19. Yüzyıl’da Selanik’de Yayımlanan Bir Gazete: Selanik

Bu çalışmada, hem Osmanlı tarihi, hem de Türkiye Cumhuriyeti tarihi açısından ayrıcalıklı bir yeri olan Selanik’de 1869-1872 yılları arasında, yerel yönetim tarafından yayımlanmış “Selanik” adlı gazete incelenmiştir. Osmanlı’nın modernleşme sürecinin oldukça yoğun bir şekilde yaşandığı bu dönemde modernleşmeyi, özellikle de coğrafi konumu nedeniyle Osmanlı coğrafyasındaki diğer bölgelere göre nisbeten erken karşılayan bu şehirde olan bitenleri, yine modern zamanların bir ürünü olan çok sayıda gazeteler yoluyla okumak mümkündür. Şehirde birçok farklı dilde yayımlanan çok sayıda yazılı basın ürünlerinin incelenmesi, bu şehrin hikayesinin eksiksiz olarak yazılması bakımından anlamlıdır. Bu çalışma da, alana bu anlamda mütevazi bir katkı sağlayabilmek motivasyonu ile yapılmıştır. Çalışmanın kapsamı, sözü edilen gazetenin yayımlandığı dört yıllık bir süreç ile ve çoğunlukla Selanik şehri ile sınırlıdır. Çalışma için, Selanik adlı gazetenin bugün arşivlerde bulunan tüm sayıları incelenmiş ve bu gazetenin gözüyle şehrin sözü edilen dönemde bir resmi çizilmiştir. Bunun için, çalışmada yöntem olarak niteliksel içerik analizi kullanılmıştır. Gazetenin yayımlandığı dönemde yerel düzeyde ve Osmanlı genelinde neler olup bittiği, gazetenin olaylara yaklaşımı, kullandığı dil gibi modernleşmenin ve değişimin okunabileceği her türlü ipucu bu yöntemle elde edilmeye ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.

In this study, Thessaloniki, which is a newspaper published between 1869 and 1872 by the local governance of Thessaloniki and which has a distinctive place in both Ottoman history and the history of Turkish Republic is investigated. In this period, in which the modernization process of the Ottoman Empire is experienced intensively, it is possible to read the events of this city, which met the modernization process relatively earlier than other regions in the Ottoman region, through newspapers of the period, as outputs of the ‘modern times’. It is of great significance to examine the printed papers of several newspapers published in the city in terms of telling the story of the city completely. This study is carried out with the motivation to make a modest contribution to the field from this perspective. The scope of the study is kept limited mostly with the city of Thessaloniki and with the four year period, throughtout which the newspapers was published. All issues of the newspaper Thessaloniki, present at the archive today is analyzed and the portrait of the city from the view of the newspaper in this period is revealed. For this purpose, qualitative content analysis method is used in the study. The main effort is to acquire and evaluate all clues and traces that reflect the ongoing process of modernization and social change such as the main events in the Ottoman Empire, the newspapers’ general approach to these events and the language used by the newspaper.