Reflections of Walter Benjamin and the Concept of Flâneur in Literature A Bibliometric Analysis

Öz

This study seeks to systematically investigate academic articles published on the concepts of “Walter Benjamin” and “flâneur” through bibliometric analysis, thereby delineating the developmental trajectory of the relevant literature and the fundamental characteristics of the works in this field. The Scopus database was selected as the primary data source, and a comprehensive search was conducted using the keywords “Walter Benjamin” and “flâneur”. The initial search yielded a total of 977 academic studies. Criterion sampling, one of the purposive sampling methods, was employed to determine the study sample. Accordingly, the search results were filtered by document type “article”, subject area “Social Sciences”, and publication year 2000-2025 resulting in a final dataset of 235 articles. The distribution of articles over time, the most frequently used keywords, the most cited authors and journals, and the countries with the highest publication and citation counts were examined. The data were analyzed and interpreted using the bibliometric mapping tool VOSviewer. The findings revealed that the academic literature centered on the concepts of “Walter Benjamin” and “flâneur” has undergone significant quantitative and qualitative development over time.

Anahtar Kelimeler

• Walter Benjamin
• Flâneur
• Bibliometric Analysis
• Scopus
• VOSviewer

Walter Benjamin ve Flâneur Kavramının Literatürdeki Yansımaları Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, “Walter Benjamin” ve “flâneur” kavramları üzerine yayımlanmış akademik makaleleri bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek literatürün gelişim sürecini ve bu çalışmaların temel özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Scopus veri tabanı tercih edilmiş, “Walter Benjamin” ve “flâneur” anahtar kelimeleri kullanılarak kapsamlı bir tarama gerçekleştirilmiştir. İlk tarama sonucunda Scopus veri tabanında konuya ilişkin toplam 977 akademik çalışmaya ulaşılmıştır. Daha sonra bu evren içinden araştırmanın örneklemini belirlemek amacıyla amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tercih edilmiştir. Bu doğrultuda, belge türü “makale” olan, yayın alanı “sosyal bilimler” kapsamında değerlendirilen ve 2000-2025 yılları arasında yayımlanmış çalışmalar araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Bu kriterlere göre yapılan ikinci tarama sonucunda örneklemi oluşturan 235 makale tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında “Walter Benjamin” ve “flâneur” kavramları üzerine yapılan makalelerin zaman içindeki dağılımı, en sık kullanılan anahtar kelimeler, en çok atıf alan yazarlar ve dergiler ile en fazla yayın ve atıf alan ülkeler incelenmiştir. Elde edilen veriler bibliyometrik haritalama aracı VOSviewer programı kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda “Walter Benjamin” ve “flâneur” kavramları etrafında şekillenen akademik literatürün zaman içerisinde hem niceliksel hem de niteliksel olarak önemli bir gelişim gösterdiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Walter Benjamin
• Flâneur
• Bibliyometrik Analiz
• Scopus
• VOSviewer

Kaynakça

1. Arendt, H. (2018). Walter Benjamin 1892-1940 (T. Tayanç, Haz. ve Çev.). Dipnot Yayınları.
2. Avcı, A. (2016). Ünsal Oskay'ın Walter Benjamin üzerine çalışmaları. Marmara İletişim Dergisi, 23, 3-36.
3. Aydın, S. (2014). Walter Benjamin'in flâneur, paçavracı ve hikâye anlatıcısı kavramlarıyla günümüz sanatçısının portresi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(7), 144-150.
4. Baker, H. K., Kumar, S., & Pandey, N. (2021). Forty years of the Journal of Futures Markets: A bibliometric overview. Journal of Futures Markets, 41(7), 1027-1054. https://doi.org/10.1002/fut.22189
5. Baudelaire, C. (2017). Modern hayatın ressamı (A. Artun, Çev.). İletişim Yayınları.
6. Benjamin, W. (2015). Teknik olarak yeniden üretilebilirlik çağında sanat yapıtı. Zeplin Kitap.
7. Benjamin, W. (2016). Kitaplığımı yerleştirirken kitap koleksiyonculuğuna dair bir konuşma (D. Kurt, Çev.). Sub Basın Yayım.
8. Benjamin, W. (2018). Pasajlar (A. Cemal, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.

9. Broadus, R. N. (1987). Toward a definition of "bibliometrics." Scientometrics, 12(5-6), 373-379. https://doi.org/10.1007/BF02016680
10. Burger, B. (2018). Kleinboer as Johannesburgse flaneur, met spesifieke verwysing na Werfsonde. Journal of Literary Studies, 34(1), 38-60.
11. Dellaloğlu, B. F. (2005). Benjamin. Say Yayınları.
12. Demiralp, O. (1999). Tanrı bakışlı çocuk. Yapı Kredi Yayınları.
13. Donthu, N., Kumar, S., & Pattnaik, D. (2020). Forty-five years of Journal of Business Research: A bibliometric analysis. Journal of Business Research, 109, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.10.039
14. Elkin, L. (2017). Flâneuse: Women walk the city in Paris, New York, Tokyo, Venice, and London. Farrar, Straus and Giroux.
15. Featherstone, M. (1998). The flâneur, the city and virtual public life. Urban Studies, 35(5-6), 909-925.
16. Frisby, D. (2012). Modernlik fragmanları (A. Terzi, Çev.). Metis Yayınları.
17. Gürbilek, N. (2018). Sunuş. İçinde W. Benjamin, Son bakışta aşk (ss. 7-14). Metis Yayınları.
18. Jay, M. (2014). Diyalektik imgelem: Frankfurt Okulu'nun tarihi ve çalışmaları (1923-1950) (S. Doğan, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
19. Kang, J. (2015). Walter Benjamin ve medya: Modernitenin gösterisi (D. Gedizoğlu, Çev.). Epsilon Yayıncılık.
20. Kardeş, M. E. (2009). Walter Benjamin'in felsefi labirentine bir bakış. İçinde Ç. Veysal (Der.), 1900'den günümüze büyük düşünürler (Cilt 1, ss. 485-533). Etik Yayınları.
21. Keohane, K. (2023). A portrait of the artist as a young teacher: James Joyce's walking-talking classroom. Irish Journal of Sociology, 31(1), 142-160.
22. Köse, H. (2012). Önsöz. İçinde H. Köse (Der.), Flanör düşünce (ss. 9-17). Ayrıntı Yayınları.
23. Kurt, Ş. (2021). Dijital gelişmeler ve pandemi (Covid-19 salgını) çerçevesinde modern flanörün dönüşümü. Intermedia International E-Journal, 8(15), 197-216. https://doi.org/10.21645/intermedia.2021.108
24. Leslie, E. (2011). Walter Benjamin: Konformizmi alt etmek. Habitus Yayıncılık.
25. Löwy, M. (2007). Walter Benjamin: Yangın alarmı, "Tarih kavramı üzerine" tezlerin bir okuması (U. U. Aydın, Çev.). Versus Kitap.
26. Mızıkacı, M. (2021). Bir flaneuse yolculuğu olarak 'İşe Yarar Bir Şey'. SineFilozofi, 6(11), 845-857.
27. Morss, S. (2015). Görmenin diyalektiği: Walter Benjamin ve Pasajlar projesi (F. B. Ayder, Çev.). Metis Yayınları.
28. Müller, B. M. (2019). The (un)promised land: Queer identity and South Africa's post-apartheid urban landscape. Gender, Place & Culture, 26(11), 1609-1631.
29. Okumuş, M. (2021). Toplumsal değişim bağlamında dijital diplomasi. İçinde A. Zinderen (Der.), Dijital sosyoloji çalışmaları (ss. 189-215). Nobel Yayınevi.
30. Oskay, Ü. (2015). Giriş: Walter Benjamin üzerine. İçinde W. Benjamin, Estetize edilmiş yaşam (Ü. Oskay, Çev., ss. 11-50). İnkılap Kitabevi.
31. Özsoy, D. (2012). Bir flâneuse'ün portresi: George Sand. İçinde H. Köse (Der.), Flanör düşünce (ss. 303-320). Ayrıntı Yayınları.
32. Patton, M. Q. (2014). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. Sage Publications.
33. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics? Journal of Documentation, 25(4), 348-349.
34. Rogez, M. (2014). Portrait of the writer as a flâneur in Johannesburg? A study of Ivan Vladislavić's work. Commonwealth Essays and Studies, 37(37.1), 57-66.
35. Sarı, A. (2012). Flanörün edebi etiyolojisi: Dünya edebiyatında flanörlük. İçinde H. Köse (Der.), Flanör düşünce (ss. 286-302). Ayrıntı Yayınları.
36. Sennett, R. (2002). Kamusal insanın çöküşü (S. Durak & A. Yılmaz, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
37. Sivri, M., & Altar Lidar, H. (2025). Flanör/flanöz bellek: 20. yüzyıl modernist metinlerinde "düşünür-gezer"in bellek izleri. Kültür Araştırmaları Dergisi, 24, 110-140. https://doi.org/10.46250/kulturder.1599997
38. Tandaçgüneş, A. (2012). Kent kültüründe modernizm ve sonrası: "Gözlemleyen özne" olarak flanörü yeniden okumak. İçinde H. Köse (Der.), Flanör düşünce (ss. 97-132). Ayrıntı Yayınları.
39. Tester, K. (1994). Introduction. İçinde K. Tester (Der.), The flaneur (ss. 1-21). Routledge.
40. Wallin, J. A. (2005). Bibliometric methods: Pitfalls and possibilities. Basic and Clinical Pharmacology and Toxicology, 97(5), 261-275. https://doi.org/10.1111/j.1742-7843.2005.pto_139.x
41. Wiggershaus, R. (1994). The Frankfurt School: Its history, theories, and political significance. MIT Press.
42. Wilson, E. (1992). The sphinx in the city: Urban life, the control of disorder, and women. Virago.
43. Witte, B. (2002). Walter Benjamin (M. Tüzel, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.