Kültürel Miras Kapsamında “Türk Hamamı” Üzerine Bir İnceleme
Öz
Çalışmanın amacı, somut ve somut olmayan kültürel mirasın korunması ve yaşatılması kapsamında Türk Hamamı’nın tarihi, mimari, işlevsel ve geleneksel boyutlarının, betimsel tarama modeli yardımı ile değerlendirilmesidir. Bu değerlendirme kapsamında, geçmişte çok uzun yıllar boyunca hamam olarak kullanılan ancak kısa bir süre kesintiye uğrasa da halen işlevini sürdüren “Çemberlitaş Hamamı” örnek olarak incelenmiştir. Mimar Sinan’ın son dönem eserlerinden olan ve hamam mimarisinin en iyi örneklerinden biri olarak nitelendirilen Çemberlitaş Hamamı günümüzde, toplumsal ve kültürel mirasın izinin sürülebileceği önemli mekânlar arasında görülmektedir. Çalışma, literatür taramasına dayanmasının yanı sıra, kişisel gözlem ve sözlü görüşmeler ile zenginleştirilmiş, görsel materyaller ile desteklenmiştir. Türk hamam kültürü ve geleneği ile ilgili çalışmaların sürdürülmesi ile Çemberlitaş Hamamı gibi köklü bir tarihsel geçmişi olan ve varlığını sürdürmeye devam eden hamamların özel olarak korunmasının, Türk hamam kültürünün gelecek nesillere aktarılabilmesi açısından büyük bir önem taşıdığı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Hamam, Türk Hamamı, Kültürel Miras, Hamam Kültürü, Çemberlitaş Hamamı
Kaynakça
- Basat, E. M., (2013). “Somut ve Somut Olmayan Kültürel Mirası Birlikten Koruyabilmek”, Milli Folklor, 100: 61-71.
- Bozok, D., (2005). “Türk Hamamı ve Geleneklerinin Turizmde Uygulanışı: Bursa Merkez İlçede Bir Araştırma”, Balıkesir Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 13 Sayfa: 62-86.
- Büyüktanır, F., (2009). “Geçmişten Günümüze Sivas’ta Hamam Kültürü”, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, Sivas.
- De Botton, A., (2014). Mutluluğun Mimarisi, (Çev. B. Tellioğlu Altuğ), 5. Baskı, İstanbul: Sel Yayıncılık.
- De Certeau, M., (1984). The Practice of Everyday Life, Berkeley: University of California Press.
- Emiroğlu, İ., (2010). “Konya’da Hamam Kültürü ve Kullanım Eşyaları”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Konya.
- Ergin, N., (2012). “İstanbul’da Hamam İşletmeciliği: On Yedinci ve On Sekizinci Yüzyılda Çemberlitaş Hamamı”, Anadolu Medeniyetlerinde Hamam Kültürü: Mimari, Tarih ve İmgelem, (Ed: N. Ergin), İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları. ss. 182-210.
- Ergin, N., (2012). Anadolu Medeniyetlerinde Hamam Kültürü: Mimari, Tarih ve İmgelem. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
- Ertürk, M., (2013). “Mekanın Diyalojisi: Kent Mekanı Kent Öznesi”, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kültürel İncelemeler Yüksek Lisans Programı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Evliya Çelebi, (2006). Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Topkapı Sarayı Kütüphanesi, Bağdat Numaralı Yazmanın Transkripsiyonu-Dizini. (Ed: R. Dankoff, S. A. Kahraman ve Y. Dağlı) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.