TR
EN
Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal
Öz
Toksik bir α-dikarbonil bileşiği olan metilglioksal (MG) endojen olarak çeşitli yolaklarda üretilebildiği gibi çeşitli yiyecek ve içeceklerle de vücuda alınması söz konusudur. Hücrelerde metabolik reaksiyonlar sonucu oluşumu kaçınılmazken, organizmada birikimini önleyen detoksifikasyon sistemleri mevcuttur. Bunlardan en önemlisi antioksidan bir savunma sistemi olan glutatyon bağımlı glikoksalaz enzim sistemidir. Hiperglisemik koşullarda ve yüksek enerjili beslenmede MG üretiminin artması veya detoksifikasyonun yetersiz kalması nedeniyle hücrelerde birikebilir. Aşırı birikimi sonucunda MG, DNA ile çapraz bağlar kurarak epigenetik değişikliklere ve hasarlara sebep olabilir. Hücrelerde serbest radikal üretimini arttırarak mitokondriyal disfonksiyona ve apoptoza neden olabilir. MG, ileri glikasyon son ürünlerini (AGE) oluşturmak üzere proteinler, lipidler ve nükleik asitlerle kolaylıkla reaksiyona girer. Bu ileri glikasyon ürünleri, diyabetik komplikasyonlar, yaşlanma ve nörodejeneratif bozukluklar gibi çeşitli patofizyolojik mekanizmalarla ilişkilidir. Tüketilen besinlere ek olarak, besinlerin pişirme ve depolama yöntemleri de MG içeriğini etkilemektedir. Bu derlemenin amacı, metilglioksalin sağlık üzerine etkilerini ve bu etkileri azaltma yöntemlerini tartışmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Wang Y, Ho CT. Flavour chemistry of methylglyoxal and glyoxal. Chemical Society Reviews, 2012;41(11):4140-9.
- Dhar I, Desai K. Aging: Drugs to eliminate methylglyoxal, a reactive glucose metabolite, and advanced glycation endproducts. In (Ed.), Pharmacology. IntechOpen, 2012;30:681-708.
- Singh R, Barden A, Mori T, Beilin L. Advanced glycation end-products: A review. Diabetologia. 2001 Feb;44(2):129-46. doi:10.1007/ s001250051591.
- Allaman I, Bélanger M, Magistretti PJ. Methylglyoxal, the dark side of glycolysis. Front Neurosci. 2015 Feb 9;9:23. doi:10.3389/fnins.2015.00023
- Münch G, Westcott B, Menini T, Gugliucci A. Advanced glycation endproducts and their pathogenic roles in neurological disorders. Amino Acids. 2012 Apr;42(4):1221-36. doi:10.1007/s00726-010-0777-y.
- Bellahcène A, Nokin MJ, Castronovo V, Schalkwijk C. Methylglyoxal-derived stress: An emerging biological factor involved in the onset and progression of cancer. Semin Cancer Biol. 2018 Apr;49:64-74. doi:10.1016/j.semcancer.2017.05.010.
- Nigro C, Leone A, Fiory F, Prevenzano I, et al. Dicarbonyl stress at the crossroads of healthy and unhealthy aging. Cells. 2019 Jul 19;8(7):749. doi:10.3390/cells8070749.
- Degen J, Vogel M, Richter D, Hellwig M, et al. Metabolic transit of dietary methylglyoxal. J Agric Food Chem. 2013. doi: 10.1021/jf304946p.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Ocak 2024
Gönderilme Tarihi
31 Mart 2023
Kabul Tarihi
20 Eylül 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Akol, M., & Taşkıran, D. (2024). Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(1), 139-144. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1274527
AMA
1.Akol M, Taşkıran D. Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal. İKÇÜSBFD. 2024;9(1):139-144. doi:10.61399/ikcusbfd.1274527
Chicago
Akol, Melisa, ve Dilek Taşkıran. 2024. “Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (1): 139-44. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1274527.
EndNote
Akol M, Taşkıran D (01 Ocak 2024) Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 1 139–144.
IEEE
[1]M. Akol ve D. Taşkıran, “Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal”, İKÇÜSBFD, c. 9, sy 1, ss. 139–144, Oca. 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1274527.
ISNAD
Akol, Melisa - Taşkıran, Dilek. “Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/1 (01 Ocak 2024): 139-144. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1274527.
JAMA
1.Akol M, Taşkıran D. Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal. İKÇÜSBFD. 2024;9:139–144.
MLA
Akol, Melisa, ve Dilek Taşkıran. “Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2024, ss. 139-44, doi:10.61399/ikcusbfd.1274527.
Vancouver
1.Melisa Akol, Dilek Taşkıran. Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal. İKÇÜSBFD. 01 Ocak 2024;9(1):139-44. doi:10.61399/ikcusbfd.1274527
