EN
TR
Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler
Öz
Büyük depremler sonrasında hayatta kalan depremzedeler depremden hemen sonra başlayan ve uzunca bir süre devam eden bir takım fizyolojik, anatomik ve psikolojik değişimlerle karşılaşırlar. Bu problemlerin birisi de fantom deprem hissi olarak da tanımlanabilen kişilerin herhangi bir etki olmadan sallandığını hissettiği vestibüler sistem etkilenimleri ve denge bozukluklarıdır. Bu kişilerde vestibüler sistem ve denge yollarının etkilenimden daha çok psikolojik yanıtların sallanma hissinde daha etkili olduğu görülmüştür. Yaşanan bu değişimler kişileri günlük yaşam aktivitelerinden ve sosyal çevrelerinden uzaklaştırabilmektedir. Depremzedelerin günlük hayatlarına dönüşünü hızlandırmak için vestibüler rehabilitasyon ve fiziksel aktivite önemli bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda derlemede büyük depremlerden sonra görülen denge ve vestibüler değişimler ile fantom deprem hissi kavramını, altta yatan nöroanatomik mekanizmalarını, tedavi seçeneklerini ve fizyoterapistlerin bu semptomu yönetmedeki rollerini kapsamlı bir şekilde ele almak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kario K, McEwen BS, Pickering TG. Disasters and the heart: a review of the effects of earthquake-induced stress on cardiovascular disease. Hypertens Res. 2003;26(5):355-67. Epub 2003/07/31. doi: 10.1291/ hypres.26.355.
- Varela E, Koustouki V, Davos CH, Eleni K. Psychological consequences among adults following the 1999 earthquake in Athens, Greece. Disasters. 2008;32(2):280-91. Epub 2008/04/03. doi: 10.1111/j.1467- 7717.2008.01039.x.
- Kumar V, Bhavana K. Post Earthquake Equilibrium Disturbance: A Study After Nepal-India Earthquake 2015. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;71(Suppl 2):1258-65. Epub 2019/11/22. doi: 10.1007/ s12070-018-1296-5.
- Ehring T, Razik S, Emmelkamp PM. Prevalence and predictors of posttraumatic stress disorder, anxiety, depression, and burnout in Pakistani earthquake recovery workers. Psychiatry Res. 2011;185(1- 2):161-6. Epub 2010/06/12. doi: 10.1016/j.psychres.2009.10.018.
- Honma M, Endo N, Osada Y, Kim Y, Kuriyama K. Disturbances in equilibrium function after major earthquake. Sci Rep. 2012;2(1):749. Epub 2012/10/23. doi: 10.1038/srep00749.
- Miwa T. Vestibular Function After the 2016 Kumamoto Earthquakes: A Retrospective Chart Review. Front Neurol. 2020;11:626613. Epub 2021/02/09. doi: 10.3389/fneur.2020.626613.
- Yildiz MG, Bilal N, Kara I, Sagiroglu S, Orhan I, Doganer A. Characteristics of Benign Paroxysmal Positional Vertigo Following an Earthquake. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2021;130(11):1236-44. Epub 2021/03/16. doi: 10.1177/0003489421996914.
- Bajs Janovic M, Janovic S, Separovic Lisak M, Medved S, Ojdanic O, Veronek J. Phantom Earthquake Syndrome - A Pilot Study after Zagreb and Banovina 2020 Earthquake. Psychiatr Danub. 2021;33(Suppl 4):706- 9. Epub 2021/11/01.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
13 Temmuz 2023
Yayımlanma Tarihi
21 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
14 Mart 2023
Kabul Tarihi
18 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Tanık, F., & Özer Kaya, D. (2023). Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 705-709. https://izlik.org/JA67CF44GE
AMA
1.Tanık F, Özer Kaya D. Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler. İKÇÜSBFD. 2023;8(2):705-709. https://izlik.org/JA67CF44GE
Chicago
Tanık, Faruk, ve Derya Özer Kaya. 2023. “Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (2): 705-9. https://izlik.org/JA67CF44GE.
EndNote
Tanık F, Özer Kaya D (01 Haziran 2023) Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 2 705–709.
IEEE
[1]F. Tanık ve D. Özer Kaya, “Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler”, İKÇÜSBFD, c. 8, sy 2, ss. 705–709, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67CF44GE
ISNAD
Tanık, Faruk - Özer Kaya, Derya. “Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/2 (01 Haziran 2023): 705-709. https://izlik.org/JA67CF44GE.
JAMA
1.Tanık F, Özer Kaya D. Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler. İKÇÜSBFD. 2023;8:705–709.
MLA
Tanık, Faruk, ve Derya Özer Kaya. “Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 2, Haziran 2023, ss. 705-9, https://izlik.org/JA67CF44GE.
Vancouver
1.Faruk Tanık, Derya Özer Kaya. Fantom Deprem Hissi – Büyük Depremler Sonrasında Denge ve Vestibüler Etkilenimler. İKÇÜSBFD [Internet]. 01 Haziran 2023;8(2):705-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67CF44GE
