Derleme

Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış

Cilt: 11 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış

Öz

Organosülfür bileşikleri, yapılarında kükürt atomu bulunan ve başta antikanserojen olmak üzere antioksidan, antiinflamatuar, antimikrobiyal, kardiyoprotektif, antiobezite ve antidiyabetik etkiler gösteren biyoaktif moleküllerdir. Bu derlemenin amacı, organosülfür bileşiklerinin kimyasal özelliklerini, biyolojik aktivitelerini ve sağlık üzerindeki etkilerini güncel literatür doğrultusunda kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu bileşiklerin hücre döngüsünün düzenlemesi, metastazın önlenmesi, apoptozun indüklemesi ve anjiyogenezin inhibe edilmesi gibi kanser karşıtı mekanizmalar üzerinde etkili olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, oksidatif strese karşı mücadele, hücresel detoksifikasyon süreçlerinin desteklenmesi, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi ve kardiyovasküler hastalık riskinin azaltılması gibi çeşitli fizyolojik süreçlerde de önemli roller üstlendikleri çeşitli çalışmalarla ortaya konmuştur. Özellikle sarımsak, soğan, pırasa, brokoli, lahana ve karnabahar gibi sebzelerde yüksek miktarda bulunmakla birlikte biyoyararlanımları; besinlerin kesilmesi, ezilmesi, çiğnenmesi veya pişirilmesi gibi işleme yöntemlerinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Bu nedenle, ilgili bileşiklerin biyoyararlanımlarını artırmaya yönelik uygun hazırlama ve pişirme yöntemlerinin belirlenmesi ve sağlık üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı bir şekilde anlaşılması için ileri düzey klinik araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Heber D, Seeram N. Phytonutrients and cancer. In: Heber D, Li Z, Liang V, editors. Nutritional oncology. 1st ed. Boca Raton: CRC Press; 2021. p. 45-68.
  2. Romeiras MM, Essoh AP, Catarino S, Silva J, Lima K, Varela E, et al. Diversity and biological activities of medicinal plants of Santiago Island (Cabo Verde). Heliyon. 2023;9(4):e14651. DOI: 10.1016/j.heliyon.2023.e14651.
  3. Liu Y, Guo C, Zang E, Shi R, Liu Q, Zhang M, et al. Review on herbal tea as a functional food: Classification, active compounds, biological activity, and industrial status. J Future Foods. 2023;3(3):206-19. DOI: 10.1016/j.jfutfo.2023.02.002.
  4. Ruhee RT, Roberts LA, Ma S, Suzuki K. Organosulfur compounds: A review of their anti-inflammatory effects in human health. Front Nutr. 2020;7:64. DOI: 10.3389/fnut.2020.00064.
  5. Maruyama-Nakashita A. Metabolic changes sustain the plant life in low-sulfur environments. Curr Opin Plant Biol. 2017;39:144-51. DOI: 10.1016/j.pbi.2017.06.015.
  6. Francioso A, Baseggio Conrado A, Mosca L, Fontana M. Chemistry and biochemistry of sulfur natural compounds: Key intermediates of metabolism and redox biology. Oxid Med Cell Longev. 2020;2020(1):8294158. DOI: 10.1155/2020/8294158.
  7. Mithen R. Sulphur-containing compounds. In: Crozier A, Clifford MN, Ashihara H, editors. Plant secondary metabolites: Occurrence, structure and role in human diet. 1st ed. Blackwell Publishing Ltd; 2006. p. 25-46.
  8. Künstler A, Gullner G, Ádám AL, Kolozsváriné Nagy JK, Király L. The versatile roles of sulfur-containing biomolecules in plant defense-A road to disease resistance. Plants. 2020;9(12):1705. DOI: 10.3390/plants9121705.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Bilimi, Gıda Özellikleri, Gıda ve Beslenme Dengesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2025

Kabul Tarihi

26 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gündüz Kıl, N., & Keskin, E. (2026). Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 769-777. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1677491
AMA
1.Gündüz Kıl N, Keskin E. Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):769-777. doi:10.61399/ikcusbfd.1677491
Chicago
Gündüz Kıl, Nedime, ve Eda Keskin. 2026. “Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 769-77. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1677491.
EndNote
Gündüz Kıl N, Keskin E (01 Eylül 2026) Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 769–777.
IEEE
[1]N. Gündüz Kıl ve E. Keskin, “Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 3, ss. 769–777, Eyl. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1677491.
ISNAD
Gündüz Kıl, Nedime - Keskin, Eda. “Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (01 Eylül 2026): 769-777. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1677491.
JAMA
1.Gündüz Kıl N, Keskin E. Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış. İKÇÜSBFD. 2026;11:769–777.
MLA
Gündüz Kıl, Nedime, ve Eda Keskin. “Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2026, ss. 769-77, doi:10.61399/ikcusbfd.1677491.
Vancouver
1.Nedime Gündüz Kıl, Eda Keskin. Organosülfür Bileşikleri ve Sağlık: Kapsamlı Bir Bakış. İKÇÜSBFD. 01 Eylül 2026;11(3):769-77. doi:10.61399/ikcusbfd.1677491