Derleme

Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi

Cilt: 8 Sayı: 3 8 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi

Öz

Gastrointestinal mikrobiyota, doğumdan itibaren gelişen ve yaşamsal faktörlere göre değişen mikroorganizmalar bütünüdür. Son zamanlarda, beyin ve bağırsağın çift yönlü olarak birbirini etkilediği mekanizmalar araştırılmaktadır. Bu mekanizmalar arasında nöroaktif bileşikler, kısa zincirli yağ asitleri, hipotalamushipofiz- adrenal ekseni ve vagus siniri önemli rol oynamaktadır. Gastrointestinal sistem hastalıklarına bağlı olarak mikrobiyota disbiyozu görülen kişilerde depresyon, kaygı, stres gibi psikiyatrik bozukluklar da görülebilmektedir. Çeşitli fermentasyon süreçlerinden geçerek elde edilen fermente besinler, endojen mikrofloranın özelliklerini geliştirerek mikrobiyotayı ve dolayısıyla beyin ve bağırsak sağlığını olumlu yönde etkiler. Probiyotik özelliği olan fermente besinler aynı zamanda ruh sağlığını olumlu yönde etkiledikleri için psikobiyotik besinlerdir. Çalışmalar, psikiyatrik bozukluklarda turşu, yoğurt, kefir, kimçi gibi fermente ürünlerin mikrobiyotayı iyileştirerek ruh sağlığını destekleyebileceğini göstermiştir. Ancak, her bir fermente besin grubunun beyin-bağırsak eksenini ne düzeyde etkilediğini ve bunların ruh sağlığına etkilerini değerlendirmek için daha fazla çalışmaya gereksinim duyulmaktadır. Bu derlemede, beyin ve bağırsak arasındaki çift yönlü etkileşimde rol alan faktörler ve fermente besinlerin beyin-bağırsak ekseni üzerinden psikiyatrik bozukluklara etkisi araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. del Toro-Barbosa M, Hurtado-Romero A, Garcia-Amezquita LE, García- Cayuela T. Psychobiotics: mechanisms of action, evaluation methods and effectiveness in applications with food products. Nutrients. 2020 Dec 1;12(12):1–31.
  2. Wasilewski A, Zielińska M, Storr M, Fichna J. Beneficial effects of probiotics, prebiotics, synbiotics, and psychobiotics in inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis [Internet]. 2015 May 19 [cited 2022 Dec 31];21(7):1674–82. Available from:https://pubmed.ncbi.nlm.nih. gov/25822014/ DOI:10.1097/MIB.0000000000000364.
  3. Luang-In V, Katisart T, Konsue A, Nudmamud-Thanoi S, Narbad A, Saengha W, et al. Psychobiotic effects of multi-strain probiotics originated from thai fermented foods in a rat model. Food Sci Anim Resour [Internet]. 2020 Nov [cited 2022 Dec 31];40(6):1014–32. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33305285/ DOI: 10.5851/kosfa.2020.e72.
  4. Casertano M, Fogliano V, Ercolini D. Psychobiotics, gut microbiota and fermented foods can help preserving mental health. Food Research International. 2022 Feb 1;152:110892.
  5. Smith KS, Greene MW, Babu JR, Frugé AD. Psychobiotics as treatment for anxiety, depression, and related symptoms: a systematic review. Nutr Neurosci. 2021;24(12):963–77.
  6. Valdes AM, Walter J, Segal E, Spector TD. Role of the gut microbiota in nutrition and health. BMJ [Internet]. 2018 Jun [cited 2022 Dec 31]13;361:k2179. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih. gov/29899036/ DOI: 10.1136/bmj.k2179.
  7. Rinninella E, Raoul P, Cintoni M, Franceschi F, Abele G, Miggiano D, et al. What is the healthy gut microbiota composition? a changing ecosystem across age, environment, diet, and diseases. Microorganisms. 2019 [cited 2022 Dec 31];7:14. Available from: www.mdpi.com/journal/microorganisms DOI:10.3390/ microorganisms7010014.
  8. Sudo N. Microbiome, HPA axis and production of endocrine hormones in the gut. Adv Exp Med Biol [Internet]. 2014 [cited 2022 Dec 31];817:177–94. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih. gov/24997034/ DOI: 10.1007/978-1-4939-0897-4_8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

8 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

8 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2023

Kabul Tarihi

19 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ömür, S., & Kalkan, I. (2023). Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(3), 1087-1093. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1246338
AMA
1.Ömür S, Kalkan I. Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi. İKÇÜSBFD. 2023;8(3):1087-1093. doi:10.61399/ikcusbfd.1246338
Chicago
Ömür, Sena, ve Indrani Kalkan. 2023. “Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (3): 1087-93. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1246338.
EndNote
Ömür S, Kalkan I (01 Ekim 2023) Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 3 1087–1093.
IEEE
[1]S. Ömür ve I. Kalkan, “Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi”, İKÇÜSBFD, c. 8, sy 3, ss. 1087–1093, Eki. 2023, doi: 10.61399/ikcusbfd.1246338.
ISNAD
Ömür, Sena - Kalkan, Indrani. “Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/3 (01 Ekim 2023): 1087-1093. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1246338.
JAMA
1.Ömür S, Kalkan I. Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi. İKÇÜSBFD. 2023;8:1087–1093.
MLA
Ömür, Sena, ve Indrani Kalkan. “Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 3, Ekim 2023, ss. 1087-93, doi:10.61399/ikcusbfd.1246338.
Vancouver
1.Sena Ömür, Indrani Kalkan. Fermente Besinlerin Beyin-Bağırsak Ekseni ve Psikiyatrik Bozukluklara Etkisi. İKÇÜSBFD. 01 Ekim 2023;8(3):1087-93. doi:10.61399/ikcusbfd.1246338