Araştırma Makalesi

Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar

Sayı: 73 23 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar

Öz

Birbirine eklemlenerek ilerleyen teknoloji ve dijitalleşme süreci, günümüzde özellikle YZ alanında daha belirgin bir nitelik kazanmıştır. Teknolojik gelişmeler ve dijitalleşme, sosyal medya platformlarını yalnızca bireylerin değil, aynı zamanda yapay zekâ (YZ) temelli sanal karakterlerin de görünürlük kazandığı mecralar hâline getirmiştir. Bu bağlamda YZ uygulamaları, insanlara yeni bir deneyim sunmakla beraber; aynı zamanda bu teknolojilerle aynı alanı paylaşmayı, onlarla rekabet edebilmeyi ve birlikte var olmayı mümkün kılan bir dönüşümü de temsil etmektedir. Bu dönüşümün en dikkat çekici örneklerinden biri ise YZ influencer’lardır. YZ influencer’lar, teknolojik ve algoritmik altyapıları sayesinde gerçekliği hipergerçek temsillere dönüştüren, idealize edilmiş benlik performansları üreten ve dijital ekosistemde dijital sermaye birikimini yönlendiren yeni aktörler olarak öne çıkmaktadır. Tüm bu süreç klasik ve bilindik influencer anlayışını da dönüştürmektedir. Bu çerçevede bu çalışma, Türkiye’de ortaya çıkan yapay zekâ tabanlı influencer’ların sosyal medya ekosisteminde nasıl konumlandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de etkili olan Alin, Seren Ay ve Alara X örnekleri üzerinden dijital kişilikler; Jean Baudrillard’ın simülakr ve hipergerçeklik kuramı, Erving Goffman’ın benlik sunumu yaklaşımı ve Pierre Bourdieu’nün sermaye kavramları çerçevesinde teorik bir perspektifle yeniden tartışmaya açılarak nitel bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de yeni gelişmekte olan YZ influencer olgusunu hem kuramsal hem de yerel bağlamda ele alarak dijital iletişim literatürüne ve uygulama alanına katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, söz konusu YZ figürlerinin dijital uzamın yeni aktörleri olarak konumlandığını ve aynı zamanda dijital uzamın dönüştürücü dinamiklerini pekiştiren unsurlar hâline geldiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

YZ Influencer, Hipergerçeklik, Dijital Benlik Sunumu, Dijital Sermaye, Sosyal Medya

Destekleyen Kurum

Her hangi bir kurum desteklememektedir.

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul izni gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Airoldi, M. (2022). Machine habitus: Toward a sociology of algorithms. Polity Press.
  2. Alboqami, H. (2023). Trust me, I’m an influencer! - Causal recipes for customer trust in artificial intelligence influencers in the retail industry. Journal of Retailing and Consumer Services, 72, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2022.103242
  3. Allal-Chérif, O., Puertas, R., & Carracedo, P. (2024). Intelligent influencer marketing: How AI-powered virtual influencers outperform human influencers. Technological Forecasting and Social Change, 200, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.123113
  4. Balcı, A. U., & Yurdakul, H. (2023). Di̇ji̇tal dönüşüm açisindan barbi̇e bebek i̇konu: İnstagram’da doll influencer örneği̇. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 161-187. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1140431
  5. Baudier, P., & de Boissieu, E. (2025). Are social media robot influencers credible? A cross-continental analysis in a fashion context. Computers in Human Behavior, 162, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108447
  6. Baudrillard, J. (2009). Gösterge ekonomi̇ poli̇ti̇ği̇ hakkında bi̇r eleşti̇ri̇ (Adanır, Oğuz & A. Bilgin, Çev.). Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  7. Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve simülasyon. Doğubatı Yayınları.
  8. Baudrillard, J. (2015). Şeytana satılan ruh ya da kötülüğün egemenliği (O. Adanır, Çev.). DoğuBatı Yayınları.
  9. Baudrillard, J. (2018). İmkansız takas (A. Sönmezay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  10. Black, T. C. (2019). Just a robot keeping it real: Lil miquela, instagram, and the performance of authenticity. Tba: Journal of Art, Media, and Visual Culture, 1(1), 44-59. https://doi.org/10.5206/tba.v1i1.7968

Kaynak Göster

APA
Yurdakul, H. (2026). Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 73, 15-41. https://doi.org/10.47998/ikad.1936867
AMA
1.Yurdakul H. Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2026;(73):15-41. doi:10.47998/ikad.1936867
Chicago
Yurdakul, Hasan. 2026. “Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 73: 15-41. https://doi.org/10.47998/ikad.1936867.
EndNote
Yurdakul H (01 Temmuz 2026) Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 73 15–41.
IEEE
[1]H. Yurdakul, “Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 73, ss. 15–41, Tem. 2026, doi: 10.47998/ikad.1936867.
ISNAD
Yurdakul, Hasan. “Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 73 (01 Temmuz 2026): 15-41. https://doi.org/10.47998/ikad.1936867.
JAMA
1.Yurdakul H. Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2026;:15–41.
MLA
Yurdakul, Hasan. “Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 73, Temmuz 2026, ss. 15-41, doi:10.47998/ikad.1936867.
Vancouver
1.Hasan Yurdakul. Dijital Ekosistemin Yeni Aktörleri: Türkiye’de Yapay Zekâ Influencer’lar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 01 Temmuz 2026;(73):15-41. doi:10.47998/ikad.1936867