Açık ve Kapalı Sistem Endotrakeal Aspirasyon Standardı ve Güncel Klinik Öneriler

Öz

Endotrakeal aspirasyon sekresyonları temizlemek, hava yolu açıklığını sağlamak ve daha rahat nefes alıp verişi desteklemek amacıyla yapay hava yolu bulunan hastalarda hemşireler tarafından oldukça sık uygulanan işlemlerden biridir. Endotrakeal aspirasyon açık ve kapalı aspirasyon sistemleri ile uygulanır. Açık aspirasyon sistemi hastanın ventilatörden dekonnekte edilerek aspire edilmesini gerektirirken kapalı aspirasyon sistemi hastanın ventilatörden dekonnekte edilmeden aspirasyon uygulanmasını sağlar. Böylece, hastaların açık sisteme göre daha stabil hemodinamiye sahip olmasını sağlar. Sekresyonların hava yollarında birikimi gaz alışverişini bozarak hastalarda hipoksemi, kan basıncı, kalp atım hızı, kan gazı, ventilatör parametrelerinde değişime neden olur. Aspirasyon uygulanması tüm bu parametrelerin normal aralıklarda kalması için uygulanması gereken bir işlemdir. Aspirasyon işleminin kendisi de doğası gereği hipoksemi, atelektazi, bronkospazm gibi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Komplikasyon riskini azaltmak için aspirasyon işleminin klinik rehber ve önerileri doğrultusunda uygun teknikle ve ihtiyaç halinde aspirasyon işleminin uygulanması hastalarda aspirasyon ilişkili komplikasyon görülme riskini azaltmakta ve hastane maliyetleri olumlu yönde etkilenmektedir. Bu derlemede endotrakeal aspirasyon endikasyonları, kontrendikasyon ve komplikasyonları, açık ve kapalı sistem endotrakeal aspirasyon işlem basamakları ve kanıta dayalı klinik güncel rehber önerileri yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Açık aspirasyon sistemi, endotrakeal aspirasyon, kapalı aspirasyon sistemi, klinik rehber, standart.

Anahtar Kelimeler

• Açık aspirasyon sistemi
• endotrakeal aspirasyon
• kapalı aspirasyon sistemi
• klinik rehber
• standart

Practice Standards and Updated Clinical Recommendations for Open and Closed System Endotracheal Suctioning

Öz

Endotracheal suctioning is one of the most frequently performed procedures by nurses in patients with an artificial airway to clear secretions, maintain airway patency, and support more comfortable breathing. The open suction system requires disconnecting the patient from the ventilator during the procedure, whereas the closed suction system allows suctioning without interrupting mechanical ventilation. The distinction enables the closed system to better maintain hemodynamic stability compared to the open system. The accumulation of secretions in the airways disrupts gas exchange, leading to hypoxemia and alterations in blood pressure, heart rate, blood gas levels, and ventilator parameters. Suctioning is performed to help maintain these parameters within normal ranges. However, the procedure itself may cause complications such as hypoxemia, atelectasis, and bronchospasm due to its invasive nature. To minimise the risk of such complications, suctioning should be performed in accordance with clinical guidelines and evidence-based recommendations. Using the correct technique and limiting suctioning to situations where it is clinically indicated can reduce the incidence of suction-related complications and have a positive impact on healthcare costs. This review discusses the indications, contraindications, and potential complications of endotracheal suctioning, outlines the procedural steps for both open and closed systems, and provides recommendations from evidence-based clinical guidelines. Key Words: Open suctioning system, endotracheal suctioning, closed suctioning system, clinical guideline, standard.

Anahtar Kelimeler

• Open suctioning system
• endotracheal suctioning
• closed suctioning system
• clinical guideline
• standard

Kaynakça

1. 1. Blakeman TC, Scott JB, Yoder MA, Capellari E, Strickland SL. AARC clinical practice guidelines: artificial airway suctioning. Respiratory Care. 2022;67(2):258–71. DOI: 10.4187/respcare.09548.
2. 2. Yılmaz İ, Özden D, Gürol Arslan G. Effects of endotracheal suctioning procedure steps applied in intensive care on suctioning complications. Journal of Adnan Menderes University Health Science Faculty. 2023;7(1):101–14. DOI: 10.46237/amusbfd.1139842.
3. 3. Hu J, Yu L, Jiang L, Yuan W, Bian W, Yang Y, et al. Developing a guideline for endotracheal suctioning of adults with artificial airways in the perianesthesia setting in China. Journal of Perianesthesia Nursing. 2019;34(1):160-168.e4. DOI: 10.1016/j.jopan.2018.03.005.
4. 4. Özden D, Görgülü RS. Development of standard practice guidelines for open and closed system suctioning. Journal of Clinical Nursing. 2012;21(9–10):1327–38. DOI: 10.1111/j.1365-2702.2011.03997.x.
5. 5. Restrepo RD, Brown JM, Hughes JM. AARC clinical practice guidelines endotracheal suctioning of mechanically ventilated patients with artificial airways 2010. Respir Care. 2010;55(6):758–64.
6. 6. Chang SJ, Kim E, Kwon YO, Im H, Park K, Kim J, et al. Benefits and harms of normal saline instillation before endotracheal suctioning in mechanically ventilated adult patients in intensive care units: a systematic literature review and meta-analysis. Intensive and Critical Care Nursing. 2023;78:e103477. DOI: 10.1016/j.iccn.2023.103477.
7. 7. Sanaie S, Rahnemayan S, Javan S, Shadvar K, Saghaleini SH, Mahmoodpoor A. Comparison of closed vs open suction in prevention of ventilator-associated pneumonia: a systematic review and meta-
8. Tablo 3. Kapalı aspirasyon sistemi ile endotrakeal aspirasyon işlem basamakları

9. Sıra no İşlem basamağı
10. 1. Eller yıkanır.
11. 2. Gözlük, maske gibi kişisel koruyucu ekipmanlar takılır.
12. 3. Aspirasyon gereksinim belirtileri hasta başı monitörden gözlenir ve hasta oskültasyon ile değerlendirilir.
13. 4. Malzemeler hazırlanır.
14. 5. Hastaya kimlik doğrulaması yaparak işlem hakkında bilgi verilir.
15. 6. İşlem öncesi hastaya uygun bir pozisyon verilir. Daha rahat bir işlem için kontrendike değilse hastanın başı yana doğru çevrilir.
16. 7. Aspiratör basıncı 80-200 mmHg aralığında ayarlanır.
17. 8. Hastaya klinik olarak ihtiyacı varsa ve önceki aspirasyonlarında desatüre olduysa mekanik ventilatör aracılığıyla 30-60 saniye boyunca hiperoksijenasyon (mevcut FiO2+%20 FiO2) uygulanır.
18. 9. Nonsteril eldiven giyilir.
19. 10. Kapalı aspirasyon kateteri endotrakeal tüp ve ventilatör giriş uçları kontamine edilmeden paketten çıkarılır.
20. 11. Hasta mekanik ventilatörden dekonnekte edilerek aspirasyon kateterinin ilgili girişleri endotrakeal tüp, ventilatör devresi ve aspirator hortumu girişlerine bağlanır.
21. 12. Pasif el ile kateterin T bağlantısından tutulur. Böylece endotrakeal tüp ve mekanik ventilatör devresi sabitlenmiş olur.
22. 13. Aspirasyon ön ölçümlü teknik ile uygulanır. Trakeada herhangi anatomik bir anomali bulunmuyorsa kateter aktif el ile ana karinaya kadar (direnç hissedilinceye kadar) hızlı ve nazik bir şekilde ilerletir ve 0,5-1 cm geriye çekilir.
23. 14. Aktif el ile kateterin basınç kontrol düğmesine basılarak aspirasyon işlemine devam edilir.
24. 15. Kateter en fazla 10 saniye boyunca kendi ekseni etrafında 180 derece sağa-sola döndürülerek ve sürekli aspirasyon uygulanarak çıkarılır. Kateter kendi ekseni etrafında şeffaf kılıf nedeniyle açık sistem kateterleri kadar pratik bir şekilde dönmeyebilir. Kateter tekrar tüp içine ilerletilerek veya kateter tüp içindeyken ileri geri hareketler yapılarak aspirasyon uygulanmaz.
25. 16. Kateter geri çekildiğinde basınç düğmesi kapatılır.
26. 17. Hastaya mutlaka mekanik ventilatör aracılığıyla 30-60 saniye boyunca hiperoksijenasyon uygulanır.
27. 18. İşlem sonrası hasta aspirasyon komplikasyonları ve ikinci bir aspirasyon ihtiyacı yönünden değerlendirilir.
28. 19. İkinci bir aspirasyon ihtiyacında işlem basamakları tekrarlanır. Hasta için yeni bir eldiven ve yeni bir kateter kullanılmasına gerek yoktur. Kateterler sekresyonla tıkanıncaya kadar veya şeffaf kılıfın içi kan veya başka bir sıvı ile kontamine olana kadar klinik protokollere bağlı olarak 72 saate kadar kullanılır.
29. 20. Hasta art arda en fazla iki kez aspire edilir.
30. 21. Kapalı aspirasyon kateterini yıkamak için proksimal uçta bulunan yıkama portuna 10 ml SF ile doldurulmuş enjektör takılır. SF aspire edilerek kateterin içi yıkanır.
31. 22. Yıkama işlemi sonrası enjektör çıkartılarak yıkama portunun kapağı kapatılır.
32. 23. Malzemeler kaldırılır. Aspiratör kapatılır. Atıklar uygun şekilde imha edilir.
33. 24. Hastanın aspirasyon endikasyonları, aspirasyona verdiği tepkiler, gelişen komplikasyonlar, işlem sırasında kullanılan kateter numarası ve art arda yapılan işlem sayısı hemşire gözlem formuna kaydedilir.
34. 25. Eller yıkanır.
35. analysis. Indian Journal of Critical Care Medicine. 2022;26(7):839–45. DOI: 10.5005/jp-journals-10071-24252.
36. 8. Özden D. Kapalı sistem aspirasyon yöntemi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007;11(3):29–37.
37. 9. Çıkrık T, Baykara Göçmen Z, Özgün Ç. Açık sistem endotrakeal aspirasyona yönelik klinik öneriler. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2023;21(2):40–7.
38. 10. Bhanu P, Limi E, Indira S. A study to assess the knowledge regarding ET suctioning among staff nurses and student nurses in NMCH, Nellore. International Journal of Applied Research. 2016;2(6):150–2.
39. 11. Kaur R, Scott JB, Weiss TT, Klein A, Charlton ME, Villanueva KA, et al. Evaluation of a closed suction system with ıntegrated tube-scraping technology. Respiratory Care. 2023;68(8):1023–30. DOI: 10.4187/respcare.10830.
40. 12. Yılmaz İ, Baran Z. Validity and reliability of the Endotracheal Suction Assessment Tool in adult ICU patients: a methodological study. Intensive and Critical Care Nursing. 2025;86(2025):e103862. DOI: 10.1016/j.iccn.2024.103862.
41. 13. Nordin U. The trachea and cuff-induced tracheal injury. An experimental study on causative factors and prevention. Acta Oto-laryngologica Supplementum. 1977;345:1–71.
42. 14. Canbolat Seyman Ç, Şenol Çelik S. Trakeostomili hastalarda yaşam kalitesi ve hemşirelik bakımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2019;6(1):59–64.
43. 15. Davies K, Monterosso L, Bulsara M, Ramelet AS. Clinical indicators for the initiation of endotracheal suction in children: an integrative review. Australian Critical Care. 2015;28(1):11–8. DOI: 10.1016/j.aucc.2014.03.001.
44. 16. Davies K, Monterosso L, Leslie G. Determining standard criteria for endotracheal suctioning in the paediatric intensive care patient: an exploratory study. Intensive and Critical Care Nursing. 2011;27(2):85–93. DOI: 10.1016/j.iccn.2011.01.002.
45. 17. Sole ML, Bennett M, Ashworth S. Clinical ındicators for endotracheal suctioning in adult patients receiving mechanical ventilation. American Journal of Critical Care. 2015;1;24(4):318–24. DOI: 10.4037/ajcc2015794.
46. 18. Kim K, Jun J, Jeong M, Choi S, Lee Y. Total unilateral obstruction by sputum immediately after tracheal bougienage. Acute and Critical Care. 2014;29(1):32–7. DOI: 10.4266/kjccm.2014.29.1.32.
47. 19. Davies K, Bulsara MK, Ramelet AS, Monterosso L. Audit of endotracheal tube suction in a pediatric ıntensive care unit. Clinical Nursing Research. 2017;26(1):68–81. DOI: 10.1177/1054773815598272.
48. 20. Özyılmaz E. Solunum Sistemi. Çukurova Medical Journal. 2014;39(3):428–42.
49. 21. Yılmaz İ, Özden D. The effects of open and closed system endotracheal suctioning methods on suctioning frequency, amount of secretion, and haemodynamics: a single-blind, randomised, 2 × 2 crossover trial. Australian Critical Care. 2024;37(1):25–33. DOI: 10.1016/j.aucc.2023.09.002.
50. 22. Özden D, Görgülü RS. Effects of open and closed suction systems on the haemodynamic parameters in cardiac surgery patients. Nursing in Critical Care. 2015;20(3):118–25. DOI: 10.1111/nicc.12094.
51. 23. Ye M, Chen M, Wang C, Jiang Z, Luo H, Ren Y. Nebulized tranexamic acid in the management of hemoptysis : an integrative review. Lung. 2025; 22;203(1):28. DOI: 10.1007/s00408-024-00780-5.
52. 24. Yılmaz İ, Özden D, Gürol Arslan G. Evolution of tracheostomy and suctioning in the progress of time: review. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law History. 2017;25(1):28–35.
53. 25. Frota AP, Loureiro DR, Ferreira M. Knowledge about endotracheal suctioning on the part of intensive care nursing professionals : a descriptive study. Online Brazilian Journal of Nursing. 2013;12(3):546–54.
54. 26. Majeed MH. Assessment of knowledge and practices of intensive care unit nurses about endotracheal suctioning for adult patients in Baghdad teaching hospitals, Iraq. International Journal of Research in Medical Sciences. 2017;5(4):1396–404. DOI:10.18203/2320-6012.ijrms20171234.
55. 27. Yılmaz İ, Özden D, Arslan GG. Intensive care nurses’ evidence-based knowledge and experiences regarding closed suctioning system. Nigerian Journal of Clinical Practice. 2021;24:883–91. DOI: 10.4103/njcp.njcp_211_19.
56. 28. Maggiore SM, Lellouche F, Pignataro C, Girou E, Maitre B, Richard JCM, et al. Decreasing the adverse effects of endotracheal suctioning during mechanical ventilation by changing practice. Respiratory Care. 2013 Oct;58(10):1588–97. DOI: 10.4187/respcare.02265.
57. 29. Van de Leur JP, Zwaveling JH, Loef BG, Van der Schans CP. Endotracheal suctioning versus minimally invasive airway suctioning in intubated patients: a prospective randomised controlled trial. Intensive Care Medicine. 2003 Mar;29(3):426–32. DOI: 10.1007/s00134-003-1639-9.
58. 30. Shamali M, Babaii A, Abbasinia M, Shahriari M, Kaji MA, Gradel KO. Effect of minimally ınvasive endotracheal tube suctioning on suction- related pain , airway clearance and airway trauma in intubated patients : a randomized controlled trial. Nursing and Midwifery Studies. 2017;6(2):e35909. DOI: 10.5812/nmsjournal.35909.
59. 31. Shamali M, Abbasinia M, Østergaard B, Konradsen H. Effect of minimally invasive endotracheal tube suctioning on physiological indices in adult intubated patients: an open-labelled randomised controlled trial. Australian Critical Care. 2019;32(3):199–204. DOI: 10.1016/j.aucc.2018.03.007.
60. 32. Davies K, Bulsara MK, Ramelet AS, Monterosso L. Content validity testing of the ESAT©: a decision aid tool for performing endotracheal suction in children. Australian Critical Care. 2018;31(1):23–30. DOI: 10.1016/j.aucc.2017.01.006.
61. 33. Morrow BM, Argent AC. A comprehensive review of pediatric endotracheal suctioning: effects, indications, and clinical practice. Pediatric Critical Care Medicine. 2008 Sep;9(5):465–77.
62. 34. Schults JA, Long DA, Mitchell ML, Cooke M, Gibbons K, Pearson K, et al. Adverse events and practice variability associated with paediatric endotracheal suction: an observational study. Australian Critical Care. 2020;33(4):350–7. DOI: 10.1016/j.aucc.2019.08.002.
63. 35. Schults JA, Mitchell ML, Cooke M, Long DA, Ferguson A, Morrow B. Endotracheal suction interventions in mechanically ventilated children: an integrative review to inform evidence-based practice. Australian Critical Care. 2021;34(1):92–102. DOI: 10.1016/j.aucc.2020.05.003.
64. 36. Shahiri TS, Richard-Lalonde M, Richebé P, Gélinas C. Exploration of the nociception level (NOLTM) index for pain assessment during endotracheal suctioning in mechanically ventilated patients in the intensive care unit: an observational and feasibility study. Pain Management Nursing. 2020;21(5):428–34. DOI: 10.1016/j.pmn.2020.02.067.
65. 37. Devlin JW, Skrobik Y, Gélinas C, Needham DM, Slooter AJC, Pandharipande PP, et al. Clinical practice guidelines for the prevention and management of pain, agitation/sedation, delirium, immobility, and sleep disruption in adult patients in the ICU. Critical Care Medicine. 2018;46:825–873. DOI: 10.1097/CCM.0000000000003299.
66. 38. Russian CJ, Gonzales JF, Henry NR. Suction Catheter Size: An assessment and comparison of 3 different calculation methods. Respiratory Care. 2014;59(1):32–8. DOI: 10.4187/respcare.02168.
67. 39. Galbiati G, Paola C. Effects of open and closed endotracheal suctioning on intracranial pressure and cerebral perfusion pressure in adult patients with severe brain injury: a literature review. Journal of Neuroscience Nursing. 2015;47(4):239–46. DOI: 10.1097/JNN.0000000000000146.
68. 40. Wu M, Yin X, Chen M, Liu Y, Zhang X, Li T, et al. Effects of propofol on intracranial pressure and prognosis in patients with severe brain diseases undergoing endotracheal suctioning. BMC Neurology. 2020;20(1):1–7. DOI: 10.1186/s12883-020-01972-1.
69. 41. Klockare M, Dufva A. Comparison between direct humidication and nebulization of the respiratory tract at mechanical ventilation: distribution of saline solution studied by gamma camera. Journal of Clinical Nursing. 2006;15:301-7. DOI: 10.1111/j.1365-2702.2006.01300.x.
70. 42. Mu J, Wang T, Ji M, Yin Q, Wang Z. Tracheostomy care of non-ventilated patients and COVID considerations: a scoping review of clinical practice guidelines and consensus statements. Journal of Clinical Nursing. 2024;33(8):3033–55. DOI: 10.1111/jocn.17116.
71. 43. Kacmarek RM, Li Bassi G. Endotracheal tube management during mechanical ventilation: less is more! Intensive Care Medicine. 2019;45(11):1632–4. DOI: 10.1007/s00134-019-05777-w.
72. 44. Meister KD, Pandian V, Hillel AT, Walsh BK, Brodsky MB, Balakrishnan K, et al. Multidisciplinary safety recommendations after tracheostomy during COVID-19 pandemic: state of the art review. Otolaryngology - Head Neck Surgery. 2021;164(5):984–1000. DOI: 10.1177/0194599820961990.
73. 45. Halm MA, Krisko-Hagel K. Instilling normal saline with suctioning: beneficial technique or potentially harmful sacred cow? American Journal of Critical Care. 2008 Sep;17(5):469–72.
74. 46. Fitch K, Bernstein SJ, Aguilar MD, Burnand B, LaCalle JR, Lázaro P, van het Loo M, McDonnell J, Vader JP, Kahan JP. The RAND/UCLA appropriateness method user’s manual [Internet]. Santa Monica (CA): RAND Corporation; 2001. Monograph No. MR-1269-DG-XII/RE. [cited 2025 Aug 13]. Available from: https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/monograph_reports/2011/MR1269.pdf.
75. 47. Afhami S, Esmailpour N, Rezaei P, Kabirian S. Comparison of a closed with an open endotracheal suction: a systematic review. International Journal of Pharmaceutical Research. 2019;11(4):263–71.