EN
TR
Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik
Öz
Eylem gözlem eğitimi, ayna nöron sistemine dayanan, kortikal reorganizasyonu destekleyen nörofizyolojik bir yaklaşımdır. Bu yöntem, eylemlerin sistematik olarak gözlemlenmesini ve ardından bu eylemlerin uygulanmasını esas alır. Eylem gözlem eğitimi sırasında ayna nöron yanıtları eylemle ilgili faktörler, aktörle ilgili faktörler, gözlemci ile ilgili faktörler, aktör ve gözlemci arasındaki ilişkiyi içeren faktörler ve bağlam faktörü olmak üzere birden fazla faktör tarafından modüle edilmektedir. Motivasyon, gerçeklik derecesi, perspektif, farkındalık, dikkat, postüral uyum gibi parametrelerin etkili bir eylem gözlem eğitimi gerçekleştirilmesi için dikkate alınması önemlidir. Bu bakımdan çeşitli avantajlarıyla eylem gözlem eğitiminde sanal gerçeklik uygulamaları kullanılmaktadır. Sanal gerçeklik uygulamaları, daldırma durumlarına göre daldırma olmayan (non-immersive), kısmi daldırmalı (semi-immersive) ve tam daldırmalı (full immersive) olmak üzere üç genel kategoride gruplandırılmaktadır. Son zamanlarda tam daldırmalı sanal gerçeklik uygulamaları bireyin farklı ortamlarla etkileşim içinde olması, gerçeklik algısının artırılması ve birinci kişi bakış açısının sağlanması için eylem gözlem eğitiminde kullanılmaya başlanmıştır. Bununla ilgili sınırlı sayıda çalışmalar olsa da çalışma sonuçlarında tam daldırmalı sanal gerçeklikle uygulanan eylem gözlem eğitiminin olumlu etkileri ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, bu derleme eylem gözlem eğitimini modüle eden faktörler ve tam daldırmalı sanal gerçeklikle uygulanan eylem gözlem eğitimi üzerine genel bir bakış sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Etik beyan bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Ryan D, Fullen B, Rio E, Segurado R, Stokes D, O’Sullivan C. Effect of action observation therapy in the rehabilitation of neurologic and musculoskeletal conditions: a systematic review. Archives of rehabilitation research and clinical translation. 2021;3(1):100106.
- Gazzola V, Keysers C. The observation and execution of actions share motor and somatosensory voxels in all tested subjects: single-subject analyses of unsmoothed fMRI data. Cerebral cortex. 2009;19(6):1239-55.
- Molenberghs P, Cunnington R, Mattingley JB. Brain regions with mirror properties: a meta-analysis of 125 human fMRI studies. Neuroscience & biobehavioral reviews. 2012;36(1):341-9.
- Van Overwalle F, Baetens K. Understanding others' actions and goals by mirror and mentalizing systems: a meta-analysis. Neuroimage. 2009;48(3):564-84.
- Sallés L, Gironès X, Martín-Casas P, Lafuente JV. A neurocognitive approach to recovery of movement following stroke. Physical Therapy Reviews. 2015;20(5-6):283-9.
- Zhu M-H, Wang J, Gu X-D, Shi M-F, Zeng M, Wang C-Y, et al. Effect of action observation therapy on daily activities and motor recovery in stroke patients. International Journal of Nursing Sciences. 2015;2(3):279-82.
- Buccino G. Action observation treatment: a novel tool in neurorehabilitation. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 2014;369(1644):20130185.
- Sarasso E, Gemma M, Agosta F, Filippi M, Gatti R. Action observation training to improve motor function recovery: a systematic review. Archives of physiotherapy. 2015;5:1-12.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fizyoterapi, Rehabilitasyon
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
24 Nisan 2025
Kabul Tarihi
6 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Kaya Benli, T., & Bakar, Y. (2026). Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(2), 456-462. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1682019
AMA
1.Kaya Benli T, Bakar Y. Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik. İKÇÜSBFD. 2026;11(2):456-462. doi:10.61399/ikcusbfd.1682019
Chicago
Kaya Benli, Tuba, ve Yeşim Bakar. 2026. “Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (2): 456-62. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1682019.
EndNote
Kaya Benli T, Bakar Y (01 Mayıs 2026) Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 2 456–462.
IEEE
[1]T. Kaya Benli ve Y. Bakar, “Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 2, ss. 456–462, May. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1682019.
ISNAD
Kaya Benli, Tuba - Bakar, Yeşim. “Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/2 (01 Mayıs 2026): 456-462. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1682019.
JAMA
1.Kaya Benli T, Bakar Y. Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik. İKÇÜSBFD. 2026;11:456–462.
MLA
Kaya Benli, Tuba, ve Yeşim Bakar. “Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 2, Mayıs 2026, ss. 456-62, doi:10.61399/ikcusbfd.1682019.
Vancouver
1.Tuba Kaya Benli, Yeşim Bakar. Eylem Gözlem Eğitiminde Yenilikçi Yaklaşım: Tam Daldırmalı Sanal Gerçeklik. İKÇÜSBFD. 01 Mayıs 2026;11(2):456-62. doi:10.61399/ikcusbfd.1682019
