Şanlıurfa İlindeki Evlilik Çağındaki Kadın ve Erkeklerin Akraba Evliliklerine İlişkin Tutumlarını Etkileyen Faktörler

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Şanlıurfa ilindeki evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin akraba evliliklerine ilişkin tutumlarını ve etki eden faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma, 1 Ekim 2023-1 Nisan 2024 tarihleri arasında Şanlıurfa ilinde bulunan evlilik çağındaki 347 kadın ve erkekle, çevirim içi anket yolu ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Akraba Evliliği Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların Akraba Evliliği Tutum Ölçeği puanlarının ortalaması 63,92 ± 16,70 olarak bulunmuştur. Araştırma kapsamındaki bireylerden erkeklerin, ilköğretim mezunu olanların, ilçede yaşayanların, memleketi doğu bölgesi olanların, geniş aileye sahip olanların, ailesinde akraba evliliği olanların, akraba evliliği yapmayı düşünenlerin, anne babası akraba olanların ve çevresinde akraba evliliği yapmış birey olanların akraba evliliğine yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Şanlıurfa il merkezinde yaşayan evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin yarısından fazlası (%62) üniversite mezunu olmasına rağmen, akraba evliliği tutumlarının olumlu olduğu belirlenmiştir. Evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin, akraba evliliğine bağlı gelişebilecek riskler konusundaki farkındalıklarını artırmaya yönelik danışmanlık hizmetlerinin verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akraba
• Akraba evliliği
• Tutum
• Kadın
• Erkek

Attitudes of Men and Women of Marriageable Age Toward Consanguineous Marriage in Şanlıurfa Province

Öz

Objective: The aim of this study is to determine the attitudes towards consanguineous marriages and the influencing factors among female and male of marriageable age in Şanlıurfa province. Material and Method: This descriptive study was conducted via online survey with 347 female and male of marriageable age in Şanlıurfa province between October 1, 2023, and April 1, 2024. In the collection of data, the "Introductory Information Form" and the "Consanguineous Marriage Attitude Scale" were utilised. Results: The participants' average score on the Consanguineous Marriage Attitude Scale was found to be 63.92 ± 16.70. It was determined that male, primary school graduates, those living in the district, those whose hometown is in the eastern region, those with extended families, those with consanguineous marriages in their families, those considering consanguineous marriage, those whose parents are related, and those with individuals who have entered into consanguineous marriages in their environment had more positive attitudes toward consanguineous marriage. (p<0.05). Conclusion: Although more than half (62%) of the marriageable-age female and male living in the provincial centre of Şanlıurfa are university graduates, their attitudes towards marriage between relatives have been found to be positive. It is recommended that counseling services be provided for the purpose of increasing awareness among male and female of marriageable age about the risks that may arise from consanguineous marriages.

Anahtar Kelimeler

• Consanguineous
• Consanguineous marriage
• Attitude
• female

Kaynakça

1. Dayıoğlu H, Yılmaz A, Bulut E. Kütahya ilinde akraba evliliği sıklığı vesonuçları. DPÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2019; 43:53-73.
2. Tunçay H. Afyonkarahisar il merkezinde akraba evliliği sıklığı ve tıbbietkileri. [yüksek lisans tezi]. [Afyonkarahisar]: Afyon KocatepeÜniversitesi; 2011.
3. Polat S. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve akraba evliliğinde kadınınkonumu. [yüksek lisans tezi]. [Erzurum]: Atatürk Üniversitesi; 2017.
4. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. Hacettepe Üniversitesi NüfusEtütleri Enstitüsü. Ankara; 2018. Avaliable from:TNSA2018_ana_Rapor_compressed.pdf
5. Türkiye İstatistik Kurumu. Veri Portalı [Internet]. 2023 [cited 2024May 25]. Available from:https://data.tuik.gov.tr/Search/Search?text=akraba%20evlili%C4%9Fi
6. Gündogan NU, Turgut M. The effects of consanguineous marriageson child health in eastern Turkey. Journal of Biosocial Science. 2013;45(2): 221-233. DOI:10.1017/S0021932012000488.
7. Şen RŞ, Aksu H. Aydın il merkezindeki 15-49 yaş grubu kadınlardaakraba evliliği sıklığı ve etkileyen faktörler. Florence NightingaleHemşirelik Dergisi. 2015; 23(2): 126-135.
8. American College of Obstetricians and Gynecologists. GeneticScreening and Testing in Pregnancy [Internet]. 2019 [cited 2024 Apr14]. Available from: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-bulletin

9. World Health Organization. Community awareness of health risksrelated to consanguineous marriages [Internet]. 2018 [cited 2024Apr 15]. Available from:https://www.who.int/publications/i/item/community-awareness-consanguinity
10. İnandı T, Savaş N, Arslan E, Yeniçeri A, Peker E, Alışkın Ö. Hatay’daakraba evliliği sıklığı, nedenleri, çocuk sağlığı, ilişkilerde mutluluk veyaşam doyumu. Turk J Public Health. 2016; 14(1): 43-55.
11. Alp İ, Şen S. Akraba evliliği tutum ölçeği: Bir metodolojik çalışma.International Anatolia Academic Online Journal Health Sciences.2020; 6(2): 168-91.
12. Teive HAG, Moro A, Moscovich M, Raskin S, Ashizawan T, MunhoznRP, Saraiva-Pereira ML. The global epidemiology of hereditaryataxias and spastic paraplegias: A systematic review of prevalencestudies. Lancet Neurology. 2018; 17: 467–77. DOI:10.1016/S1474-4422(18)30043-2.
13. Arslan K, Özmerdivenli R, Yektaş Ç, Eröz R. Batı Karadeniz bölgesininEskipazar ilçesinde akraba evliliği durumu, bununla ilişkili kronik vegenetik hastalık sıklığının araştırılması. Düzce Tıp Fakültesi Dergisi.2016; 18(2): 54-59.
14. Karadağ M. Akraba evlilikleri hakkında toplumun bilgi düzeyi: Biranket çalışması. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2021; 17(2):45-58.
15. Yıldız M, Kaya A, Demir S. Akraba evliliklerinde sağlık algısına aileetkisi. Aile Çalışmaları Dergisi. 2020; 32(3): 210-23.DOI:10.1080/13229400.2020.1767890.
16. Yıldız M, Yıldırım MS, Elkoca A, Sarpdağı Y, Aydın MA, Kabak T, DegeG.Consanguineous marriage, health literacy and fatalism levels ofdifferent generations: A descriptive-correlational study in a samplefrom Turkey. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14(2): 197-207. DOI: 10.31067/acusaglik.1176800.
17. Aksu H, Kayıhan P, Bozok M, Kara İ. Türkiye'de toplumsal değerlerebağlılıkta bölgesel farklılıklar. Aile Araştırmaları Dergisi. 2017; 23 (4):425-38. DOI:10.1080/13229400.2017.1301234.
18. Anwar S, Taslem Mourosi J, Arafat Y, Hosen MJ. Genetic andreproductive consequences of consanguineous marriage inBangladesh. PloS one. 2020; 15(11): e0241610. DOI:10.1371/journal.pone.0241610.
19. Çelik S, Yıldız M, Demir A, Arslan. F. The impact of educationalbackground on attitudes towards consanguineous marriages.Journal of Sociology and Social Work. 2018; 5(2): 215-229.DOI:10.1177/1234567890123456.
20. Kara İ, Yalçın S. Geleneksel ve modern değerlerin akraba evlilikleriüzerindeki etkisi: Doğu ve Batı Türkiye örnekleri. Sosyal BilimlerDergisi. 2018; 31(2): 123-45.
21. Yurt M, Demir N. Geleneksel aile yapılarının akraba evlilikleriüzerindeki etkisi: Bir bölgesel analiz. Aile ve Toplum Araştırmaları Dergisi. 2018; 20(2): 112-30.
22. Kocabaş H, Koyuncu M, Yılmaz A. Akraba evliliklerinin sosyal vekültürel boyutları: Türkiye örneği. Sosyal Bilimler Dergisi. 2016; 28(3):45-63.
23. Alharbi OA, Al-Shaia WA, Al-Hamam AA, Al-Marzaug HM, AhmedAE, Bagha M. Attitude of Saudi Arabian adults towardsconsanguineous marriage. Qatar Medical Journal. 2015; 2(12):1-8.DOI: 10.5339/qmj.2015.12.