Sokak Hayvanlarının Medyada Ötekileştirici Temsili Üzerine Bir Tematik Analiz

Türcülük, insan-merkezli bir hiyerarşi kurarak insan dışı canlılar olan hayvanları alt sınıflara yerleştiren, onları toplumsal, hukuki ve ahlaki açıdan değersizleştiren bir ötekileştirme biçimi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma, medya söylemlerinin türcülüğün yeniden üretimindeki rolünü analiz etmek amacıyla Anadolu Ajansı tarafından 2024 yılı Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında yayımlanan sokak hayvanlarına ilişkin 93 haberi incelemiştir. Çalışmada, sokak hayvanlarının özellikle saldırganlık, tehdit ve kamusal alanda varlığı sorun olarak sunularak suçlu ilan edildiği ve fobik temsiller ile ötekileştirildiği saptanmıştır. Ayrıca hayvan hakları savunucularının da kamu düzenine tehdit oluşturan aktörler olarak temsil edilmesi, hayvanlara yönelik söylemin dolaylı biçimde sertleştiğini göstermektedir. Refleksif Tematik Analiz yöntemiyle gerçekleştirilen inceleme sonucunda, sokak köpeklerinin güvenlik tehdidi olarak konumlandırıldığı ve saldırganlık, ölüme yol açma gibi temsillerle betimlendiği hayvan hakları savunucularının ise bu saldırganlığın faili olarak gösterilip insandışılaştırılarak insanlık kategorisinin dışına itilip suçlulaştırıldığı ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, medya söylemlerinin yalnızca haber sunmakla kalmayıp yasa yapım süreçlerini etkileyen ideolojik araçlara dönüşebildiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, türcülüğün medya aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini ve Hayvanları Koruma Kanunu'nda yapılan düzenlemelerin meşrulaştırılmasında söylemsel olarak nasıl bir zemin hazırlandığını göstererek literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Speciesism is defined as a form of othering that establishes a human-centered hierarchy, placing nonhuman animals in subordinate categories and rendering them socially, legally, and morally devalued. This study analyzes the role of media discourse in the reproduction of speciesism by examining 93 news articles on stray animals published by Anadolu Agency in May, June, and July 2024. The study found that stray animals were labeled as criminals and marginalized through phobic representations, particularly due to issues such as aggression, threats, and their presence in public spaces. Furthermore, the portrayal of animal rights advocates as actors threatening public order indirectly intensifies the discourse surrounding animals. Using Reflexive Thematic Analysis, the study reveals that stray dogs are positioned as security threats and represented through depictions of aggression and death-causing behavior. In contrast, animal rights advocates are portrayed as responsible for such aggression, dehumanized, and criminalized. The findings demonstrate that media discourse not only presents news but also functions as an ideological tool that can influence legislative processes. This research contributes to the literature by demonstrating how speciesism is reproduced through the media and by revealing the discursive foundations that legitimize amendments to the Law on the Protection of Animals.