Selfie Aracılığıyla Yapıtın Yenidenüretimi ve Yeni Medyada Temsili

Öz

Özgül ve özgün bir yapı yaratmak adına değişik dönemlerde üretilmiş olan yapıtların verilerinin değişik işlevlerle yinelenmeleri sanat tarihine içkin bir özelliktir. Örneğin, popüler bir çekim tekniği olan selfie (özçekim) aracılığıyla fotoğrafta bir yapıtın yenidenüretimi günümüzde yeni medyada sıkça yer bulan bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, fotoğraf ile yenidenüretilen yapıt arasındaki ilişki alımlama olduğu kadar göstergelerarasılık kavramları çerçevesinde ve selfie fotoğraflar özelinde ele alınmakta ve incelenen selfie fotoğraflar hem toplumbilimsel ve hem de teknik boyutuyla değerlendirilmektedir. Yeni medyada selfie fotoğrafları paylaşan alıcı bireyin yaşamını biçimlendiren sembolik değerler, yapıtların bu değerlerle ilişkisi, bu süreci biçimlendiren göstergelerarası bağ yeni medyada yer bulan Olivia Muus’un “Museum of Selfies” projesi üzerinden göstergelerarası bir okuma yapılarak tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fotoğraf
• Selfie
• Yenidenüretim
• Göstergelerarasılık
• Yeni Medya
• Museum of Selfies.

Reproduction of the Artwork by Means of Selfie and Its Representation in New Media

Öz

The repetition of the data of various artworks -which are produced at different times with different functions in order to create a specific and an authentic structure is an innate feature of art history. For instance nowadays, we often come across the reproduction of artwork in photography through the popular photo capturing technique called selfie in new media. In this study, the relation between the photograph and the reproduced artwork is analyzed within the scope of intersemiotics and reception concepts; besides the selfies are evaluated both sociologically and technically. The symbolic values that shape the life of the receiver individual who shares selfie photographs in new media, the relation of artworks with these values, the inter-semiotic connection that shapes this process are discussed by reading Olivia Muus’s “Museum of Selfies” project that finds place in new media.

Anahtar Kelimeler

• Photography
• Selfie
• Reproduction
• Intersemiotics
• New Media
• Museum of Selfies.

Kaynakça

1. Aktaş, S. (2011). “Bir Yeni Roman Uyarlaması Olan “Saatler” Filminde Metinlerarasılık ve Göstergeler arasılık”, T.C. İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
2. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası İlişkiler, Ankara: Öteki Yayınevi.
3. Aktulum, K. (2011). Metinlerarasılık/Göstergelerarasılık, Ankara: Kanguru Yayınları.
4. Aktulum, K. (2016). Resimsel Alıntı, Konya: Çizgi Kitabevi.
5. Alioğlu, N. (2011), Yeni Medya Sanatı ve Estetiği, İstanbul: Papatya Yayıncılık
6. Allen, G. (2006). Intertextuality, Taylor & Francis e-Library.
7. Bali, S. (2015, 9 Mart), #ARTSELFİE, En son ne zaman bir sanat eserine dokunmak istediniz? Erişim adresi: https://xoxodigital.com/post/5431/artselfie
8. Baudrillard, J. (2004). Tüketim Toplumu. (H. Deliceçaylı ve F. Keskin, Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

9. Baudrillard, J. (2009). Gösterge Ekonomi Politiği Hakkında Bir Eleştiri. (O. Adanır ve A. Bilgin, Çev.), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi
10. Baudrillard, J. (2010). Sanat Komplosu: Yeni Sanat Düzeni ve Çağdaş Estetik, (E. Gen ve I. Ergüden, Çev.), İstanbul: İletişim Yayınları
11. Bauman, Z. (2006). Küreselleşme Toplumsal Sonuçları. (A. Yılmaz, Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
12. Baranseli, E. S. (2018). Sonsuz Sayıda Yeniden Üretildiği Dijital Çağda Sanat Eserinin Kazandığı Yeni Aurası; Van Gogh Alive Sergisi Üzerine İnceleme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 6, Sayı: 67, 196-211
13. Barrett, T. (2009). Fotoğrafı Eleştirmek İmgeleri Anlamaya Giriş. (Y. Harcanoğlu, Çev.), Hayalbaz Kitap, İstanbul
14. Bayraktaroğlu, A. M. ve Çalış, E. (2010). Gérard Rancinan’ın Methamorphoses Adlı Fotoğraflarında Yenidenüretim. ART-E Sanat Dergisi, 3 (6), 1-23
15. Bayraktaroğlu, A. M. ve Çetin, M. (2013). Fotoğrafta Göstergelerarasılık ve Yeniden Üretim. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi ART-E, Sayı:11, 50-74
16. Benjamin, W. (2011). Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı. Pasajlar. (A. Cemal, Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
17. Benjamin, W. (2012). Fotoğrafın Kısa Tarihi. (O. Akınhay, Çev.) İstanbul: Agora Kitaplığı
18. Berger, J. (2004). Görme Biçimleri, (Y. Salman, Çev.), İstanbul: Metis Yayınları.
19. Bergman, C. (2018). Art Selfie Movement, https://www.btrtoday.com/read/lifeandtimes/misc-lifeandtimes/tuesday-life-times-27/, Erişim tarihi: 12.12.2018
20. Boon, S. ve Pentney, B. (2015). “Virtual Lactivism: Breastfeeding Selfies and the Performance of Motherhood”, International Journal of Communication 9(2015), 1759– 1774
21. Carpenter, M. L. (1997). “Intersemiotic Transposition and The Translation of Visual Poetry”, TRADTERM, 4 (2), pp. 71-96
22. Cascone, S. (2016). “126-Year-Old Statue Destroyed by Man Taking Selfie”, https:// news.artnet.com/art-world/126-year-old-statue-destroyed-by-selfie-493421, Erişim: 17.10.2018
23. Davis, D. (1995). “The Work of Art in The Age of Digital Reproduction (An Evolving Thesis: 1991-1995)”, Leonardo, Vol.28, No.5, pp.381-386
24. Deleuze, G. (2001). “Denetim Toplumları Konusunda Bir Ek”, (U. Baker, Çev.), Birikim 142-143 - Şubat-Mart 2001, 23-26
25. Elden, M. ve Özdem, Ö. O. (2015). Reklamda Görsel Tasarım: Yaratıcılık ve Sanat, İstanbul: Say Yayınları
26. Ertürk, Yıldız Dilek (2016), Analysis of The Relationship Between Self-Esteem And Levels Of Narcissism Through Selfies Of Instagram Users, AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology, 29-50
27. Fausing, Bent (2014), SELF-MEDIA The Self, the Face, the Media and the Selfies, Keynote lecture given at the International Conference on Sensoric Image Science, Sassari July 24, 2014.
28. Featherstone, M. (2005). Postmodernizm ve Tüketim Kültürü, (M. Küçük, Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
29. Featherstone, Mike. 2010. “Body, Image and Affect in Consumer Culture”, Body & Society, Vol. 16(1): 193–221
30. Fiske, J. (2005). Reading The Popular, Taylor & Francis e-Library
31. Flusser, V. (2009). Bir Fotoğraf Felsefesine Doğru, (İ. Derman, Çev.), İstanbul: Hayalbaz Kitap
32. Freitas, E. ve Simōes, L. (2004). “Similar Concepts, Different Channels”, The Translator, Vol.10, N.2, 291-311
33. Freund, G. (2008). Fotoğraf ve Toplum, (Ş. Demirkol, Çev.), İstanbul: Sel Yayıncılık.
34. Frosh, Paul (2005), The Gestural Image: The Selfie, Photography Theory, and Kinesthetic SociabilityInternational Journal of Communication, 1607-1628
35. Gariper, C. (2015). “Cengiz Aytmatov’un Al Yazmalım Selvi Boylum Hikâyesi ve Göstergelerarasılık”, bilig, Sayı 74, ss.71-96.
36. Goodnow, T. (2016). “The Selfie Moment: The Rhetorical Implications of Digital Self Portraiturefor Culture”, In the Beginning was the Image: The Omnipresence of Pictures, (A. Benedek ve Á. Veszelszki, Edt.), Peter Lang AG.,123-130
37. Günay, V.D. (2002). “Bir Anlatım ve İkna Biçimi Olarak Siyasal Afişler”, Göstergebilim Yazıları, İstanbul: Multilingual.
38. Harvey, David (2014), Postmodernliğin Durumu, (S. Savran, Çev.), İstanbul: Metis Yayınları
39. Iqani, M. ve Schroeder, J. E. (2016). “#selfie: digital self-portraits as commodity form and consumption practice”, CONSUMPTION MARKETS & CULTURE, Vol.19, No. 5, 405–415
40. Jakobson, R. (2004). “On Linguistic Aspects of Translation”, The Translation Studies Reader, edt. Lawrence Venuti, Taylor&Francis Group e-Library. 113-118
41. Karabacak, Z. İ. (2013). “Reklam ve Sanat İlişkisi”, Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, Sayı:5-6, ss.64-76
42. Karadağ, Ç. (2016). Fotoğraf Altyazıları, İstanbul: Öteki Yayınevi
43. Katz, J. E. ve Crocker, E. T. (2016). “Selfies as interpersonal communication”, In the Beginning was the Image: The Omnipresence of Pictures, (A. Benedek ve Á. Veszelszki, Edt.), Peter Lang AG., 131-137
44. Keskin, E. (2014). “Göstergeler arası Çeviri Örneği Olarak Sinema Uyarlamaları”, İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, Yıl:3, Sayı:12,103-114
45. Kwon, Y. J. ve Kwon, K-N. (2011). “Self in Selca, Self-Portrait Photography, As a Model, Photographer, and Consumer”, in NA - Advances in Consumer Research Volume 39, (Rohini Ahluwalia, Tanya L. Chartrand ve Rebecca K. Ratner, Edt.), Duluth, MN: Association for Consumer Research, 660-661
46. Kozinets, R. Gretzel, U. ve Dinhopl, A. (2017). “Self in Art/Self As Art: Museum Selfies As Identity Work”, Frontiers in Psychology, May 2017, Volume 8
47. Mirzoeff, N. (1999). An introduction to visual culture, London: Routledge.
48. Mul, J. de. (2009). “The work of art in the age of digital recombination”, DigitalMaterial: Tracing New Media in Everyday Life and Technology, (M. van den Boomen, S. Lammes, Ann-Sophie Lehmann, J. Raessens ve M. T. Schäfer, Edt.), Amsterdam University Press, 95-106
49. Murray, D. C. (2015). “Notes to Self: the visual culture of selfies in the age of social media”, Consumption Markets & Culture, Vol. 18, No. 6, 490–516
50. Muus, O. (2018), “Museum of Selfies”, https://oliviamuus.com/#/865004006353/, Erişim tarihi:10.10. 2018
51. Nemer, D. ve Freeman G. (2015). “Empowering the Marginalized: Rethinking Selfies in the Slums of Brazil”, International Journal of Communication 9, 1832–1847
52. Neuendorf, H. (2014). “Old Master Portraits Star in the Lastest Art Selfie Trend”, https://news.artnet.com/art-world/old-master-portraits-star-in-the-lastest-art-selfietrend-156107, Erişim: 17.10.2018
53. Öncü, A. ve Weyland, P. (2005). “Giriş: Küreselleşen Kentlerde Yaşam Alanları ve Kimlik Mücadeleleri”, Mekan, Kültür, İktidar, (L. Şimşek ve N. Uygun, Çev.), (A. Öncü ve P. Weyland, Der.), İstanbul: İletişim Yayınları, 9-39
54. Özdemir, Z. (2015). “Sosyal Medyada Kimlik İnşasında Yeni Akım: Özçekim Kullanımı”, Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Bahar 2 (1), 112-131
55. Özmen, Erdoğan (2002), Lacan, Ayna Evresi ve Marx, Birikim, Sayı: 156
56. Pereira, N. M. (2008). “Book Illustration as (Intersemiotic) Translation: Pictures Translating Words”, Meta: journal des traducteurs / Meta: Translators’ Journal, vol. 53, N. 1, p. 104-119.
57. Rosenau, P. M. (1998). Post-Modernizm ve Toplum Bilimleri, (T. Birkan, Çev.), Ankara: ARK.
58. Sezgin, A. A. (2018). “Selfies as a Mode of Social Media and Work Space Research”, Selfies: New Visual Culture of New Digital Society, (S. Hai-Jew, Edt.), IGI Global, 75- 102
59. Still, J. ve Worton, M. (1991). “Introduction”, Intertextuality: Theories and Practices, (M. Worton ve J. Still, Edt.), Manchester University Press, 1-44.
60. Şaylan, G. (2006). Postmodernizm, Ankara: İmge Kitabevi.
61. Torop, P. (2003). “Intersemiosis and Intersemiotic Translation”, (S. Petrilli, Edt.), Translation Translation, Rodopi, 271-282
62. Trianni, F. (2014). Student Breaks 19th Century Greco-Roman Statue While Taking a Selfie, http://time.com/28679/student-breaks-statue-selfie/
63. Torresi, I. (2008). “Advertising: A Case for Intersemiotic Translation”, Meta:journal des traducteurs / Meta: Translators’ Journal, Vol.53, N.1, pp.62-75
64. Turgut, E. (2013). Grafik Dil ve Anlatım Biçimleri, Ankara: Anı Yayıncılık
65. Tüzünoğlu, M. (2004), Lacan’da anne ve oğul’un baba ve oğul’a dönüşmesi. İstanbul: Mithat Alam Film Merkezi Söyleşi, Panel ve Sunum Yıllığı.
66. Ürper, O. (2012). Dijital Teknoloji Çağında Reklam Fotoğrafçılığı, İstanbul: Say Yayınları.
67. Wallis, B. (2008). Ülkeleri Pazarlamak: Uluslararası Sergiler ve Kültür Diplomasisi. Sanat/Siyaset: Kültür Çağında Sanat ve Kültürel Politika, İstanbul: İletişim Yayınları, 255-280.
68. Wang, X. (2016). Social Media in Industrial China, UCL Press
69. Williams, A. A. ve Marquez, B. A. (2015). The Lonely Selfie King: Selfies and the Conspicuous Prosumption of Gender and Race. International Journal of Communication, 9, 1775–1787
70. Wu, C. (2005). Kültürün Özelleştirilmesi: 1980’ler Sonrasında Şirketlerin Sanat Müdahalesi. (E. Soğancılar, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları
71. Wyatt, D. (2015). “Art in Island: The art Gallery Designed For Taking As Many Selfies As You Want”, Erişim adresi: https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/ art/features/art-in-island-the-art-gallery-designed-for-taking-as-many-selfies-as-youwant-10116247.html
72. Yıldız, T. (2009). Evlidir Ne Yapsa Yeridir Filminde “Kutsal Aşk”ın Parodileştirilmesi. Millî Folklor, Yıl 21, Sayı 83, 70-78
73. Yücel, D. (2012). Yeni Medya Sanatı ve Yeni Müze: Dijital Sanat Pratiklerinin Müzeolojik Bağlamda Değerlendirilmesi, İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi
74. http://tinyw.in/7l0Q, Erişim tarihi: 10.10.2018
75. https://museumofselfies.com/#, Erişim tarihi:10.10.2018
76. https://www.instagram.com/museumofselfies/, Erişim tarihi: 20.10.2018
77. Görsel-1: Erişim adresi: http://museumofselfies.tumblr.com/image/101697477408, Erişim tarihi: 20.10.2018
78. Görsel-2: Erişim adresi: http://museumofselfies.tumblr.com/image/107203246498, Erişim tarihi: 20.10.2018
79. Görsel-3: Erişim adresi: http://museumofselfies.tumblr.com/image/113150844803, Erişim tarihi: 21.10.2018
80. Görsel-4: Erişim adresi: https://www.villa-rot.de/en/archives-2/, Erişim tarihi: 19.10.2018
81. Görsel-5: Erişim adresi: http://museumofselfies.tumblr.com/image/141198604533, Erişim tarihi: 20.10.2018