Araştırma Makalesi

FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu

Cilt: 9 Sayı: 2 2 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu

Öz

Amaç: Bu çalışmada diyetle FODMAP (fermente edilebilir oligosakkaritler, disakkaritler, monosakkaritler ve polioller) alımını içeren besinlerin tüketim sıklığını sorgulayan anketi Türk toplumuna uyarlamak, anketin validasyonunu ve tekrar elde edilebilirliğini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Uyarlama için Avustralya’da geliştirilen orijinal besin tüketim sıklığı (BTS) anketi model alınmıştır. Katılımcılardan yedi günlük besin tüketim kaydı (BTK) alınmış ve sekiz hafta ara ile toplam iki kez Türk toplumuna uyarlanmış FODMAP alımını içeren BTS anketi uygulanmıştır. Validasyonun değerlendirilmesi amacıyla her bir FODMAP bileşeni için Wilcoxon testi sonuçları, Spearman korelasyon katsayıları, Blant- Altman fark ortalamaları, katılımcıların yanlış ve doğru sınıflandırılma verileri ve kappa katsayıları sunulmuştur. Tekrar elde edilebilirlik analizi için sınıf içi korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Bulgular: Validasyon açısından, uyarlanan anket Türk toplumunda serbest fruktoz, sorbitol, mannitol, raffinoz, staçiyoz, nistoz, ketoz ve total fruktan alımını saptayabilmektedir. Bu bileşenler için Blant-Altman fark ortalamalarının klinik sonuçları etkilemeyeceği kabul edilmiştir. Laktoz, mannitol, raffinoz, staçiyoz, nistoz, ketoz ve total fruktan için sonuçlar tekrar elde edilebilirdir. Sonuç: Validasyon ve tekrar elde edilebilirlik sonuçları bir arada incelendiğinde, Türk toplumuna uyarlanmış FODMAP alımını içeren BTS anketi mannitol, raffinoz, staçiyoz, nistoz, ketoz ve total fruktan alımını saptamada güçlü olup; bu bileşenler için kullanımı uygun bir araç olarak bulunmuştur. Laktoz ve fruktozun validasyonunun; fruktoz, serbest fruktoz ve sorbitolün ise tekrar elde edilebilirliğinin sağlanması için anketin geliştirilmesi gereklidir. Türk toplumunda tüketilen besinlerdeki FODMAP bileşenlerinin miktarının saptanması için ulusal besin analizlerine ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Gibson PR, Shepherd SJ. Evidence-based dietary management of functional gastrointestinal symptoms: The FODMAP approach. J Gastroenterol Hepatol. 2010;25(2):252-8. doi: 10.1111/j.1440- 1746.2009.06149.x.
  2. McIntosh K, Reed DE, Schneider T, Dang F, Keshteli AH, De Palma G, et al. FODMAPs alter symptoms and the metabolome of patients with IBS: a randomised controlled trial. Gut. 2017;66(7):1241-51. doi: 10.1136/ gutjnl-2015-311339.
  3. Eswaran S. Low FODMAP in 2017: Lessons learned from clinical trials and mechanistic studies. Neurogastroenterol Motil. 2017;29(4). doi: 10.1111/nmo.13055.
  4. Halmos EP, Power VA, Shepherd SJ, Gibson PR, Muir JG. A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology. 2014;146(1):67-75 e5. doi: 10.1053/j. gastro.2013.09.046.
  5. Pedersen N, Ankersen DV, Felding M, Wachmann H, Vegh Z, Molzen L, et al. Low-FODMAP diet reduces irritable bowel symptoms in patients with inflammatory bowel disease. World J Gastroenterol. 2017;23(18):3356-66. doi: 10.3748/wjg.v23.i18.3356.
  6. Croagh C, Shepherd SJ, Berryman M, Muir JG, Gibson PR. Pilot study on the effect of reducing dietary FODMAP intake on bowel function in patients without a colon. Inflamm Bowel Dis. 2007;13(12):1522-8. doi: 10.1002/ibd.20249.
  7. Uno Y, van Velkinburgh JC. Logical hypothesis: Low FODMAP diet to prevent diverticulitis. World J Gastrointest Pharmacol Ther. 2016;7(4):503-12. doi: 10.4292/wjgpt.v7.i4.503.
  8. Tan VP. The low-FODMAP diet in the management of functional dyspepsia in East and Southeast Asia. J Gastroenterol Hepatol. 2017;32 Suppl 1(S1):46-52. doi: 10.1111/jgh.13697.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

6 Eylül 2022

Kabul Tarihi

15 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türk, Ö. P., & Büyüktuncer Demirel, Z. (2024). FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(2), 185-192. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1171825
AMA
1.Türk ÖP, Büyüktuncer Demirel Z. FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu. İKÇÜSBFD. 2024;9(2):185-192. doi:10.61399/ikcusbfd.1171825
Chicago
Türk, Öykü Peren, ve Zehra Büyüktuncer Demirel. 2024. “FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (2): 185-92. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1171825.
EndNote
Türk ÖP, Büyüktuncer Demirel Z (01 Haziran 2024) FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 2 185–192.
IEEE
[1]Ö. P. Türk ve Z. Büyüktuncer Demirel, “FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu”, İKÇÜSBFD, c. 9, sy 2, ss. 185–192, Haz. 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1171825.
ISNAD
Türk, Öykü Peren - Büyüktuncer Demirel, Zehra. “FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/2 (01 Haziran 2024): 185-192. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1171825.
JAMA
1.Türk ÖP, Büyüktuncer Demirel Z. FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu. İKÇÜSBFD. 2024;9:185–192.
MLA
Türk, Öykü Peren, ve Zehra Büyüktuncer Demirel. “FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 2, Haziran 2024, ss. 185-92, doi:10.61399/ikcusbfd.1171825.
Vancouver
1.Öykü Peren Türk, Zehra Büyüktuncer Demirel. FODMAP Alımını İçeren Besin Tüketim Sıklığı Anketinin Türk Toplumuna Uyarlanması ve Validasyonu. İKÇÜSBFD. 01 Haziran 2024;9(2):185-92. doi:10.61399/ikcusbfd.1171825