TR
EN
Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar
Öz
Genel sağlığın önemli bir parçası olan ağız sağlığının korunmasında ağız ortamında bulunan mikroorganizmaların dengesi doğrudan etkilidir. Son yıllarda mikrobiyotaya yönelik tedavi yaklaşımlarına özellikle de biyoterapötik ajanların kullanımına yönelik ilginin arttığı görülmektedir. Postbiyotikler, probiyotiklerin ürettiği canlı mikroorganizma içermeyen metabolik ürünler iken, sinbiyotikler probiyotik ve prebiyotiklerin birlikte kullanıldığı ve birbirinin etkisini desteklediği kombinasyonlardır. Her iki grup biyoterapötik ajan da geleneksel antimikrobiyal yaklaşımların aksine zararlı bakterileri tamamen ortadan kaldırmak yerine mikrobiyal dengeyi yeniden sağlamayı hedeflemektedir. Mikrobiyal dengeyi düzenleyici etkileri nedeniyle, diş çürükleri ve periodontal hastalıklar gibi ağız mikrobiyotasındaki disbiyozisle ilişkili hastalıkların önlenmesi ve yönetiminde potansiyel bir tedavi yaklaşımı olarak değerlendirilmektedirler. Bu derlemede postbiyotik ve sinbiyotiklerin diş hekimliğindeki kullanımı ile ilgili güncel literatür değerlendirilmiş bu ajanların mekanizmaları, kullanım formları ve oral biyofilmler üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Ayrıca avantajları, sınırlılıkları ve gelecekte araştırılması gereken alanlara dair öneriler sunulmuştur. Bu ajanların daha yakından anlaşılması, klinik ve oral hijyen uygulamalarında daha doğal ve mikrobiyota dostu tedavi stratejilerinin geliştirilmesine de katkı sağlayabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bernabe E, Marcenes W, Hernandez CR, Bailey J, Abreu LG, Alipour V, et al. Global, Regional, and National Levels and Trends in Burden of Oral Conditions from 1990 to 2017: A Systematic Analysis for the Global Burden of Disease 2017 Study. J Dent Res. 2020 Apr;99(4):362-73. DOI: 10.1177/0022034520908533.
- Hill C, Guarner F, Reid G, Gibson GR, Merenstein DJ, Pot B, et al. Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2014 Aug;11(8):506-14. DOI: 10.1038/nrgastro.2014.66.
- Inchingolo F, Inchingolo AM, Malcangi G, De Leonardis N, Sardano R, Pezzolla C, et al. The Benefits of Probiotics on Oral Health: Systematic Review of the Literature. Pharmaceuticals (Basel). 2023 Sep 16;16(9):1313. DOI: 10.3390/ph16091313.
- Salminen S, Collado MC, Endo A, Hill C, Lebeer S, Quigley EMM, et al. The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2021 Sep;18(9):649-67. DOI: 10.1038/s41575-021-00440-6.
- Swanson KS, Gibson GR, Hutkins R, Reimer RA, Reid G, Verbeke K, et al. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of synbiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2020 Nov;17(11):687-701. DOI: 10.1038/s41575-020-0344-2.
- Luo S-C, Wei S-M, Luo X-T, Yang Q-Q, Wong K-H, Cheung PCK, et al. How probiotics, prebiotics, synbiotics, and postbiotics prevent dental caries: an oral microbiota perspective. npj Biofilms Microbiomes. 2024 Feb 24;10(1):14. DOI: 10.1038/s41522-024-00488-7.
- Food, Agriculture Organization of the United Nations ib, World Health Organization ib. Probiotics in food : health and nutritional properties and guidelines for evaluation. Rome: World Health Organization; 2006.
- Gibson GR, Hutkins R, Sanders ME, Prescott SL, Reimer RA, Salminen SJ, et al. Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of prebiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2017 Aug;14(8):491-502. DOI: 10.1038/nrgastro.2017.75.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çocuk Diş Hekimliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
21 Nisan 2025
Kabul Tarihi
18 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3
APA
Özdemir, Ö. T., & Güven, Y. (2026). Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 748-755. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1680811
AMA
1.Özdemir ÖT, Güven Y. Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):748-755. doi:10.61399/ikcusbfd.1680811
Chicago
Özdemir, Ömer Tarık, ve Yeliz Güven. 2026. “Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 748-55. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1680811.
EndNote
Özdemir ÖT, Güven Y (01 Eylül 2026) Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 748–755.
IEEE
[1]Ö. T. Özdemir ve Y. Güven, “Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 3, ss. 748–755, Eyl. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1680811.
ISNAD
Özdemir, Ömer Tarık - Güven, Yeliz. “Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (01 Eylül 2026): 748-755. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1680811.
JAMA
1.Özdemir ÖT, Güven Y. Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar. İKÇÜSBFD. 2026;11:748–755.
MLA
Özdemir, Ömer Tarık, ve Yeliz Güven. “Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2026, ss. 748-55, doi:10.61399/ikcusbfd.1680811.
Vancouver
1.Ömer Tarık Özdemir, Yeliz Güven. Postbiyotik ve Sinbiyotiklerin Ağız Sağlığındaki Rolü: Yeni Nesil Biyoterapötik Yaklaşımlar. İKÇÜSBFD. 01 Eylül 2026;11(3):748-55. doi:10.61399/ikcusbfd.1680811
