Araştırma Makalesi

İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış

Sayı: 42 22 Temmuz 2016
Erol Uyanık
PDF İndir
EN TR

İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış

Öz

İletişim araştırmaları tarihi, pek çok yazar tarafından toplumların tarımsal yaşamdan endüstriyel yaşama geçmesine ve siyasal ve toplumsal hayatta birçok değişikliğe yol açan Sanayi Devrimi sonrasında yapılan çalışmalarla başlatılır. Kitle iletişimi üzerine yapılan çalışmalar; endüstrileşme, kentleşme, eğitimin yaygınlaşması ve okuryazarlık oranının artması, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması, kitlesel hareketlerin çoğalması gibi toplumsal, kültürel ve siyasal yaşamda birbirini karşılıklı olarak etkileyen bir dizi değişim ve bunların aynı zamanda hem nedeni hem de sonucu olarak ortaya çıkan yeni toplum anlayışı çerçevesinde biçimlenmiştir. İletişim alanındaki kuramsal yaklaşımları genel olarak değerlendirdiğimizde, her bir yaklaşımın kendinden bir öncekine yönelttiği itirazlar göze çarpmaktadır. Adorno ve Horkheimer’a göre, kültür endüstrisi, kapitalizmin tahakkümünü yaygınlaştırmak, insanları ve insanların kültürel anlatımlarını “meta” ya dönüştürmek için teknolojiyi kullanır ve bu yolla aklı araçsallaştırır. Habermas ise, Frankfurt Okulu’nun ardılı olarak değerlendirilir ve eleştirel kuramdaki eleştirinin yönünü değiştirerek, iletişim ve dilin biçimlendirici etkisine odaklanır. 20’inci yüzyılın son çeyreğinde ise haberleşme, iletişim ve yayıncılık alanında kullanılan tekniklerde hızlı ve önemli gelişmeler yaşanmıştır. Teknolojik açıdan bakıldığında gazete sektöründe de bilgisayarın egemenliğinden söz edilmektedir. Toplumsal yaşamda ortaya çıkan ihtiyaçlara bağlı olarak gelişen teknoloji ve kitle iletişim araçlarındaki çeşitlilik, medyanın kullanım biçimini, bireysel alışkanlıkları ve bunlara bağlı pek çok şeyi değiştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

İletişim, Kültür Endüstrisi, Meta, Medya

Kaynakça

  1. Adorno, Theodor, (1997). “Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünmek”, Erol Mutlu (çev.&der.), Ankara: Kitle İletişim Kuramları Okuma Parçaları. Kuram ve Araştırmaları, Ankara: My Yayınları.
  2. Atabek, Ümit, (1996). “İletişim Teknolojileri ve Internet: Eleştirel Bir Perspektif”, Ankara: Telekomünikasyon Dergisi, Sayı:1.
  3. Baudrillard, Jean, (1991). Sessiz Yığınların Gölgesinde ya da Toplumsalın Sonu, Çev., Oğuz Adanır, İstanbul: Ayrıntı.
  4. Benhabib, Seyla, (1996). “Kamusal Alan Modelleri”, Cogito: Kent ve Kültürü, İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları, Sayı 8.
  5. Bennett, Tony, (1982). “Politics, Ideology and Popular Culture”, Nazife Güngör (Der.), Popüler Kültür ve İktidar, London : Open University Press.
  6. Castells, Manuel, (2002). Gerçek Sanallık Kültürü, İstanbul: Cogito, Yapı Kredi Yayınları, Sayı:30.
  7. Curan J., Anan, (1994). “Kitle İletişimi Araştırmasında Yeni Revizyonizm: Bir Yeniden Değerlendirme Çabası”, Mehmet Küçük (der.&çev.), Medya, İktidar, İdeoloji, İstanbul: Ark Yayınevi.
  8. Demir, Songül, (1998). “Kamusal Alanın Belirlenmesinde Ben ile Öteki’nin Yeri”, Doğu Batı Dergisi, Sayı 5 Kamusal Alan, 3.b.s. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  9. Fiske, John, (1996). İletişim Çalışmalarına Giriş, İstanbul: Ark Yayınları.
  10. Hardt, Hanno, (1994). “Eleştirelin Geri Dönüşü ve Radikal Muhalefetin Meydan Okuyuşu: Eleştirel Teori, Kültürel Çalışmalar ve Amerikan Kitle İletişimi Araştırması”, Mehmet Küçük (der.&çev.), Medya, İktidar, İdeoloji, İstanbul: Ark Yayınevi.

Kaynak Göster

APA
Uyanık, E. (2016). İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 42, 58-76. https://izlik.org/JA54GP77SY
AMA
1.Uyanık E. İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2016;(42):58-76. https://izlik.org/JA54GP77SY
Chicago
Uyanık, Erol. 2016. “İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 42: 58-76. https://izlik.org/JA54GP77SY.
EndNote
Uyanık E (01 Temmuz 2016) İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 42 58–76.
IEEE
[1]E. Uyanık, “İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 42, ss. 58–76, Tem. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54GP77SY
ISNAD
Uyanık, Erol. “İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 42 (01 Temmuz 2016): 58-76. https://izlik.org/JA54GP77SY.
JAMA
1.Uyanık E. İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2016;:58–76.
MLA
Uyanık, Erol. “İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 42, Temmuz 2016, ss. 58-76, https://izlik.org/JA54GP77SY.
Vancouver
1.Erol Uyanık. İletişim Araştırmalarının Tarihçesine Bakış. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2016;(42):58-76. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54GP77SY