Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Birinci Sınıf ve Son Sınıf Öğrencilerinin Vücut Farkındalığı ve Fiziksel Aktiviteye İlişkin Tutum ve Davranışlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi

Bu makale için 28 Ocak 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ikcusbfd/article/1873210

Öz

Amaç: Fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü birinci sınıf ve son sınıf öğrencilerinin vücut farkındalığı ve fiziksel aktiviteye ilişkin tutum ve davranışlarını, sınıf düzeyine, cinsiyete ve düzenli egzersiz yapma durumuna göre karşılaştırarak incelemektir. Gereç ve Yöntem: 129 fizyoterapi ve rehabilitasyon lisans öğrencisi (68 birinci sınıf ve 61 son sınıf) dahil edildi. Tüm katılımcılara vücut farkındalığını değerlendirmek için Vücut Farkındalığı Anketi ve Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II anketi ve fiziksel aktiviteye ilişkin tutum ve davranışları değerlendirmek için Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği uygulandı. Bulgular: Sınıf düzeyine göre karşılaştırıldığında, Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II’nin dikkati düzenleme boyutu ve Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği’nin total ve alt boyutları birinci sınıflar lehine yüksekti (p<0,05). Kadın öğrencilerde erkek öğrencilere göre Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II’nin dikkati dağıtmamak ve duygusal farkındalık boyutları daha yüksekti (p<0,05). Düzenli egzersiz yapma durumuna göre karşılaştırıldığında Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II’nin dikkati düzenleme, öz-düzenleme ve bedeni dinlemek boyutları ve Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği’nin total ve alt boyutları egzersiz yapan öğrenciler lehine yüksekti (p<0,05). Vücut Farkındalığı Anketi ve Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II skorları, Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği skorları ile zayıftan ortaya değişen şiddette korelasyon gösterdi (p<0,05). Sonuç: Vücut farkındalığı ve fiziksel aktiviteye ilişkin tutum ve davranışların birinci sınıflar, kadın öğrenciler ve düzenli egzersiz yapan öğrenciler lehine yüksek olduğu görüldü. Ayrıca, vücut farkındalığının boyutları ile fiziksel aktiviteye ilişkin tutum ve davranışlar arasında zayıftan ortaya değişen şiddette anlamlı ilişki bulundu.

Anahtar Kelimeler

• Farkındalık
• interosepsiyon
• egzersiz
• fizyoterapistler
• sağlık meslekleri öğrencileri

Comparative Analysis of Body Awareness and Attitudes and Behaviors Towards Physical Activity Among First and Final Year Physiotherapy and Rehabilitation Students

Bu makale için 28 Ocak 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ikcusbfd/article/1873210

Öz

Objective: To investigate body awareness and attitudes and behaviors towards physical activity in first and final year physiotherapy and rehabilitation students by compring them according to class level, gender, and regular exercise status. Materials and Methods: A total of 129 undergraduate physiotherapy and rehabilitation students (68 first-year and 61 final-year) were included. All participants completed the Body Awareness Questionnaire and the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II to assess body awareness and the Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire to evaluate attitudes and behaviors towards physical activity. Results: When compared by class level, first-year students scored higher on the attention regulation dimension of the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II and the total and subdimension scores of the Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire (p<0.05). Female students scored higher than males on the not-distracting and emotional awareness dimensions of the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II (p<0.05). Regarding regular exercise status, students who exercised regularly had higher scores on the attention regulation, self-regulation, and body listening dimensions of the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II, as well as the total and subdimension scores of Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire (p<0.05). Weak to moderate correlations were observed between Body Awareness Questionnaire and Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II scores, and Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire scores (p<0.05). Conclusion: Body awareness and attitudes and behaviors towards physical activity were found to be higher in favor of first-year students, female students, and those who regularly exercised. Additionally, significant correlations ranging from weak to moderate were found between body awareness dimensions and attitudes and behaviors towards physical activity.

Anahtar Kelimeler

• Awareness
• interoception
• exercise
• physical therapists
• students
• health occupations

Kaynakça

1. Mehling WE, Gopisetty V, Daubenmier J, Price CJ, Hecht FM, Stewart A. Body Awareness: Construct and Self-Report Measures. PLoS One. 2009 May;4(5):e5614. DOI: 10.1371/journal.pone.0005614.
2. Costantini M. Body perception, awareness, and illusions. WIREs Cogn Sci. 2014 Sep;5(5):551–60. DOI: 10.1002/wcs.1309.
3. Mehling WE, Wrubel J, Daubenmier JJ, Price CJ, Kerr CE, Silow T, et al. Body Awareness: a phenomenological inquiry into the common ground of mind-body therapies. Philos Ethics, Humanit Med. 2011 Apr;6:6. DOI: 10.1186/1747-5341-6-6.
4. Filippetti ML, Lloyd-Fox S, Longo MR, Farroni T, Johnson MH. Neural Mechanisms of Body Awareness in Infants. Cereb Cortex. 2015 Oct;25(10):3779–87. DOI: 10.1093/cercor/bhu261.
5. Gyllensten AL, Skär L, Miller M, Gard G. Embodied identity—A deeper understanding of body awareness. Physiother Theory Pract. 2010 Oct;26(7):439–46. DOI: 10.3109/09593980903422956.
6. Ginzburg K, Tsur N, Barak-Nahum A, Defrin R. Body awareness: differentiating between sensitivity to and monitoring of bodily signals. J Behav Med. 2014 Jun;37(3):564–75. DOI: 10.1007/s10865-013-9514-9.
7. Haugstad GK, Haugstad TS, Kirste UM, Leganger S, Wojniusz S, Klemmetsen I, et al. Posture, movement patterns, and body awareness in women with chronic pelvic pain. J Psychosom Res. 2006 Nov;61(5):637–44. DOI: 10.1016/j.jpsychores.2006.05.003.
8. Mayer Á, Kudar K, Bretz K, Tihanyi J. Body schema and body awareness of amputees. Prosthet Orthot Int. 2008;32(3):363–82. DOI: 10.1080/03093640802024971.

9. Lööf H, Johansson U-B, Henriksson EW, Lindblad S, Saboonchi F. Pain and fatigue in adult patients with rheumatoid arthritis: Association with body awareness, demographic, disease-related, emotional and psychosocial factors. Open J Nurs. 2013;03(02):293–300. DOI: 10.4236/ojn.2013.32040.
10. Baas LS, Beery TA, Allen G, Wizer M, Wagoner LE. An exploratory study of body awareness in persons with heart failure treated medically or with transplantation. J Cardiovasc Nurs. 2004 Jan-Feb;19(1):32–40. DOI: 10.1097/00005082-200401000-00007.
11. Scheffers M, van Duijn MAJ, Beldman M, Bosscher RJ, van Busschbach JT, Schoevers RA. Body attitude, body satisfaction and body awareness in a clinical group of depressed patients: An observational study on the associations with depression severity and the influence of treatment. J Affect Disord. 2019 Jan;242:22–8. DOI: 10.1016/j.jad.2018.08.074.
12. Yagci G, Benli AC, Erel S, Fenkci SM. Investigation of body awareness and body image perception in patients with type 2 diabetes mellitus. J Bodyw Mov Ther. 2023 Jul;35:108–13. DOI: 10.1016/j.jbmt.2023.04.051.
13. Courtois I, Cools F, Calsius J. Effectiveness of body awareness interventions in fibromyalgia and chronic fatigue syndrome: A systematic review and meta-analysis. J Bodyw Mov Ther. 2015 Jan;19(1):35–56. DOI: 10.1016/j.jbmt.2014.04.003.
14. Ghielen I, van Wegen EEH, Rutten S, de Goede CJT, Houniet-de Gier M, Collette EH, et al. Body awareness training in the treatment of wearing-off related anxiety in patients with Parkinson’s disease: Results from a pilot randomized controlled trial. J Psychosom Res. 2017 Dec;103:1–8. DOI: 10.1016/j.jpsychores.2017.09.008.
15. Bravo C, Skjaerven LH, Espart A, Guitard Sein-Echaluce L, Catalan-Matamoros D. Basic Body Awareness Therapy in patients suffering from fibromyalgia: A randomized clinical trial. Physiother Theory Pract. 2019 Oct;35(10):919–29. DOI: 10.1080/09593985.2018.1467520.
16. Kalkışım ŞN, Erden A, Kanber Uzun Ö, Ertemoğlu Öksüz C, Zihni NB, Çan MA. Relationship between body awareness level and musculoskeletal pain complaints, physical activity level and emotional status in healthy people. Acta Neurol Belg. 2023 Oct;123(5):1789–96. DOI: 10.1007/s13760-022-02056-2.
17. Serrada I, Hordacre B, Hillier S. Recovery of Body Awareness After Stroke: An Observational Study. Front Neurol. 2021 Nov;12:745964. DOI: 10.3389/fneur.2021.745964.
18. Asan S. Investigation of the relationship between body awareness and physical activity and strength levels of young athletes. Online J Recreat Sport. 2023 Oct;12(4):502–7. DOI: 10.22282/tojras.1308696.
19. Karaca S, Bayar B. Turkish version of the body awareness questionnaire: Validity and reliability study. Türk Fiz ve Rehabil Derg. 2021 Apr;32(1):44–50. DOI: 10.21653/tjpr.660186.
20. Özpınar S, Dunder E, Demir Y, Akyol M. Multidimensional assessment of ınteroceptive awareness (MAIA 2): psychometric properties of the Turkish version. J Heal Sci Med. 2021 Mar;4(2):132–6. DOI: 10.32322/jhsm.836361.
21. Taştan, Z. The role of physical activity participation motivation in body awareness. International Journal of Education Technology and Scientific Researches. 2022;7(19):1891-1910. DOI: 10.35826/ijetsar.522
22. Schembre SM, Durand CP, Blissmer BJ, Greene GW. Development and Validation of the Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire. Am J Health Promot. 2015 Sep-Oct;30(1):58-65. DOI: 10.4278/ajhp.131021-QUAN-539.
23. mevzuat.gov.tr [Internet]. Sağlık meslek mensupları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının iş ve görev tanımlarına dair yönetmelik; 2014 [cited 2024 Nov 14]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19696&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5#
24. Atasoy M, Altun M. Measuring Cognitive Behavioral Physical Activity Levels of Students Aged 17-18. J Educ Learn. 2018 Sep;7(6):150–5. DOI: 10.5539/jel.v7n6p150.
25. Grabauskaitė A, Baranauskas M, Griškova-Bulanova I. Interoception and gender: What aspects should we pay attention to? Conscious Cogn. 2017 Feb;48:129–37. DOI: 10.1016/j.concog.2016.11.002.
26. Re A, Malvica S, Lucifora C, Perconti P, Bruni D. Gender differences in the interoceptive awareness: a pilot study on Italian people. Mediterr J Clin Psychol. 2023;11(1).
27. Kusan O. Spor Yapan ve Yapmayan Bireylerde Sağlıklı Olma Kültürü ve Fiziksel Aktivite Durumları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg. 2023 Mar;12(1):192–200. DOI: 10.37989/gumussagbil.1228324
28. ikc.edu.tr [Internet]. Eğitim Kataloğu; [cited 2024 Nov 14]. Available from: https://ubs.ikc.edu.tr/AIS/OutcomeBasedLearning/Home/Index?culture=tr-TR
29. Eskiler E, Küçükibiş F, Gülle M, Soyer F. The Cognitive Behavioral Physical Activity Questionnaire: A study of validity and reliability

    Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. J Hum Sci. 2016;13(2):2577-87.

30. Kaya Mutlu E, Razak Özdinçler A, Birinci T. Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Mesleğe Yönelik Umutsuzluk Düzeyleri ve İlişkili Parametreler. Sağlık Bilim ve Meslekleri Derg. 2017 Oct;4(3):228–35. DOI: 10.17681/hsp.333631.
31. Ozdinc S, Bicici Y, Camur M, Turan FN. Determination of professional anxiety levels of undergraduate students who have physiotherapy and rehabilitation education. J High Educ Sci. 2018;8(3):471. DOI: 10.5961/jhes.2018.288.
32. Aslan Telci E, Şekeröz S, Karagöz B, Cavlak U, Soysal Tomruk M, Başkurt F, et al. Fizyoterapi ve rehabilitasyon eğitimi alan sın sınıf öğrencilerinin işsizlik kaygılarının incelenmesi. Türk Fiz ve Rehabil Derg. 2022 Apr;33(1):16–22. DOI: 10.21653/tjpr.907069.
33. Solano López AL, Moore S. Dimensions of Body-Awareness and Depressed Mood and Anxiety. West J Nurs Res. 2019 Jun;41(6):834–53. DOI: 10.1177/0193945918798374.
34. Lee SJ, Lee M, Kim HB, Huh HJ. The Relationship Between Interoceptive Awareness, Emotion Regulation and Clinical Symptoms Severity of Depression, Anxiety and Somatization. Psychiatry Investig. 2024 Mar;21(3):255–64. DOI: 10.30773/pi.2023.0221