Bakım Davranışları Dersini Alan ve Almayan Hemşirelik Öğrencilerinde Maneviyat ve Manevi Bakım Algısı

Öz

Amaç: Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerine verilen Bakım Davranışları dersinin maneviyat ve manevi bakım algısına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve karşılaştırmalı bir çalışma olarak tasarlanan bu çalışmanın örneklemini, Türkiye’de bir devlet üniversitesinin Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 84 hemşirelik bölümü öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde hemşirelik bölümü ikinci sınıf seçmeli derslerinden “Bakım Davranışları” dersini alan öğrenciler eğitim alan grubu (n=42); bakım davranışlarına ilişkin bilgilerin olmadığı farklı bir seçmeli ders alan öğrenciler (n=42) ise eğitim almayan grubu oluşturmuştur. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu” ve “Manevi Bakım Verme Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, kikare testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada eğitim alan ve almayan hemşirelik öğrencileri, demografik özellikler açısından benzerlik göstermektedir. Bakım davranışları dersini alan öğrencilerin Manevi Bakım Verme Ölçeği toplam puan ortancası [148,50(105-175)] almayanlara göre [140,00(37- 175) daha yüksektir (p=0,008). Eğitim alan ve almayan hemşirelik öğrencilerinin; Manevi bakımın genel özelikleri, Maneviyat algıları, Manevi bakım tanımları, Manevi bakım uygulamaları ve Manevi bakım tutumları alt boyut puan ortancaları arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlenmiştir. Bakım davranışları dersi alan öğrencilerin maneviyat ve manevi bakım algılarının, bu dersi almayan öğrencilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada, Bakım Davranışları dersini alan hemşirelik öğrencilerinde maneviyat ve manevi bakım düzeylerinin geliştiği ve daha yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre öğrenci hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım algılarının artması, bu konuda bilgi ve tutum kazandırılabilmesi için hemşirelik eğitim müfredatlarına maneviyat ve manevi bakım ile ilgili derslerin ya da konuların eklenmesinin aynı zamanda derslerin öğrenci aktif bir yaklaşımla işlenmesinin yararlı olabileceği sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik eğitimi
• hemşirelik öğrencileri
• maneviyat
• manevi bakım

Perception of Spirituality and Spiritual Care in Nursing Students Who Take and Didn't Take Care Behaviors Course

Öz

Objective: In this study, it was aimed to determine the effect of the care behavior course given to nursing students on their perception of spirituality and spiritual care. Material and Method: The sample of this study, which was designed as a descriptive and comparative study, consisted of 84 nursing students studying at the Faculty of Health Sciences of a state university in Turkey. In the sample of the study, the students who took the “Caring Behaviors” course from the second-year elective courses of the nursing department (n=42); The students (n=42) who took a different elective course in which there was no information about caring behaviors formed the group that did not receive any education. Data were collected through the “Personal Information Form” and “Spiritual Care Giving Scale”. Descriptive statistics, Chi-square test and Mann-Whitney U test were used in the analysis of the data. Results: Nursing students who received and did not receive education in the study show similarity in terms of demographic characteristics. The mean score of the Spiritual Care Giving Scale total score of the students who took the care behavior course [148.50(105-175)] was higher than those who did not take the course [140.00(37-175)) (p=0.008). For nursing students who received and did not receive training; it was determined that the difference between the general characteristics of spiritual care, perceptions of spirituality, definitions of spiritual care, spiritual care practices and spiritual care attitudes sub-dimension score medians was statistically significant. It was determined that the perceptions of spirituality and spiritual care of the students who took the care behavior course were higher than those of the students who did not take this course. Conclusion: In this study, it was found that spirituality and spiritual care levels improved and were higher in nursing students who attended the Caring Behaviors course. According to the results of the research, it can be concluded that adding courses or subjects related to spirituality and spiritual care to the nursing education curricula and teaching the courses with a student-active approach may be beneficial in order to increase the perception of spirituality and spiritual care among student nurses and to gain knowledge and attitudes on this subject.

Anahtar Kelimeler

• Nursing education
• nursing students
• spiritual care
• spirituality

Kaynakça

1. Wu LF, Liao YC, Yeh DC. Nursing student perceptions of spirituality and spiritual care. J Nurs Res. 2012;20(3):219-27. DOI: 10.1097/ jnr.0b013e318263d956.
2. Aksoy M, Çoban GI. Nursing students' perceptions of spirituality and spiritual care. IJCS. 2017;10(3):1136-47.
3. Eğlence R, Şimşek N. Hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım hakkındaki bilgilerinin değerlendirilmesi. AUHSJ. 2014;5:48-53.
4. Niu Y, McSherry W, Partridge M. Exploring the meaning of spirituality and spiritual care in chinese contexts: A scoping review. J Relig Health. 2022;61(4):2643-62. DOI: 10.1007/s10943-021-01199-5.
5. International Council of Nurses. The ICN code of ethics for nurses Revised 2021. Geneva, Switzerland; 2021. Erişim adresi: https://www. icn.ch/system/files/2021-10/ICN_Code-of-Ethics_EN_Web_0.pdf. Erişim tarihi: 04.04.2022.
6. Hemşirelik Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (HUÇEP) (Nursing National Core Education Program). Erişim tarihi: 16.06.2023. Erişim adresi:https:// hemed.org.tr/dosyalar/pdf/hucep-2014.pdf.
7. Carpenito LJ. Hemşirelik Tanıları El Kitabı. Erdemir F, Türk G. (Çevirenler). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2021. Baskı (Türkçeleştirilmiş 4. Baskı).
8. McSherry W, Ross L, Attard J, van Leeuwen R, Giske T, Kleiven T, et al. Preparing undergraduate nurses and midwives for spiritual care: Some developments in European education over the last decade. Journal for the Study of Spirituality. 2020;10(1):55-71. DOI: 10.1080/20440243.2020.1726053.

9. Willemse S, Smeets W, van Leeuwen E, Nielen-Rosier T, Janssen L, Foudraine N. Spiritual care in the intensive care unit: An integrative literature research. J Crit Care. 2020;57:55-78. DOI: 10.1016/j. jcrc.2020.01.026.
10. Bediako SM, Lattimer L, Haywood C Jr, Ratanawongsa N, Lanzkron S, Beach MC. Religious coping and hospital admissions among adults with sickle cell disease. J Behav Med. 2011;34(2):120-7. DOI: 10.1007/s10865- 010-9290-8.
11. Sayin Kasar K, Nacak UA. The relationship between Turkish nursing students' perceptions of spiritual care and their attitudes towards death. J Relig Health. 2021;60(6):4402-16. DOI: 10.1007/s10943-021-01316-4.
12. Begum S, Slavin H. Perceptions of "caring" in nursing education by Pakistani nursing students: an exploratory study. Nurse Educ Today. 2012;32(3):332-6. DOI: 10.1016/j.nedt.2011.10.011.
13. Warshawski S, Itzhaki M, Barnoy S. The associations between peer caring behaviors and social support to nurse students' caring perceptions. Nurse Educ Pract. 2018;31:88-94. DOI: 10.1016/j.nepr.2018.05.009.
14. Pajnkihar M, Kocbek P, Musović K, Tao Y, Kasimovskaya N, Štiglic G, et al. An international cross-cultural study of nursing students' perceptions of caring. Nurse Educ Today. 2020;84:104214. DOI: 10.1016/j. nedt.2019.104214.
15. Tiew LH, Creedy DK, Chan MF. Student nurses' perspectives of spirituality and spiritual care. Nurse Educ Today. 2013;33(6):574-9. DOI: 10.1016/j.nedt.2012.06.007.
16. Çoban Gİ, Şirin M, Yurttaş A. Reliability and validity of the spiritual care-giving scale in a Turkish Population. J Relig Health. 2017;56(1):63-73. DOI: 10.1007/s10943-015-0086-6.
17. Kobya Bulut H, Meral B. Öğrenci Hemşirelerin Maneviyat ve Manevi Bakımı Algılama Düzeyleri ve Etkileyen Bazı Faktörlerin Belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;8(4): 353-62.
18. Çelik İnce S, Utaş Akhan L. Öğrenci hemşirelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin algıları. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma. 2016;13(3):202-8.
19. Çetintaş İ, Dirik FZ, İlhan E, Kostak MA. Hemşirelik öğrencilerinin maneviyat ve manevi bakım ile ilgili algıları. EurasianJHS. 2021;4(1):38- 46.
20. Giske T, Cone PH. Opening up to learning spiritual care of patients: a grounded theory study of nursing students. J Clin Nurs. 2012;21(13- 14):2006-15. DOI: 10.1111/j.1365-2702.2011.04054.x.
21. Ercan F, Körpe G, Demir S. Bir üniversite hastanesinde yataklı servislerde çalışan hemşirelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin algıları. GMJ. 2018;29(1):17-22. DOI: 10.12996/gmj.2018.05.
22. Frouzandeh N, Aein F, Noorian C. Introducing a spiritual care training course and determining its effectiveness on nursing students' self-efficacy in providing spiritual care for the patients. J Edu Health Promot. 2015;4:34. DOI: 10.4103/2277-9531.157189.
23. Brown K, Humphreys H, Whorley E, Bridge D. Ready to care? Student nurse perceptions of spiritual care education. J Christ Nurs. 2019;36(1):E5-E10. DOI: 10.1097/CNJ.0000000000000579.
24. Ross L, van Leeuwen R, Baldacchino D, Giske T, McSherry W, Narayanasamy A, et al. Student nurses perceptions of spirituality and competence in delivering spiritual care: a European pilot study. Nurse Educ Today. 2014;34(5):697-702. DOI: 10.1016/j.nedt.2013.09.014.
25. Pesut B. The development of nursing students' spirituality and spiritual care-giving. Nurse Educ Today. 2002;22(2):128-35. DOI: 10.1054/nedt.2001.0664.
26. van Leeuwen R, Tiesinga LJ, Middel B, Post D, Jochemsen H. The effectiveness of an educational programme for nursing students on developing competence in the provision of spiritual care. J Clin Nurs. 2008;17(20):2768-81. DOI:10.1111/j.1365-2702.2008.02366.x.
27. Cruz JP, Alshammari F, Alotaibi KA, Colet PC. Spirituality and spiritual care perspectives among baccalaureate nursing students in Saudi Arabia: A cross-sectional study. Nurse Educ Today. 2017;49:156-62. DOI: 10.1016/j.nedt.2016.11.027.
28. Akpınar YY, Aşti N. Maneviyat, manevi bakım ve manevi bakımın hemşirelikte önemi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2021;2(3):127-40.
29. Kalkim A, Sagkal Midilli T, Daghan S. Nursing students' perceptions of spirituality and spiritual care and their spiritual care competencies: A correlational research study. J Hosp Palliat Nurs. 2018;20(3):286-95. DOI: 10.1097/NJH.0000000000000446.
30. Cavendish R, Konecny L, Mitzeliotis C, Russo D, Luise B, Lanza M, et al. Spiritual care activities of nurses using Nursing Interventions Classification (NIC) labels. Int J Nurs Terminol Classif. 2003;14(4):113-24. DOI: 10.1111/j.1744-618x.2003.00113.x.