‘Play Time’ Filmi ve Modern Mimarlık Kuramlarına İlişkin Eleştirel Bir Deneme
Öz
Jacques Tati sineması, gerek dünya sinema tarihinde, gerek de mimarlık (tarihi) sinema ilişkisi bağlamında çok önemli bir yere sahiptir. Tati’nin 1967 yılında çektiği ‘Play Time’ filmi de, mimari ve kentsel unsurlar üzerine şekillenir ve dönemine bu çerçevelerden ışık tutan bir filmdir. Tati, gerçek hayat ve toplumsal konular üzerine odaklanan bir hicvetme anlayışı üzerine komedi sinemasını inşa eder. Benzer bir yaklaşımla Tati bu filminde, 1960’ların Paris’inde toplumsal olaylar paralelinde gelişim gösteren modernleşme ve modern yaşam anlayışının birey ve şehir hayatına olumsuz etkilerini inceler. Bu durumun ortaya çıkmasında, o dönem modern mimarlık uygulama ve kuramlarının ciddi bir etkisi olduğu göz önüne alındığında, Tati’nin filminde de bunlar üzerine çok sayıda gözlem ve eleştiri yer alır. Bu makalede, Tati’nin ‘Play Time’ filmi üzerinden yapılacak mekânsal analizler doğrultusunda modern mimarlık ve şehircilik kuramları üzerine eleştirel bir bakış getirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Modernizm, Modern Mimarlık, Jacques Tati, Komedi Filmi, ‘Play Time’
Kaynakça
- Avermaete, Tom, (2005). Another Modern; The Post-war Architecture and Urbanism of Candilis-Josic-Woods, (foreword by) Joan Ockman, Rottedam: NAi Publishers.
- Bazin, Andre, (1993). Sinema Nedir? Sistem Yayıncılık, Çeviren: İbrahim Şener, İstanbul: Ekim.
- Berman, Marshall, (2011). Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor, Çeviren: Ümit AltuğBülent Peker, İstanbul: İletişim Yayınevi.
- Bíro, Yvette, (2011). Sinemada Zaman Ritmik Tasarım; Türbülans ve Akış, İstanbul: Doruk.
- Bordwell, David, (2003). “Jacques Tati (1908-1982)”, Dünya Sinema Tarihi, Ed.: Geoffrey Nowell-Smith, Çev.: Ahmet Fethi, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
- Büker, Seçil, (1985). Sinema Dili Üzerine Yazılar, Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
- Cündioğlu, Dücane, (2013). Sinema ve Felsefe, İstanbul: Kapı Yayınları.
- de Botton Alain, (2009). Mutluluğun Mimarisi, 3. Baskı, İstanbul: Sel Yayıncılık.
- Dinçer, Demet, (2009). “Mimar Tati”, Mekanar, Mekân Araştırmaları, e-bülten.
- Dorsay, Atilla, (1988). Yönetmenler, Filmler, Ülkeler-2, Sayı:27, İstanbul: Varlık Yayınları.