Primigravida Kadınlarda Vajinal Doğum Öz-Yeterliliği ve Doğum Korkusunun İncelenmesi: Etkileyen Faktörler ve Aralarındaki İlişki

Öz

Amaç: Gebe kadınların öz-yeterliliği ve doğum korkusu, doğum deneyimlerini önemli ölçüde etkiler. Bu çalışmanın amacı, primi-gravida kadınlarda öz-yeterlilik ve doğum korkusunu değerlendirmek, bu değişkenleri etkileyen faktörleri incelemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi keşfetmektir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı çalışma, 2022 Ağustos ile 2023 Haziran arasında Türkiye’deki bir eğitim ve araştırma hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği’ne başvuran 255 primi-gravida kadından oluşan bir örneklemle yapılmıştır. Veriler, bireysel tanıtım formu, Normal Doğum İçin Öz-Yeterlilik Ölçeği ve Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A Versiyonu kullanılarak toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri (Enter yöntemi) kullanılmış, istatistiksel anlamlılık p < 0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Kadınlar, orta seviyede öz-yeterlilik (56,96±18,12) ve doğum korkusu (52,34±22,61) düzeyleri bildirmiştir. Öz-yeterlilik ile doğum korkusu arasında anlamlı bir negatif ilişki bulunmuştur (r= -0,373, p<0,001). Eğitim düzeyi ve hanehalkı yapısı, doğum korkusunu anlamlı şekilde etkilemiştir. Gebelik yaşı doğum korkusu ile negatif ilişki gösterirken, evlilik süresi ile zayıf bir pozitif ilişki gözlemlenmiştir. Regresyon analizi, öz-yeterlilik, doğum hazırlık sınıflarına katılım, hane halkı yapısı ve eğitim seviyesinin doğum korkusunu anlamlı şekilde tahmin ettiğini (varyansın %21’ini açıkladığı) göstermiştir. Doğum korkusu, eşin çalışma durumu ve hane halkı yapısı ise öz-yeterliliği anlamlı şekilde tahmin etmiştir (varyansın %15’ini açıkladığı). Sonuç: Gebe kadınların öz-yeterliklerini artırmak doğum korkusunu azaltmaktadır. Eğitim düzeyi, hane yapısı ve doğum hazırlık eğitimi gibi sosyo-demografik faktörler hem doğum korkusu hem de öz-yeterlik üzerinde anlamlı etkiye sahiptir. Bu bulgular, gebelik döneminde bireyselleştirilmiş eğitim ve destekleyici yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• doğum
• hemşirelik
• korku
• öz yeterlilik
• primigravida

Examining Vaginal Birth Self-Efficacy and Fear of Childbirth in Primigravida Women: Influencing Factors and Their Relationship

Öz

Objective: Pregnant women’s self-efficacy and fear of childbirth significantly influence their birthing experience. This study aimed to assess self-efficacy and fear of childbirth among primigravida women, examine influencing factors, and explore the relationship between these variables. Material and Methods: This descriptive study was conducted with a sample of 255 primigravida women who applied to the Obstetrics and Gynecology Outpatient Clinic of an training and research hospital in Türkiye between August 2022 and June 2023. Data were collected using an individual introduction form, the Self-Efficacy Scale for Normal Birth, and the Wijma Birth Expectancy/Experience Scale Version A. Descriptive statistics, correlation, and multiple linear regression analyses (Enter method) were used, with significance set at p < 0.05. Results: Women reported moderate levels of self-efficacy (56.96±18.12) and fear of childbirth (52.34±22.61). A significant negative correlation was found between self-efficacy and fear of childbirth (r= -0.373, p<0.001). Education level and household composition significantly influenced fear of childbirth. Gestational age showed a negative correlation, while marriage duration had a weak positive correlation with fear of childbirth. Regression analysis revealed that self-efficacy, participation in birth preparation classes, household composition, and education level significantly predicted fear of childbirth (21% variance explained). Fear of childbirth, spouse’s employment status, and household composition significantly predicted self-efficacy (15% variance explained). Conclusion: Increasing pregnant women’s self-efficacy reduces fear of childbirth. Socio-demographic factors like education, household structure, and birth preparation education significantly affect both fear and self-efficacy. These findings highlight the importance of personalized education and support during pregnancy

Anahtar Kelimeler

• childbirth
• fear
• nursing
• self-efficacy
• primigravida

Kaynakça

1. Avcı SÇ, Cetişli NE. Effect of birth type on parenting behavior, infant perception and maternal attachment. Çukurova Med J. 2021;46(3):1059-69. DOI: 1017826/cumj.908829.
2. Bostan FS, Kabukcuoğlu K. Factors relating to childbirth self efficacy among pregnant women: a CHAID analysis. J Obstet Gynaecol. 2022 Oct;42(7):2805-12. DOI: 10.1080/01443615.2022.2109412.
3. Mehrabadi M, Masoudifar M, Parvizi A, Rakhshani M, Mortazavi F. Effects of childbirth preparation classes program based on the national guideline on fear of childbirth in pregnant women: a randomized clinical trial. Iran J Obstet Gynecol Infertil. 2020;23(1):58-68. DOI: 10.22038/IJOGI.2020.15737.
4. Munkhondya BMJ, Munkhondya TE, Chirwa E, Wang H. Efficacy of companion-integrated childbirth preparation for childbirth fear, self-efficacy, and maternal support in primigravid women in Malawi. BMC Pregnancy Childbirth. 2020;20(1):1-12. DOI: 10.1186/s12884-019-2717-5.
5. Mbwali I, Mbalinda SN, Kaye DK, Ngabirano TD. Factors associated with low childbirth self-efficacy for normal birth amongst women attending an urban prenatal clinic in Eastern Uganda. Midwifery. 2022;111:103358. DOI: 10.1016/j.midw.2022.103431.
6. Shahhosseini Z, Nikbakht R, Motaghi Z, Hosseini Tabaghdehi M. Development of the short form Iranian women childbirth experience questionnaire: a confirmatory factor analysis approach item reduction. BMC Pregnancy Childbirth. 2023;23(1):48. DOI: 10.1186/s12884-023-05378-y.
7. Bay H, Erkal Aksoy Y, Dereli Yılmaz S. Factors affecting primiparous pregnant women’s prenatal attachment levels, childbirth self-efficacy beliefs, and labor worry levels. Clin Nurs Res. 2022;31(5):952-9. DOI: 10.1177/10547738221078900.
8. Eidouzaei F, Amiri-Farahani L, Mohammadi A, Pezaro S. Exploring the effect of cognitive-behavioral educations on childbirth self-efficacy, childbirth fear, and adaptation of maternal role among primiparous women: a quasi-experimental study. J Ration Emot Cogn Behav Ther. 2022;41(3):616-33. DOI: 10.1007/s10942-022-00472-0.

9. Soh YX, Razak NK, Cheng LJ, Lau Y. Determinants of childbirth self-efficacy among multi-ethnic pregnant women in Singapore: a structural equation modelling approach. Midwifery. 2020;87:102716. DOI: 10.1016/j.midw.2020.102716.
10. Akın Ö, Erbil N. Gebelerde doğum korkusunun belirlenmesi: Randomize kontrollü çalışmaların sistematik derlemesi. Karya J Health Sci. 2023;4(1):70-8. DOI: 10.52831/kjhs.1166887.
11. Barut S, Uçar T. Gebelerde doğum öz yeterlilik algısının doğum korkusu ile ilişkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2018;11(2):107-15.
12. Kananikandeh S, Shokravi FA, Mirghafourvand M, Jahanfar S. An educational programme based on salutogenesis theory on childbirth fear and delivery method among nulliparous women: a mixed methods research protocol. Nurs Open. 2023;10(3):1909-22. DOI: 10.1002/nop2.1414.
13. Frankham LJ, Thorsteinsson EB, Bartik W. Factors associated with birth-related post-traumatic stress disorder symptoms and the subsequent ımpact of traumatic birth on mother–ınfant relationship quality. Behavioral Sciences. 2024; 14(9):808. https://doi.org/10.3390/bs14090808.
14. Çankaya S, Şimşek B. Effects of antenatal education on fear of birth, depression, anxiety, childbirth self-efficacy, and mode of delivery in primiparous pregnant women: a prospective randomized controlled study. Clin Nurs Res. 2021 Jul;30(6):818-29. DOI: 10.1177/1054773820916984.
15. Kranenburg L, Lambregtse-van den Berg M, Stramrood C. Traumatic childbirth experience and childbirth-related post-traumatic stress disorder (ptsd): a contemporary overview. ınternational Journal of Environmental Research and Public Health. 2023; 20(4):2775. https://doi.org/10.3390/ijerph20042775.
16. Kahraman A, Alparslan Ö. Kültürlerarası bir ölçek uyarlama çalışması; Normal Doğuma Yönelik Öz-Yeterlilik Ölçeği. TOGU Health Sci J. 2022;2(3):238–49.
17. Zhao Y, Wu J, Yang H, Yin X, Li D, Qiu L, Sun N, Gong Y. Factors associated with childbirth self-efficacy: a multicenter cross-sectional study in China. Midwifery. 2021 Feb;93:102883. DOI: 10.1016/j.midw.2020.102883.
18. Chu KH, Chen AC, Tai CJ, Chen SF, Chien LY. Development and Validation of the Self-Efficacy Regarding Vaginal Birth Scale. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2017 Jan-Feb;46(1):e13-e21. DOI: 10.1016/j.jogn.2016.08.010.
19. Wijma K, Wijma B, Zar M. Psychometric aspects of the W-DEQ; a new questionnaire for the measurement of fear of childbirth. J Psychosom Obstet Gynaecol. 1998 Jun;19(2):84-97. DOI: 10.3109/01674829809048501.
20. Korukcu O, Kukulu K, Firat MZ. The reliability and validity of the Turkish version of the Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (W-DEQ) with pregnant women. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2012 Apr;19(3):193-202. DOI: 10.1111/j.1365-2850.2011.01694.x.
21. Düzbayır E, Karadeniz H, Özkan FS. Gebelerin kendilerini algılaması ile vajinal doğum öz-yeterliliği arasındaki ilişki. Balıkesir Sağlık Bil Derg. 2023;12(1):160–8. DOI: 10.53424/balikesirsbd.1038623.
22. Karadeniz H. Vajinal doğum öz yeterlilik ölçeği (VDÖYÖ)’nin Türk toplumuna uyarlanması [master’s thesis]. İzmir: T.C. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019. 97 p.
23. Firouzan L, Kharaghani R, Zenoozian S, Moloodi R, Jafari E. The effect of midwifery-led counseling based on Gamble’s approach on childbirth fear and self-efficacy in nulligravida women. BMC Pregnancy Childbirth. 2020;20:522. DOI: 10.1186/s12884-020-03230-1.
24. Rúger-Navarrete A, Vázquez-Lara JM, Antúnez-Calvente I, Rodríguez-Díaz L, Riesco-González FJ, Palomo-Gómez R, Gómez-Salgado J, Fernández-Carrasco FJ. Antenatal fear of childbirth as a risk factor for a bad childbirth experience. Healthcare (Basel). 2023;11(3):297. DOI: 10.3390/healthcare11030297.
25. Raudasoja M, Sorkkila M, Vehviläinen-Julkunen K, Tolvanen A, Aunola K. The role of self-esteem on fear of childbirth and birth experience. J Reprod Infant Psychol. 2024;42(3):493–501. DOI: 10.1080/02646838.2022.2115989.
26. Calpbinici P, Özçirpan ÇY. The effect of the training program provided to primiparous pregnant women through the motivational interview method on their fear of childbirth, childbirth self-efficacy, and delivery mode: a randomized controlled trial. Curr Psychol. 2023;42:21609–23. DOI: 0.1007/s12144-022-03285-7.
27. Sotudeh T, Hasanpoor-Azghady SB, Amiri-Farahani L. Relationship between religious coping, pain severity, and childbirth self-efficacy in Iranian primipara women. Obstet Gynecol Int. 2022;2022:2338683. DOI: 10.1155/2022/2338683.
28. Bay H, Soğukpınar N. The relationship between primipary pregnancy perception of self-efficacy and sleep quality in the third trimester. Turk J Fam Med Prim Care. 2021;15:383–9.
29. Avcı SÇ, Işık G, Cetişli NE. Birth experiences of the mothers who have fear of birth: a phenomenological study. J Nursol. 2023;26(1):34–42. DOI: 10.5152/JANHS.2023.138236.30. Dereje A, Dheresa M, Desalew A, Tura AK. Fear of childbirth among pregnant women in Eastern Ethiopia: a community-based study. Midwifery. 2023;116:103515. DOI: 10.1016/j.midw.2022.103515.
30. Dereje A, Dheresa M, Desalew A, Tura AK. Fear of childbirth among pregnant women in Eastern Ethiopia: a community-based study. Midwifery. 2023;116:103515. DOI: 10.1016/j.midw.2022.103515.