Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları

Volkan Yavuz

doi:10.47998/ikad.1937031

TR EN

Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları

Öz

Medya alanında yapay zeka teknolojilerinin entegrasyonu sürecinde içeriklerin üretiminden kullanıcılara ulaşmasına kadar uzanan süreçte anlatı yapısı köklü şekilde dönüşmektedir. Bu dönüşümde en büyük tartışmalar, algoritmik sistemlerin içerik seçiminde, sıralama ve kişiselleştirme pratiklerinde yoğun şekilde yer alması ve medyanın kamusal işlevi hususunda bu dönüşümün etkileri üzerine olmaktadır. Bu dönüşüm aynı zamanda kamu yayıncılığında şeffaflık, hesap verilebilirlik ve kamu yararı gibi ilkelerin yeniden tanımlanmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada kamu yayıncılığı perspektifinden algoritmik anlatı kavramı ele alınmakta ve içerik yönetimi süreçlerinde yapay zekanın kullanımının editöryal sorumluluk üzerindeki etkilerini tartışmaktadır. Kamu yayıncılığı ve algoritmik yönetişim kuramları, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde literatür taraması ve kavramsal analiz yöntemi ile birlikte ele alınmıştır. Bu çalışma algoritmik sistemlerin “tarafsızlık” iddaasına eleştirel şekilde yaklaşmıştır ve algoritmik şeffaflığı kamu yayıncılığı bağlamında değerlendirerek normatif bir çerçeve önermektedir. Yapay zeka çağında kamu yayıncılığının sadece içerik üretim aşamasında değil aynı zamanda algoritmik süreçlerin yönetiminde de etik sorumluluklar üstlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zeka, Kamu Yayıncılığı, Algoritmik Şeffaflık, Algoritmik Yönetişim, Medya Etiği

Algorithmic Narratives And The Problem Of Transparency: New Responsibilities Of Public Service Broadcasting In The Age Of Artificial Intelligence

Öz

In the process of integrating artificial intelligence technologies into the media field, the narrative structure is undergoing a fundamental transformation, spanning from content production to its delivery to audiences. The most significant debates surrounding this transformation focus on the intensive involvement of algorithmic systems in content selection, ranking, and personalization practices, as well as the implications of this shift for the public function of the media. This transformation also necessitates the redefinition of principles such as transparency, accountability, and public interest within public service broadcasting. This study examines the concept of algorithmic narrative from the perspective of public service broadcasting and discusses the impact of the use of artificial intelligence in content management processes on editorial responsibility. Theoretical frameworks of public service broadcasting and algorithmic governance are addressed through a qualitative research approach, employing literature review and conceptual analysis methods. The study critically approaches the claim of “neutrality” attributed to algorithmic systems and proposes a normative framework by evaluating algorithmic transparency within the context of public service broadcasting. It argues that in the age of artificial intelligence, public service broadcasting must assume ethical responsibilities not only in the stage of content production but also in the governance of algorithmic processes.

Anahtar Kelimeler

Artificial Intelligence, Public Service Broadcasting, Algorithmic Transparency, Algorithmic Governance, Media Ethics

Kaynakça

Ananny, M., & Crawford, K. (2018). Seeing without knowing: Limitations of the transparency ideal and its application to algorithmic accountability. New Media & Society, 20(3), 973–989.
Anderson, C. W. (2013). Towards a sociology of computational and algorithmic journalism. New Media & Society, 15(7), 1005–1021.
Balkin, J. M. (1999). How mass media simulate political transparency. Journal for Cultural Research, 3(4), 393–413.
Bastian, M., Helberger, N., & Makhortykh, M. (2021). Safeguarding the journalistic DNA: Attitudes towards the role of professional values in algorithmic news recommender designs. Digital Journalism, 9(6), 835–863.
Bodó, B. (2021). Selling news to audiences: A qualitative inquiry into the emerging logics of algorithmic news personalization in European quality news media. In Algorithms, automation, and news (pp. 75–96). Routledge.
Bowen, S. A. (2013). Using classic social media cases to distill ethical guidelines for digital engagement. Journal of Mass Media Ethics, 28(2), 119–133.
Bölükbaş, K. (2020). Kamu yayıncılığı bağlamında TRT radyolarına bakış: TRT Radyo 1 ve TRT FM örneği. TRT Akademi, 5(9), 52–85.
Broussard, M., Diakopoulos, N., Guzman, A. L., Abebe, R., Dupagne, M., & Chuan, C. H. (2019). Artificial intelligence and journalism. Journalism & Mass Communication Quarterly, 96(3), 673–695.
Bucher, T. (2017). The algorithmic imaginary: Exploring the ordinary affects of Facebook algorithms. Information, Communication & Society, 20(1), 30–44.
Cools, H., & Koliska, M. (2024). News automation and algorithmic transparency in the newsroom: The case of The Washington Post. Journalism Studies, 25(6), 662–680.

Cotter, K. (2023). “Shadowbanning is not a thing”: Black-box gaslighting and the power to independently know and credibly critique algorithms. Information, Communication & Society, 26(6), 1226–1243.
D’Arma, A., Raats, T., & Steemers, J. (2021). Public service media in the age of SVoDs: A comparative study of PSM strategic responses in Flanders, Italy, and the UK. Media, Culture & Society, 43(4), 682–700.
Diakopoulos, N. (2015). Algorithmic accountability: Journalistic investigation of computational power structures. Digital Journalism, 3(3), 398–415.
Diakopoulos, N., & Koliska, M. (2017). Algorithmic transparency in the news media. Digital Journalism, 5(7), 809–828.
Donohue, G. A., Tichenor, P. J., & Olien, C. N. (1972). Gatekeeping: Mass media systems and information control. Current Perspectives in Mass Communication Research, 41–70.
Dörr, K. N. (2016). Mapping the field of algorithmic journalism. Digital Journalism, 4(6), 700–722. Dörr, K. N., & Hollnbuchner, K. (2017). Ethical challenges of algorithmic journalism. Digital Journalism, 5(4), 404–419.
Eren, E. (2008). Kamu yayıncılığı ve bir kitle iletişim kurumu olarak Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
Fairfield, J., & Shtein, H. (2014). Big data, big problems: Emerging issues in the ethics of data science and journalism. Journal of Mass Media Ethics, 29(1), 38–51.
Floridi, L., & Taddeo, M. (2016). What is data ethics? Philosophical Transactions of the Royal Society A, 374(2083).
Breton, A., Galeotti, G., Salmon, P., & Wintrobe, R. (Eds.). (2007). The economics of transparency in politics. Ashgate.
Gedikoğlu, T. (2012). Yükseköğretimde hesap verebilirlik. Yükseköğretim Dergisi, 2(3), 142–150.
Goodman, B., & Flaxman, S. (2017). European Union regulations on algorithmic decision-making and a “right to explanation”. AI Magazine, 38(3), 50–57.
Van der Graaf, S. (2018). In Waze we trust: Algorithmic governance of the public sphere. Media and Communication, 6(4), 153–162.
Granados, N., & Gupta, A. (2013). Transparency strategy: Competing with information in a digital world. MIS Quarterly, 37(2), 637–641.
Habermas, J. (2004). Kamusal alan. M. Özbek (Ed. ve Çev.), Kamusal alan içinde (ss. 95–102). Hil Yayınları.
Jaidka, K., Mukerjee, S., & Lelkes, Y. (2023). Silenced on social media: The gatekeeping functions of shadowbans in the American Twitterverse. Journal of Communication, 73(2), 163–178.
Johnson, P. R. (2024). A case of claims and facts: Automated fact-checking and the future of journalism’s authority. Digital Journalism, 12(10), 1461–1484.
Katzenbach, C., & Ulbricht, L. (2019). Algorithmic governance. Internet Policy Review, 8(4), 1–18.
Keith Norambuena, B. F., & Mitra, T. (2021). Narrative maps: An algorithmic approach to represent and extract information narratives. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 4(CSCW3).
Kemper, J., & Kolkman, D. (2019). Transparent to whom? No algorithmic accountability without a critical audience. Information, Communication & Society, 22(14), 2081–2096.
Lapena, J. F. F. (2009). Editorial independence and the editor-owner relationship. Singapore Medical Journal, 50(12), 1120–1123.
Lingenfelter, P. E. (2003). Educational accountability: Setting standards, improving performance. Change, 35(2).
Mager, A. (2012). Algorithmic ideology: How capitalist society shapes search engines. Information, Communication & Society, 15(5), 769–787.
Malik, S. (2013). “Creative diversity”: UK public service broadcasting after multiculturalism. Popular Communication, 11(3), 227–241.
McBride, K., & Rosenstiel, T. (Eds.). (2013). The new ethics of journalism: Principles for the 21st century. CQ Press.
Montal, T., & Reich, Z. (2017). I, robot. You, journalist. Who is the author? Authorship, bylines, and full disclosure in automated journalism. Digital Journalism, 5(7), 829–849.
Morresi, E. (2006). Haber etiği: Ahlaki gazeteciliğin kuruluşu ve eleştirisi. Dost Kitabevi.
Oeldorf-Hirsch, A., & Neubaum, G. (2025). What do we know about algorithmic literacy? The status quo and a research agenda for a growing field. New Media & Society, 27(2), 681–701.
Ryan, M.-L. (2002). Beyond myth and metaphor: Narrative in digital media. Poetics Today, 23(4), 581–609.
Savolainen, L. (2022). The shadow banning controversy: Perceived governance and algorithmic folklore. Media, Culture & Society, 44(6), 1091–1109.
Schudson, M. (2015). The rise of the right to know: Politics and the culture of transparency. Harvard University Press.
Şayir, O. (2022). İnternet Haberciliğinde Yapay Zeka Gazeteciliğinin Eşik Bekçiliği Açısından İncelenmesi. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 117–134.
Uhr, J. (1999). Three accountability anxieties. Australian Journal of Public Administration, 58(1), 98–101.
Van Dijck, J., & Poell, T. (2015). Making public television social? Public service broadcasting and the challenges of social media. Television & New Media, 16(2), 148–164.
Wahl-Jorgensen, K., Berry, M., Garcia-Blanco, I., Bennett, L., & Cable, J. (2017). Rethinking balance and impartiality in journalism? How the BBC attempted and failed to change the paradigm. Journalism, 18(7), 781–800.
Ward, K. (2018). Social networks, the 2016 US presidential election, and Kantian ethics: Applying the categorical imperative to Cambridge Analytica’s behavioral microtargeting. Journal of Media Ethics, 33(3), 133–148.
Yazıcı, A. N. (1999). Kamu yayın kurumları ve yeniden yapılanma. TRT Genel Sekreterlik Basım ve Yayım Müdürlüğü Ofset Tesisleri.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Volkan Yavuz ^*
0000-0001-8617-2994
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2026

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 73

DOI

https://doi.org/10.47998/ikad.1937031

IZ

https://izlik.org/JA92WS72UX

APA

Yavuz, V. (2026). Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 73, 1-14. https://doi.org/10.47998/ikad.1937031

AMA

1.Yavuz V. Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2026;(73):1-14. doi:10.47998/ikad.1937031

Chicago

Yavuz, Volkan. 2026. “Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 73: 1-14. https://doi.org/10.47998/ikad.1937031.

EndNote

Yavuz V (01 Temmuz 2026) Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 73 1–14.

IEEE

[1]V. Yavuz, “Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 73, ss. 1–14, Tem. 2026, doi: 10.47998/ikad.1937031.

ISNAD

Yavuz, Volkan. “Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 73 (01 Temmuz 2026): 1-14. https://doi.org/10.47998/ikad.1937031.

JAMA

1.Yavuz V. Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2026;:1–14.

MLA

Yavuz, Volkan. “Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 73, Temmuz 2026, ss. 1-14, doi:10.47998/ikad.1937031.

Vancouver

1.Volkan Yavuz. Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 01 Temmuz 2026;(73):1-14. doi:10.47998/ikad.1937031

Algoritmik Anlatılar ve Şeffaflık Sorunu: Yapay Zeka Çağında Kamu Yayıncılığının Yeni Sorumlulukları

Öz

Anahtar Kelimeler

Algorithmic Narratives And The Problem Of Transparency: New Responsibilities Of Public Service Broadcasting In The Age Of Artificial Intelligence

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster