Fertiliteyi Geliştirmede Prekonsepsiyonel Bakım: İnfertil Çiftler İçin Örnek Bir Holistik Bakım Şeması

Öz

İnfertilite, çiftlerin bir yıl veya daha fazla süreyle düzenli ve korunmasız cinsel ilişkide bulunmasına rağmen klinik gebeliğin sağlanamadığı durumdur. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünya genelinde birçok çift infertilite sorunu ile karşı karşıyadır. İnfertilite, genetik ve epigenetik nedenlerden kaynaklanan karmaşık etiyolojiye sahip bir durumdur. Çiftlerin prekosepsiyonel dönemde maruz kaldığı fiziksel ve psikolojik etkenler nedeniyle oluşan epigenetik değişiklikler, gamet hücrelerinde DNA hasarının artmasına yol açmaktadır. Bu durumda, konsepsiyon olasılığı azalmakta ve ayrıca erken gebelik kayıpları artmaktadır. Bu açıdan, infertil çiftlere prekonsepsiyonel bakım sağlanması daha iyi gebelik sonuçları elde edilmesini sağlayabilir. Gebelik öncesi sağlığın geliştirilmesini hedefleyen prekonsepsiyonel bakım, sağlıklı gebelikler ve yenidoğanlar için uygulanan girişimleri içermektedir. Yapılan çalışmalar ile, prekonsepsiyonel bakımın fertiliteyi geliştirmede etkili olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle, infertil çiftlerin bakımında mutlaka prekonsepsiyonel bakım yer almalı ve holistik (bütüncül) bir yaklaşım ile sunulmalıdır. Holistik hemşirelik bakımı, bireyi sadece fiziksel değil tüm yönleriyle ele alan bir yaklaşım olduğundan infertil çiftler için önem arz etmektedir. Yapılan çalışmalar çiftlerin de bireye özgü bütüncül bakımı tercih ettiğini göstermektedir. Çiftler için oldukça önemli olan bu bakımda, bireylerle en sık iletişim kuran sağlık profesyonellerinden olan hemşirelerin aktif rol alması önemlidir. Bu derlemede infertil çiftlerde prekonsepsiyonel bakımın önemine dikkat çekmek, sağlık profesyonellerine yönelik holistik bakım girişimleri sunmak ve hemşirenin rollerini ortaya koymak hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İnfertilite
• prekonsepsiyonel bakım
• hemşirelik
• bütüncül bakım.

Preconception Care to Improve Fertility: An Example of Holistic Care Scheme of Infertile Couples

Öz

Infertility is a condition in which couples have had regular and unprotected sexual intercourse for a year or more but are unable to conceive. According to World Health Organization, it has been stated that many couples around the world are experiencing infertility issues. Infertility is a condition with a complicated etiology caused by genetic and epigenetic factors. Increased DNA damage in gamete cells is caused by epigenetic changes caused by physical and psychological factors that couples are exposed to during the preconception period. As a result, the likelihood of conception decreases and the risk of miscarriage rises. Infertile couples who receive preconception care have a better chance of becoming pregnant. Preconception care, which aims to improve pre-pregnancy health, includes preconception interventions that promote healthy pregnancies and new-borns. Studies have shown that preconception care is effective in improving fertility. Therefore, preconception care should be included in the care of infertile couples and should be presented with a holistic approach. For infertile couples, holistic nursing care is essential because it addresses all aspects of an individual, not just the physical. Couples also prefer individualized holistic care, according to studies. It is important that nurses who interact with patients on a regular basis play an active role in their care. In this review, it is aimed to highlight the importance of preconception care in infertile couples, to present holistic care practices and to reveal nurse’s role.

Anahtar Kelimeler

• Infertility
• preconception care
• nursing
• holistic care.

Kaynakça

1. Allan HT, Mounce G, Crespo E, Shawe J. Preconception care for infertile couples: nurses’ and midwives’ roles in promoting better maternal and birth outcomes. J Clin Nurs 2018;27(23-24):4411-18.
2. World Health Organization (WHO). Infertility definitions and terminology. In: WHO Sexual and Reproductive Health. Geneva: World Health Organization; 2017. Erişim Adresi: https://www.who.int/reproductivehealth/topics/infertility/definitions/en/
3. International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO). The Global Voice for Women’s Health, Supporting World Fertility Day 2020. Erişim Adresi: https://www.figo.org/news/supporting-world-fertility-day-2020.
4. Sepidarkish M, Omani-Samani R, Mansournia MA, Yekaninejad MS, Mardi-Mamaghani A, Vesali S, et al. The casual effect of lifestyle factors on outcomes of assisted reproductive techniques: a protocol study on Iranian infertile couples. Reprod Health 2018;15(1), 210-18.
5. Kaya Y, Kizilkaya Beji N, Aydin Y, Hassa H. The effect of health-promoting lifestyle education on the treatment of unexplained female infertility. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2016;207:109-114.
6. Homan GF, Delacey S, Tremellen K. Promoting healthy lifestyle in fertility clinics: an Australian perspective. Human Reprod Open 2018;1:1-7.
7. Jourabchi Z, Sharif S, Lye MS, Saeed A, Lin Khor G, Hassan Syed Tajuddin S. Association between preconception care and birth outcomes. Am J Health Promot 2019;33(3):363-371.
8. Ukoha WC, Dube M. Primary health care nursing students’ knowledge of and attitude towards the provision of preconception care in Kwazulu- Natal. Afr J Prm Health Care Fam Med 2019;11(1):A1916.

9. Demisse TL, Aliyu SA, Kitila SB, Tekalign Tafesse T, Abebe Gelaw K, Silesh Zeriun M. Utilization of preconception care and associated factors among reproductive age group women in Debre Birhan Town, North Shewa, Ethiopia. Reprod Health 2019;16:96-105.
10. Atrash H, Jack B. Preconception care to improve pregnancy outcomes: the science. J Hum Growth Dev 2020;30(3):355-362.
11. Asresu TT, Hailu D, Girmay B, Woldu Abrha M, Gebrehiwot Weldearegay H. Mothers’ utilization and associated factors in preconception care in Northern Ethiopia: a community based cross sectional study. BMC Pregnancy Childbirth 2019;19(1):347-53.
12. Quist Nelson J. Preconception care, Vincenzo Berghella, Obstetric Evidence Based Guidelines, 3rd Edition, Boca Raton, CRC Press Taylor&Francis Group, 2017, 1-15.
13. Joelsson LS, Berglund A, Wanggren K, Lood M, Rosenblad A, Tyden T. Do subfertile women adjust their habits when trying to conceive? Ups J Med Sci 2016;121(3):184-191.
14. McEvoy L, Duffy A. Holistic practice-a concept analysis. Nurse Education in Practice 2008; 8:412-419.
15. Korkut Bayındır S. Biçer S. Holistik hemşirelik bakımı. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2019; 4(1): 25-29.
16. Güneş S, Sevgili E, Aşçı R. Sperm DNA hasarı mekanizmaları ve değerlendirme yöntemleri. Turkiye Klinikleri J Urology 2013;4(3):107-14.
17. Kayman Kürekçi G, Bunsuz M, Önal G, Dinçer P. Kazanılmış epigenetik değişikliklerin kalıtımı ve hastalıklara yatkınlıktaki rolü. J Ist Faculty Med 2017;80(1):45-53.
18. Twigt JM, Bolhuis MEC, Steegers EAP, Hammiche F, Van Inzen WG, Laven JSE, et al. The preconception diet is associated with the chance of ongoing pregnancy in women undergoing IVF/ICSI treatment. Hum Reprod 2012; 27(8):2526-31.
19. Tiffon C. The impact of nutrition and environmental epigenetics on human health and disease. Int J Mol Sci 2018;19(11):3425-43.
20. Greco EA, Lenzi A, Migliaccio S, Gessani S. Epigenetic modifications induced by nutrients in early life phases: gender differences in metabolic alteration in adulthood. Front Genet 2019;10:295. Gudsnuk K, Champagne FA. Epigenetic influence of stress and the social environment. ILAR J 2012;53(3/4):279-288.
21. Zucchi FCR, Yao Y, Metz GA. The secret language of destiny: stress imprinting and transgenerational origins of disease. Front Genet 2012;3(Article 96):1-12.
22. Cunliffe VT. The Epigenetic impacts of social stress: how does social adversity become biologically embedded? Epigenomics 2016;8(12):1653-69.
23. Gökdemir F, Eryılmaz G. Prekonsepsiyonel sağlık hizmetleri. Turkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics 2017; 3(3):204-212.
24. Başli M, Aksu H. Prekonsepsiyonel danışmanlık ve bakım. EGEHFD 2018;34(3):128-140.
25. Howell EP, Harris BS, Kuller J, Acharya KS. Preconception evaluation before in vitro fertilization. Obstet Gynecol Surv 2020;75(6):359-68.
26. Nekuei N, Nasr Esfahani MH, Kazemi A. Preconception counseling in couples undergoing fertility treatment. Int J Fertil Steril 2012;6(2):79–86.
27. Ockhuijsen HD, Gamel CJ, Van Den Hoogen A, Macklon NS. Integrating preconceptional care into an IVF programme. J Adv Nurs 2012;68(5):1156-65.
28. Mahoney D. Lifestyle Modification Intervention among infertile overweight and obese women with polycystic ovary syndrome. J Am Assoc Nurse Pract 2014;26(6):301-308.
29. Legro RS, Dodson WC, Kris-Edherton PM, Kunselman AR, Stetter CM, Williams NI, et al. Randomized controlled trial of preconception intervention in infertile women with polycyctic ovary sydrome. J Clin Endocrinol Metab 2015;100(11):4048-58.
30. Van Der Steeg JW, Steures P, Eijkemans MJ, Habbema JDF, Hompes PG, Burggraaff JM, et al. Obesity affects spontaneous pregnancy chances in subfertile ovulatory women. Hum Reprod 2008;23(2):324-328.
31. Boz İ, Akgün M. İnfertilitede birey merkezli bakım yaklaşımı. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2019;16(2):170-175.
32. Huppelschoten AG, Van Duijnhoven NT, Hermens RP, Verhaak C, Kremer JA, Nelen WL. Improving patient-centeredness of fertility care using a multifaceted approach: study protocol for a randomized controlled trial. Trials 2012;13(1):175.
33. Pedro J, Canavarro MC, Boivin J, Gameiro S. Positive experiences of patient-centred care are associated with intentions to comply with fertility treatment: findings from the validation of the Portuguese version of the PCQ-Infertility tool. Hum Reprod 2013;28(9):2462-72.
34. Gameiro S, Boivin J, Dancet E, de Clerk C, Emery M, Lewis-Jones C, et al. ESHRE Guideline: routine psychosocial care in infertility and medically assisted reproduction-a guide for fertility staff. Hum Reprod 2015;30(11):2476-85.
35. Anderson K, Norman RJ, Middleton P. Preconception lifestyle advice for people with subfertility. Cochrane Database Syst Rev 2010;14(4):CD008189.
36. Aşçı Ö, Kızılkaya Beji N. İnfertilite danışmanlığı. Florance Nightingale J Nurs 2012;20(2):154-159. Başli M, Bilgiç D. Maternal ve fetal sağlığın geliştirilmesinde prekonsepsiyonel bakım: güncel literatür incelemesi. International Social Sciences Studies Journal 2021;7(77): 350-366.
37. Yılmaz T, Yeşiltepe Oskay Ü. İnfertilite stresi ile başa çıkma yöntemleri ve hemşirelik yaklaşımları. HSP 2015;2(1):100-112.
38. Partovi Meran HE. İnfertilite hemşireliğinin tarihçesi. Androl Bul 2016;18(64):60-4.