Sosyal Algılamada Medyanın Haberleşme Etiği: Ankara-Konya Alan Araştırması
Öz
Medyada haberlerin meslek etiğine uygun olarak yapılandırılıp yapılandırılmadığına dair sosyal algılamayı incelemeye odaklı bu çalışma; Ankara ve Konya merkezlerinde 1273 katılımcıyla gerçekleştirilen alan araştırma bulgularına dayanmaktadır. Kitle iletişim araçlarıyla yürütülen haberleşmenin toplum tarafından nasıl algılandığı ve yorumlandığı, bu araçların bulunduğu sistemle ve hizmet ettiği toplumla ilişkisini anlamak ve düzenlemek açısından gereklidir. Haberleşmenin etik ya da ahlâki normlarının belirlenmesinde bu açıdan sosyal algının ölçülmesi önemlidir. Araştırmanın ortaya koyduğu en belirgin sonuçlardan biri, haberleşme sürecinde en güçlü faktör, mesleki etik ve sorumluluktur. Sosyal algıda bu faktörü açıklayan değişkenler; halkın değer ve inançlarını incitmekten kaçınmanın önemli görülmesi, halkı bilgilendirme/bilinçlendirme ile halktan gizlenen hakikatlerin açıklanması görevinin medyaya yüklenmesi, gazetecilik mesleğinin onurunun korunmasıdır. Bu sonuçlar, Türkiye’de medya kurumları ile toplum arasındaki tartışmalı münasebetlerin haberleşme etiğine dayalı boyutları hakkında önemli ipuçları sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Haber Etiği, Habercilik, Sosyal Algılama, Medya, Ankara, Konya
Kaynakça
- Adaklı, G. (2010), “Gazetecilik Etiğini Belirleyen Yapısal Unsurlar: Mülkiyet ve Kontrol Sorunu”, Bülent Çaplı ve Hakan Tuncel (Eds.), Televizyon Haberciliğinde Etik, Ankara: Fersa Yayıncılık, s. 61-96.
- Akdemir, S. (1993), “Gazetecilik Meslek Ahlakına Yönelik Olarak Uluslararası Alanda Ortaya Çıkan Yeni Gelişmeler ve Türkiye’deki Durum”, Kurgu Dergisi, 12, s. 215-244.
- Arslan, E. ve Arslan, B. (2016), “Türkiye’de Yerel Gazete Yöneticilerinin Meslek Etiği Algısı”, Selçuk İletişim, 9 (2), s. 174-204.
- Atabek, N. (2006), “Gazete Haberlerinde Etik Standartların Yükseltilmesinde Okur Temsilcisinin Rolü”, Selçuk İletişim, 4 (2), s. 5-17.
- Balcı, Ş.; Bekiroğlu, O. ve Gölcü, A. (2013), “Gazeteciliğin Bitmeyen Tartışması: Gazetecinin Etik ve Sorumluluğu”, Metin Işık (Ed.), İletişim ve Etik, Konya: Eğitim Kitabevi, s.185-218.
- Belsey, A. ve Chadwick, R. (1998), Medya ve Gazetecilikte Etik Sorunlar. Nurçay Türkoğlu (Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Ceylan, Y. (2012), “Toplumsal Değerler ve Medya Etiği”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4 (7), s. 45-58.
- Cohen-Almagor, R. (2002), İfade Medya ve Etik, S. Nihat Şad (Çev.), Ankara: Phoenix Yayınları.
- Constantin, E. C. (2010), “Ethics and Individual Behavior”. Professional Communication and Translation Studies, 3 (1-2), p. 15-18.
- Çaplı, B. (2002), Medya ve Etik, Ankara: İmge Kitabevi.