklam içerikli paylaşımları incelenmiştir. Amaçlı örneklem tekniğiyle seçilen iki üretken yapay zeka etkileyicisi, dijital reklamcılığın farklı dinamiklerini temsil etmektedir. Gönderiler, Roland Barthes’ın düzanlam ve yananlam modeli temel alınarak çözümlenmiştir. Bulgular, üretken yapay zeka etkileyicilerinin simülakr figürler olarak hipergerçekçi bir anlatı inşa ettiğini, reklamcılık bağlamında tüketicilere idealize edilmiş yaşam tarzları ve özgünlük sunduğunu ortaya koymaktadır. Reklam stratejileri, yapay zeka figürlerinin gerçek insan etkileyiciler gibi konumlandırıldığını ve onların sosyal etkileşimlerini simüle ettiğini göstermektedir. Bu çalışma, üretken yapay zekanın reklamcılıkta nasıl bir simülakr olarak işlev gördüğünü ve tüketici algısını nasıl yönlendirdiğini tartışarak dijital reklam çalışmalarına teorik bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Simülasyon, Simülakr, Reklam, Üretken Yapay Zeka, Etkileyici

Kaynakça

  1. Acar Şentürk, Z. & Tos, O. (2021). Sosyal medyada simülasyon pazarlamasının göstergeleri: Facebook uygulamalarına yönelik göstergebilimsel analiz. Selçuk İletişim Dergisi, 14(4), 1605-1640. https://doi.org/10.18094/josc.934209
  2. Ahn, R. J., Cho, S. Y. & Tsai, W. S. (2022). Demystifying computer-generated imagery (CGI) influencers: The effect of perceived anthropomorphism and social presence on brand outcomes. Journal of Interactive Advertising, 22(3), 327-335. https://doi.org/10.1080/15252019.2022.2111242
  3. Arsenyan, J. & A. Mirowska. (2021). Almost human? A comparative case study on the social media presence of virtual ınfluencers. International Journal of Human- Computer Studies, 155, 102694. https://doi.org/10.1016/j. ijhcs.2021.102694
  4. Azzahra, J. & Christin, M. (2024). The hyperreality of virtual influencer Lentari Pagi on Instagram. International Journal Software Engineering and Computer Science, 4(1), 165-174. https://doi.org/10.35870/ijsecs.v4i1.2304
  5. Baek, T. H. (2023). Digital advertising in the age of generative AI. Journal of Current Issues & Research in Advertising, 44(3), 249-251. https://doi.org/10.1080/10641734.2023.2243496
  6. Barthes, R. (2023). Çağdaş söylenler (T. Yücel, Çev.). Metis Yayınları.
  7. Baudrillard, J. (2018). Simülakrlar ve simülasyon. Doğubatı.
  8. Batı, U. (2016). Reklamın dili. Alfa.
  9. Campbell, C, Plangger, K., Sands, S. & Kietzmann, J. (2022). Preparing for an era of deepfakes and AI-generated ads: A framework for understanding responses to manipulated advertising. Journal of Advertising, 51(1), 22–38. https://doi.org/10.1080/ 00913367.2021.1909515
  10. Chen, J. C. C. (2021). The interplay of avatar identities, Self-efficacy, and language practices. Australian Review of Applied Linguistics, 44(1), 65–81. https://doi.org/10.1075/aral.19032.che

Kaynak Göster

APA
Demir Demiralp, F. (2025). Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 70, 147-169. https://doi.org/10.47998/ikad.1660670
AMA
1.Demir Demiralp F. Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2025;(70):147-169. doi:10.47998/ikad.1660670
Chicago
Demir Demiralp, Fatmanur. 2025. “Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 70: 147-69. https://doi.org/10.47998/ikad.1660670.
EndNote
Demir Demiralp F (01 Temmuz 2025) Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 70 147–169.
IEEE
[1]F. Demir Demiralp, “Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 70, ss. 147–169, Tem. 2025, doi: 10.47998/ikad.1660670.
ISNAD
Demir Demiralp, Fatmanur. “Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 70 (01 Temmuz 2025): 147-169. https://doi.org/10.47998/ikad.1660670.
JAMA
1.Demir Demiralp F. Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2025;:147–169.
MLA
Demir Demiralp, Fatmanur. “Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 70, Temmuz 2025, ss. 147-69, doi:10.47998/ikad.1660670.
Vancouver
1.Fatmanur Demir Demiralp. Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 01 Temmuz 2025;(70):147-69. doi:10.47998/ikad.1660670