EN
TR
Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı, kardiyovasküler hastalığı olan bireylerin gündüz uykululuk hali ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin kardiyoloji servisinde yatarak tedavi gören 212 kardiyovasküler hastalığı olan birey oluşturdu. Araştırma verileri Hasta Tanıtım Formu, Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) ve MacNew Kalp Hastalığına Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MKÖYKÖ) kullanılarak toplandı. Nicel değişkenler ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum; nitel değişkenler ise sayı ve yüzde şeklinde sunuldu. İki grup arasındaki fark bağımsız gruplarda t- testi ile üç ve daha fazla gruplar arasındaki fark ANOVA varyans analizi ile değerlendirildi. Değişkenler arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile incelendi. Tek değişkenli analiz sonrası anlamlı çıkan değişkenler ile çok değişkenli regresyon analizi uygulandı.
Bulgular: Katılımcıların yarısından fazlasını erkek (%54,2), kronik hastalık öyküsü (%69,8) olan, koroner arter hastalığı olan (%52,4) ve çoğunda gündüz uykululuk hali (%72,6) olmayan bireyler oluşturmaktaydı. Katılımcıların EUÖ puan ortalamalarının 6,46±4,85 ve MKÖYKÖ puan ortalamalarının ölçeğin geneli için 4,11±1,10 olduğu, ölçek puanları arasında negatif yönde (r=- 0,362, p<0,001) anlamlı korelasyon olduğu saptandı. Katılımcıların MKÖYKÖ puanlarının toplam varyansının %23,4’ünü gündüz uykululuk halinin açıkladığı bulundu (F=10,454, p<0,001).
Sonuç: Katılımcıların gündüz uykululuk durumları arttıkça yaşam kalitelerinin azaldığı görüldü. Kardiyovasküler hastalığı olan bireylerin yaşam kalitelerinin gündüz uykululuk hali, cinsiyet ve kronik hastalık bulunma durumundan etkilendiği saptandı. Hastaların yaşam kalitelerin en fazla etkiyen durumun gündüz uykululuk hali olduğu bulundu. Buna göre, kardiyovasküler hastalığı olan bireylerin yaşam kalitelerinde iyileşmeler sağlanabilmesi için yapılacak müdahale araştırmalarında hastaların gündüz uykululuk halinin değerlendirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- LLuyster FS, Strollo PJ, Zee PC, Walsh JK. Sleep: A health imperative. Sleep. 2012; 35(6): 727–73. DOI: 10.5665/sleep.1846.
- Karatas A, Canakci E, Turkmen E. Comparison of sleep quality and quality of life indexes with sociodemographic characteristics in patients with chronic kidney disease. Nigerian Journal of Clinical Practice. 2018; 21(11): 1461-67. DOI: 10.4103/njcp.njcp_146_18.
- Demir AU, Ardic S, Firat H, Karadeniz D, Aksu M, Ucar ZZ, et al. Prevalence of sleep disorders in the Turkish adult population epidemiology of sleep study. Sleep and Biological Rhythms. 2015; 13: 298–308. DOI: 10.1111/sbr.12118.
- Li J, Vitiello MV, Gooneratne NS. Sleep in normal aging. Sleep Medicine Clinics. 2022; 17(2): 161-171. DOI: 10.1016/j.jsmc.2017.09.001.
- Wang ZY, Liu ZZ, Jia CX, Liu X. Age at menarche, menstrual problems, and daytime sleepiness in Chinese adolescent girls. Sleep. 2019; 42(6):1-9. DOI: 10.1093/sleep/zsz061.
- Xie J, Sert Kuniyoshi FH, Covassin N, Singh P, Gami AS, Chahal CAA, et al. Excessive daytime sleepiness independently predicts increased cardiovascular risk after myocardial infarction. Journal of the American Heart Association. 2018; 7(2): e007221. DOI: 10.1161/JAHA.117.007221.
- Javaheri S, Redline S. Insomnia and risk of cardiovascular disease. Chest. 2017; 152(2): 435-44. DOI: 10.1016/j.chest.2017.01.026.
- Khan MS, Aouad R. The effects of insomnia and sleep loss on cardiovascular disease. Sleep Medicine Clinics. 2022; 17(2):193-203. DOI: 10.1016/j.jsmc.2022.02.008
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dahili Hastalıklar Hemşireliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ocak 2024
Gönderilme Tarihi
20 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
30 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Sevgi Dogan, E., Koşar Şahin, C., Deniz Akan, D., Dedeli Çaydam, Ö., & Çınar Pakyüz, S. (2024). Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(1), 95-100. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1330449
AMA
1.Sevgi Dogan E, Koşar Şahin C, Deniz Akan D, Dedeli Çaydam Ö, Çınar Pakyüz S. Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki. İKÇÜSBFD. 2024;9(1):95-100. doi:10.61399/ikcusbfd.1330449
Chicago
Sevgi Dogan, Esin, Cansu Koşar Şahin, Dilan Deniz Akan, Özden Dedeli Çaydam, ve Sezgi Çınar Pakyüz. 2024. “Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (1): 95-100. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1330449.
EndNote
Sevgi Dogan E, Koşar Şahin C, Deniz Akan D, Dedeli Çaydam Ö, Çınar Pakyüz S (01 Ocak 2024) Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 1 95–100.
IEEE
[1]E. Sevgi Dogan, C. Koşar Şahin, D. Deniz Akan, Ö. Dedeli Çaydam, ve S. Çınar Pakyüz, “Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki”, İKÇÜSBFD, c. 9, sy 1, ss. 95–100, Oca. 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1330449.
ISNAD
Sevgi Dogan, Esin - Koşar Şahin, Cansu - Deniz Akan, Dilan - Dedeli Çaydam, Özden - Çınar Pakyüz, Sezgi. “Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/1 (01 Ocak 2024): 95-100. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1330449.
JAMA
1.Sevgi Dogan E, Koşar Şahin C, Deniz Akan D, Dedeli Çaydam Ö, Çınar Pakyüz S. Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki. İKÇÜSBFD. 2024;9:95–100.
MLA
Sevgi Dogan, Esin, vd. “Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2024, ss. 95-100, doi:10.61399/ikcusbfd.1330449.
Vancouver
1.Esin Sevgi Dogan, Cansu Koşar Şahin, Dilan Deniz Akan, Özden Dedeli Çaydam, Sezgi Çınar Pakyüz. Kardiyovasküler Hastalığı Olan Bireylerin Gündüz Uykululuk Hali ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki. İKÇÜSBFD. 01 Ocak 2024;9(1):95-100. doi:10.61399/ikcusbfd.1330449
