Araştırma Makalesi

Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 11 Sayı: 2 31 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı kalp yetersizliği hastalarının hastalık kabulü ile öz bakım davranışlarını gerçekleştirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif ve tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Çalışma İzmir’de bir devlet hastanesinin kardiyoloji servisinde yatan, New York Kalp Derneği (New York Heart Association, NYHA) 1-4 sınıflaması arasında ve en az 6 ay önce kalp yetersizliği tanısı almış 152 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Avrupa Kalp Yetersizliği Öz Bakım Davranışları Ölçeği ve Hastalığı Kabul Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın yürütülmesi için etik kurul onayı ve ilgili hastaneden kurum izni, çalışmaya katılan hastalardan bilgilendirilmiş sözel onam alınmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında hastaların %54,6’sı kadın, %45,4’ü erkek olup yaş ortalaması 72,89±10,65’tir. Araştırmaya katılan kalp yetersizliği hastalarının öz bakım davranışları ölçeği puan ortalamasına göre (33,79±4,41) öz bakımın yeterli düzey olduğu, Hastalığı Kabul Ölçeği puan ortalamasına göre (21,92±3,65) hastalığı kabullerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Hastalığı kabul ölçeğinde New York Kalp Derneği 2. ve 4. evre arasında ve komorbid hastalık bölümünde böbrek yetmezliği olma durumu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öz bakım davranışları ölçeği alt boyutları ile bağımsız değişkenler karşılaştırıldığında; çalışma durumuna göre aktivitelere uyum alt boyutunda ve komorbid hastalık durumuna göre diyabet hastalığı varlığında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Hastaların hastalığı kabul düzeyleri ile öz bakım davranışları düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hastalık kabulü ile öz bakım davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Hastalar akut semptom yönetimine öncelik verirken, önleyici davranışlara uyumun daha düşük olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Mozaffarian D, Benjamin EJ, Go AS, Arnett DK, Blaha MJ, Cushman M, et al. American Heart Association Statistics Committee; Stroke Statistics Subcommittee. Executive summary: heart disease and stroke statistics—2016 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2016;133(4):447-54. DOI:10.1161/CIR.0000000000000366.
  2. Bozkurt B, Ahmad T, Alexander KM, Baker WL, Bosak K, Breathett K, et al. Writing Committee Members. Heart failure epidemiology and outcomes statistics: a report of the Heart Failure Society of America. J Card Fail. 2023;29(10):1412-51. DOI:10.1016/j.cardfail.2023.07.006.
  3. Güzel EN, Koç A. Does social support affect self-care behavior in patients with heart failure? A descriptive research. J Cardiovasc Nurs. 2024;15(37):97-103. DOI: 10.5543/khd.2024.72473
  4. Jaarsma T, Hill L, Bayes-Genis A, La Rocca HB, Castiello T, Čelutkienė J, et al. Self-care of heart failure patients: practical management recommendations from the Heart Failure Association of the European Society of Cardiology. Eur J Heart Fail. 2021;23(1):157-74. DOI:10.1002/ejhf.2008.
  5. Huang Z, Liu T, Chair SY. Effectiveness of nurse-led self-care interventions on self-care behaviors, self-efficacy, depression and illness perceptions in people with heart failure: a systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2022;(132):104255. DOI:10.1016/j.ijnurstu.2022.104255.
  6. Cocchieri A, Riegel B, D'Agostino F, Rocco G, Fida R, Alvaro R, et al. Describing self-care in Italian adults with heart failure and identifying determinants of poor self-care. Eur J Cardiovasc Nurs. 2013;12(2):126-36. DOI:10.1177/1474515113518443.
  7. Fedorowicz O, Jaźwińska-Tarnawska E, Adamiszak A, Niewiński P, Krajewska M, Wiela-Hojeńska A. Determinants of disease acceptance in renal transplantation patients assessed with the application of the Acceptance Illness Scale (AIS). J Pharm Pharm Sci. 2021;(24):308-16. DOI:10.18433/jpps31592.
  8. Büyükkaya Besen D, Esen A. The adaptation of the Acceptance of Illness Scale to the diabetic patients in Turkish society. TAF Prev Med Bull. 2011;10(2):155-64. DOI:10.5455/pmb.20110304120542.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

18 Eylül 2024

Kabul Tarihi

13 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Günbaş, M., & Tokem, Y. (2026). Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(2), 280-286. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1551909
AMA
1.Günbaş M, Tokem Y. Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2026;11(2):280-286. doi:10.61399/ikcusbfd.1551909
Chicago
Günbaş, Merve, ve Yasemin Tokem. 2026. “Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (2): 280-86. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1551909.
EndNote
Günbaş M, Tokem Y (01 Mayıs 2026) Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 2 280–286.
IEEE
[1]M. Günbaş ve Y. Tokem, “Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 2, ss. 280–286, May. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1551909.
ISNAD
Günbaş, Merve - Tokem, Yasemin. “Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/2 (01 Mayıs 2026): 280-286. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1551909.
JAMA
1.Günbaş M, Tokem Y. Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2026;11:280–286.
MLA
Günbaş, Merve, ve Yasemin Tokem. “Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 2, Mayıs 2026, ss. 280-6, doi:10.61399/ikcusbfd.1551909.
Vancouver
1.Merve Günbaş, Yasemin Tokem. Kalp Yetersizliği Hastalarının Hastalık Kabulü İle Öz Bakım Davranışlarını Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 01 Mayıs 2026;11(2):280-6. doi:10.61399/ikcusbfd.1551909