Araştırma Makalesi

Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve

Cilt: 2019 Sayı: 48 28 Haziran 2019
Sibel Fügan , Neşe Kars Tayanç
PDF İndir
TR EN

Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve

Öz

Bu çalışmada, izleyicilerin medya karakterleriyle kurduğu tek yanlı ve hayali ilişkiyi ifade eden parasosyal ilişkinin kavramsal bir çerçevesinin çizilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, ortaya çıkmasında etkili faktörler, özellikleri, türleri, gelişim süreci ve izleyici üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Yapılan alanyazın taraması sonucunda, parasosyal ilişkinin kitle iletişim aracının, programın, medya karakterinin ve izleyicinin özelliklerine bağlı olarak geliştiği, farklı yaş, cinsiyet ve eğitim kategorilerinde farklı parasosyal ilişki kalıplarının görüldüğü tespit edilmiştir. Çalışmanın vardığı sonuçlardan biri de yalnızlık, reddedilme korkusu, bağlanma kaygısı, aidiyet ihtiyacı gibi psikolojik faktörlerin ve bilişsel empati kurabilme gibi bilişsel faktörlerin de parasosyal ilişkinin gelişimini etkilediğidir. Parasosyal ilişkinin tek yanlı ve hayali bir ilişki olduğu, ünlü kişilerle kurulduğu ve gerçek hayattaki ilişkilere benzerlik gösterdiği, bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçler içinde geliştiği, aşk, arkadaşlık, idolleştirme, aile odaklılık, duygudaşlık, sosyal deneyim yaşama gibi türlerinin bulunduğu ve medyanın izleyici üzerindeki etkilerini kolaylaştırdığı da çalışmanın ulaştığı sonuçlar arasındadır.

Anahtar Kelimeler

Parasosyal İlişki, Parasosyal Etkileşim, İzleyici, Medya Karakteri.

Kaynakça

  1. Adam, A. ve Sizemore, B. (2013). Parasocial Romance: A Social Exchange Perspective. Interpersona: An International Journal on Personal Relationships, 7(1), 12- 25.
  2. Alperstein, N. (1991). Imaginary Social Relationships with Celebrities Appearing in Television Commercials. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 35, 43-58.
  3. Arda S. (2006). Predictors of Parasocial Interaction with the Favourite and the Least Desirable Characters Portrayed in TV serials, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Bandura, A. (2006). Analysis of Modeling Processes. Bandura, A. (Der.). Psychological Modeling: Conflicting Theories. New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers, 1-62.
  5. Basil, M. D. (1996). Identification as a Mediator of Celebrity Effects. Journal of Broadcasting and Electronic Media, 40, 478–495.
  6. BBC News. (2008, March 14). Celebrity Culture ‘Harms Pupils.’, Erişim Tarihi: 2018, http://new.bbc.co.Uk/l/hi/education/7296306.stm
  7. Boon, S. D. ve Lomore, C. D. (2001). Admirer-Celebrity Relationships among Young Adults: Explaining Perceptions of Celebrity Influence on Identity. Human Communication Research, 27(3), 432-465. doi: 10.1111/j.1468-2958.2001.tb00788.x
  8. Branch, S. E., Wilson, K. M. ve Agnew, C. R. (2013).Committed to Oprah, Homer, or House: Using the Investment Model to Understand Parasocial Relationships. Psychology of Popular Media Culture, 2(2), 96-109.
  9. Brown, W.J. (2015) Examining Four Processes of Audience Involvement With Media Personae: Transportation, Parasocial Interaction, Identification, and Worship. Communication Theory, 25(3), 259-283.
  10. Cathcart, R. ve G. Gumpert (1983) Mediated Interpersonal Communication: Toward a New Typology. G. Gumpert ve R. Cathcart (Der.) Inter/Media. Interpersonal Communication in a Media World. New York: Oxford University Press.

Kaynak Göster

APA
Fügan, S., & Kars Tayanç, N. (2019). Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2019(48), 257-277. https://izlik.org/JA64DX68MR
AMA
1.Fügan S, Kars Tayanç N. Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2019;2019(48):257-277. https://izlik.org/JA64DX68MR
Chicago
Fügan, Sibel, ve Neşe Kars Tayanç. 2019. “Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2019 (48): 257-77. https://izlik.org/JA64DX68MR.
EndNote
Fügan S, Kars Tayanç N (01 Haziran 2019) Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2019 48 257–277.
IEEE
[1]S. Fügan ve N. Kars Tayanç, “Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, c. 2019, sy 48, ss. 257–277, Haz. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64DX68MR
ISNAD
Fügan, Sibel - Kars Tayanç, Neşe. “Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2019/48 (01 Haziran 2019): 257-277. https://izlik.org/JA64DX68MR.
JAMA
1.Fügan S, Kars Tayanç N. Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2019;2019:257–277.
MLA
Fügan, Sibel, ve Neşe Kars Tayanç. “Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, c. 2019, sy 48, Haziran 2019, ss. 257-7, https://izlik.org/JA64DX68MR.
Vancouver
1.Sibel Fügan, Neşe Kars Tayanç. Parasosyal İli̇şki̇: Kavramsal Bi̇r Çerçeve. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2019;2019(48):257-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64DX68MR